orzeczenie

Zerowy VAT dla przewoźników. Czy wystarczy list przewozowy?

Czy przewoźnik, świadcząc usługi transportu towarów z państwa trzeciego do innego państwa członkowskiego UE, ma prawo do 0-proc. stawki VAT, jeżeli nie dysponuje dokumentem celnym potwierdzającym wliczenie kosztu transportu do podstawy opodatkowania importu?

Podatnicy od lat spierają się o to z fiskusem. Na podstawie różnych dokumentów wykazują, że usługa transportowa została faktycznie wykonana. Skarbówka uważa jednak, że konieczne jest potwierdzenie dokumentem urzędowym. Powołuje się na art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym warunkiem 0-proc. stawki VAT jest posiadanie „dokumentu potwierdzonego przez urząd celno-skarbowy, z którego jednoznacznie wynika fakt wliczenia wartości usługi do podstawy opodatkowania z tytułu importu towarów”. Jeżeli przewoźnik towarów importowanych nie ma tego dokumentu, musi zapłacić VAT według stawki krajowej – twierdzą organy.

Interpretacja częściowo korzystna

Sprawa rozpoznana przez NSA dotyczyła spółki transportowej, która spytała dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o skutki kilku wariantów transportu międzynarodowego. Większość nie wzbudziła zastrzeżeń fiskusa.

Organ potwierdził prawo do 0-proc. stawki, gdy przewoźnik posiadał zarówno dokumenty przewozowe wskazane w art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT, jak i dokument celny potwierdzający wliczenie kosztów transportu do podstawy opodatkowania importu (art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy). Tak samo ocenił sytuację, w której spółka wykonywała transport jako podwykonawca. Za kluczowe uznał to, że spółka miała dokument celny potwierdzający uwzględnienie wartości jej usługi w podstawie opodatkowania importu.

Przewóz z państwa trzeciego do innego kraju UE

Spór dotyczył transportu realizowanego w całości poza terytorium Polski (np. z Wielkiej Brytanii do Francji), ale na rzecz polskiego podatnika. Spółka powołała się na par. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 25 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 527). Przepis ten przewidywał 0-proc. stawkę VAT dla transportu wykonywanego z państwa trzeciego do innego niż Polska państwa UE na rzecz polskiego podatnika. Spółka uważała, że warunkiem jest tylko posiadanie dokumentów wymienionych w art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT. Rozporządzenie odwoływało się bowiem wyłącznie do tego punktu.

Obecnie obowiązuje inne rozporządzenie, z 9 grudnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2670), przy czym w zakresie 0-proc. stawki VAT nie doszło do merytorycznej zmiany – nadal ma ona zastosowanie do usług transportu towarów świadczonych na rzecz polskiego podatnika, wykonywanych z miejsca poza terytorium UE do miejsca przeznaczenia na terytorium państwa UE innego niż Polska (par. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b).

Potrzebny dokument celny

Dyrektor KIS uznał jednak, że choć podstawą zastosowania stawki 0 proc. był rzeczywiście wskazany przez spółkę par. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, to wymagania dotyczące dokumentów należy odczytywać łącznie z art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT. Jeżeli więc transport dotyczy towarów importowanych, podatnik musi mieć nie tylko dokumenty przewozowe, lecz także dokument celny, z którego wynika, że wartość usługi została wliczona do podstawy opodatkowania importu – stwierdził organ.

Tego samego zdania był WSA w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 1268/22). Zwrócił uwagę na to, że rozporządzenie odsyłało do art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT, który zawiera wyraźne zastrzeżenie „z zastrzeżeniem pkt 2”. To oznacza – zdaniem sądu – że dokumenty wymienione w pkt 1 nie stanowią samodzielnej podstawy zastosowania 0-proc. stawki VAT.

NSA orzekł tak samo – spółka nie ma prawa do stawki 0 proc. VAT na podstawie samego tylko listu przewozowego. Sąd kasacyjny nie zgodził się jednak z uzasadnieniem wyroku WSA. – Aby skorzystać z 0-proc. stawki VAT, podatnik musi przedstawić inne dokumenty, których autentyczność i wiarygodność nie budzą wątpliwości, mogące potwierdzać spełnienie warunków zastosowania tej stawki. Nie ma racji ani organ interpretacyjny, ani sąd I instancji, twierdząc, że takim dokumentem może być wyłącznie wymagany przez art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT dokument celny – wyjaśnił sędzia Ryszard Pęk. ©℗

orzecznictwo

Izabela Tomaszewska-Gałuszka

Dziennikarka Dziennika Gazety Prawnej specjalizująca się w tematyce podatkowej.