Postanowienie SN z dnia 10 lipca 2026 r., sygn. III KB 190/25

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Paweł Kołodziejski

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 10 lipca 2026 r.,

z urzędu inicjatywy w przedmiocie wyłączenia SSN A.R.

od udziału w sprawie o sygn. akt III KB 190/25,

na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario oraz

art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. a contrario

p o s t a n o w i ł :

stwierdzić brak podstaw do wyłączenia z urzędu SSN A.R. od udziału w sprawie o sygn. akt III KB 190/25.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek SSA M.F. w trybie art. 42a § 13 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.; dalej p.u.s.p.), który został zarejestrowany pod sygn. akt III KB 190/25 (k. 3-10v akt SN).

Do rozpoznania przedmiotowego wniosku w Sądzie Najwyższym wylosowano następujący skład: SSN K.W. (przewodniczący, sprawozdawca), SSN T.D., SSN A.R., SSN D.D. oraz SSN K.G. (protokół z losowania z dnia 8 stycznia 2026 r. – k. 28-28v akt SN).

Termin posiedzenia w przedmiocie rozpoznania sprawy o sygn. akt III KB 190/25 wyznaczono na dzień 3 marca 2026 r. (zarządzenie z 10 lutego 2026 r. – k. 30 akt SN).

W piśmie z dnia 3 marca 2026 r. (k. 44-46 akt SN) SSN D.D., jako sędzia wyznaczony do rozpoznania sprawy o sygn. akt III KB 190/25 – powołując się na podstawę z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. – wniósł o wyłączenie SSN A.R. od udziału w tej sprawie podnosząc, że sędzia ten został powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej na mocy ustawy nowelizującej z 8 grudnia 2017 r. Wnioskodawca stwierdził, że SSN A.R. przy rozpoznawaniu wniosku SSA M.F. (również powołanego na urząd sędziego w ww. trybie) – złożonego na podstawie art. 42a § 13 p.u.s.p. – „zmuszony byłby do zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która także jego bezpośrednio dotyczy, albowiem jest związana z jego własną procedurą nominacyjną”. SSN D.D. podał, że nieuwzględnienie jego wniosku doprowadzi do sytuacji objętej zakazem nemo iudex in causa sua, a także naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), a także nienależytej obsady w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W tym zakresie, na poparcie swojego stanowiska, odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22) oraz uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA-I-4110-1/20), akcentując, że ostatnia z tych uchwał ma status zasady prawnej i wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego. SSN D.D. wskazał, że przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego „nie powinien być rozpoznany przez sąd mający w swoim składzie sędziego, który również został powołany do popełnienia urzędu na stanowisko sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS, ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej z 8 grudnia 2017 r. (…)”.