Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2026 r., sygn. I SA/Wr 79/26

Zawarcie przez fundację rodzinną umowy dożywocia z fundatorem wypełnia znamiona czynności objętej zakresem zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.; dalej OP) i uzasadnia odmowę przez organ podatkowy wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b pkt 1 OP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędziowie: SWSA Jarosław Horobiowski AWSA Tomasz Trybuszewski Protokolant: Starszy specjalista Agnieszka Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi 3 w Z. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 listopada 2025 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.297.2025.6.ANK w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

1. Postępowanie przed organem podatkowym

1.1. Przedmiotem skargi A. (dalej: Strona/Fundacja/Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji skarbowej (dalej organ podatkowy) z dnia 21 listopada 2025 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.297.2025.6.ANK utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia z dnia 19 września 2025 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.297.2025.5.AK o odmowie wydania interpretacji indywidualnej.

1.2. W dniu 11 czerwca 2025 r. Strona wystąpiła do organu podatkowego o wydanie interpretacji indywidualnej. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. Strona jest fundacją rodzinną utworzoną i funkcjonującą na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. 2023 r., poz. 326; dalej uFR), mającą miejsce siedziby w Polsce. Strona planuje zawrzeć umowę dożywocia, nazwaną i wymienioną w art. 908-916 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r., poz. 1071; z dalej KC) z fundatorem (dalej dożywotnik), o którym mowa w rozdziale II uFR. Na mocy przedmiotowej umowy Strona zobowiązana będzie do dożywotniego utrzymania dożywotnika w zamian za przeniesienie własności nieruchomości. Przeniesienie własności nieruchomości będzie wynikać z przywołanego stosunku zobowiązaniowego, jakim jest umowa dożywocia uregulowana w KC, nie będzie zaś wkładem na pokrycie funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej ani darowizną na jej rzecz. Umowa dożywocia na mocy art. 908 § 3 KC zostanie rozszerzona również na osoby bliskie dożywotnikowi, które w określonych przypadkach mogą być również beneficjentami Strony. Umowa dożywocia nie będzie precyzować ilości, rodzaju świadczeń, terminu ich spełnienia, w związku z czym zastosowanie znajdzie art. 908 § 1 KC, zgodnie z którym w braku odmiennej umowy Strona zobowiązana będzie przyjąć dożywotnika jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Na mocy umowy dożywocia dożywotnik przeniesie na Stronę własność lokalu stanowiącego nieruchomość mieszkalną, wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej (gruntach powiązanych z lokalem, częściach wspólnych i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali znajdujących w budynkach położonych na gruncie; dalej nieruchomościami). W związku z zawartą umową księgi wieczyste nieruchomości zostaną obciążone prawem dożywocia na rzecz dożywotnika zgodnie z art. 910 § 1 KC. Strona przez cały okres trwania umowy dożywocia będzie w gotowości do wypełnienia zobowiązania z umowy dożywocia, tj. zapewnienia utrzymania dożywotnikowi i będzie spełniać wszelkie świadczenia, które będą potrzebne do wypełnienia przedmiotowego obowiązku względem dożywotnika. Z uwagi na to, iż świadczenia z umowy dożywocia zależą od potrzeb dożywotnika, spełnienie świadczeń będzie dokonywane w uzgodnieniu z dożywotnikiem i zgłaszanymi przez niego potrzebami. Jako że dożywotnik posiada na chwilę obecną źródła utrzymania, dożywotnik nie będzie w określonych okresach korzystał z części lub wszystkich świadczeń zagwarantowanych mu w ramach umowy o dożywocie, co nie wyklucza, iż w przyszłości z takowych świadczeń skorzysta lub też będą mu zapewnione. Strona nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie zapewnienia utrzymania osób fizycznych lub o podobnym charakterze ani nie zajmuje się zawodowo tego typu czynnościami. Co znamienne w opisywanym stanie faktycznym, podstawą wykonania opisanych świadczeń będzie stosunek zobowiązaniowy wynikający z art. 908 KC, statut Fundacji nie będzie przyznawać dożywotnikowi ani osobom mu bliskim praw do świadczeń wynikających w umowy dożywocia, ani też nie będą one uzależnione od kształtu listy beneficjentów a wyłącznie od treści umowy dożywocia.