Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. II SA/Go 673/25

Teza 1: Konsekwencją przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, na podstawie traktatu akcesyjnego podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. jest to, że przez „podstawowe zasady porządku prawnego RP", o których mowa w art. 107 pkt 3 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego należy również rozumieć podstawowe zasady prawa UE. Zakres odesłania zawartego w tym przepisie obejmuje zatem podstawowe prawa i odpowiadające im wartości wyrażone w rozdziale I i II Konstytucji RP oraz zasady podstawowe wyrażone w Traktacie o Unii Europejskiej i Karcie Praw Podstawowych, uzupełnione zasadami podstawowymi wynikającymi z Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Teza 2: Systemowa i funkcjonalna wykładnia przepisu art. 18 Konstytucji RP, uwzględniająca konstytucyjne, unijne i konwencyjne zasady chroniące podstawowe wolności i prawa obywatelskie (będące „podstawowymi zasadami porządku prawnego RP”), prowadzi do wniosku, że przepis ten nie może być rozumiany jako norma wykluczająca uznanie w prawie krajowym innych form związków międzyludzkich, spełniających takie same istotne funkcje społeczne i gospodarcze, jak małżeństwo heteroseksualne.

Przepis ten przyznaje natomiast małżeństwu heteroseksualnemu szczególny status, podlegający ochronie konstytucyjnej. Ochrona ta nie może jednak sięgać tak daleko, aby uzasadniała i usprawiedliwiała naruszenie zasad prawa wynikających z art. 32 ust. 1 i ust. 2 i art. 47 Konstytucji RP oraz art. 2 i art. 3 ust. 2 i ust. 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, a także zasad wynikających z art. 20 ust. 2 lit. a i art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 7 i art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych w zw. art. 8 ust. 1 i art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w odniesieniu do osób tej samej płci pozostających w związku uznawanym za małżeństwo w innym państwie członkowskim UE.