Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. II SAB/Rz 174/25

Do postępowania komunalizacyjnego nie można przystąpić bez dowodu własności państwowej. Gmina nie jest zobligowana do jego wszczęcia, a osoba trzecia bez prawa własności danego mienia nie ma legitymacji czynnej do jego inicjowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie uregulowania stanu prawnego drogi - oddala skargę -

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M.K. (dalej: "skarżąca") jest bezczynność Burmistrza Miasta [....] (dalej: "Burmistrz" lub "organ") w sprawie uregulowania stanu prawnego drogi.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 20 sierpnia 2025 r. skarżąca, powołując się na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, wystąpiła do Burmistrza z wnioskiem o podjęcie działań zmierzających do uregulowania stanu prawnego drogi o nr ewid. [...], położonej w obrębie ewidencyjnym Miasto [....]. Skarżąca podniosła we wniosku, że na mocy ww. ustawy mienie ogólnonarodowe, będące we władaniu terenowych organów administracji państwowej, stało się z dniem 27 maja 1990 r. mieniem gminnym. Wskazała, że wedle załączonych wypisów z rejestru gruntów, Gmina Miasto [....] - jako następca prawny Prezydium Miejskiej Rady Narodowej oraz Urzędu Miejskiego - władała drogą nr [...] od co najmniej 1972 r. Zdaniem skarżącej, w świetle przywołanego przepisu przesądza to o nabyciu własności przez Gminę z mocy prawa. Z kolei brak formalnego uregulowania stanu prawnego wskazanej drogi oraz nieujawnienie prawa własności w księdze wieczystej narusza zasady jawności i pewności obrotu prawnego, a ponadto powoduje utrudnienia dla właścicieli sąsiednich nieruchomości. Skarżąca zaznaczyła, że posiada oczywisty interes prawny w uregulowaniu stanu prawnego ww. działki, ponieważ obecny stan rzeczy, mimo faktycznego wykorzystywania działki jako drogi, powoduje brak prawnej gwarancji dostępu do drogi publicznej. W związku z powyższym, zażądała niezwłocznego podjęcia działań w sprawie komunalizacji ww. działki oraz w celu ujawnienia prawa własności Gminy w księdze wieczystej i poinformowania jej o podjętych działaniach w terminie nie późniejszym niż w ciągu 14 dni.