orzecznictwo

NSA o świadczeniach rodzinnych i pracy za granicą

Gdy kryterium dochodowe jest przekroczone, świadczenia rodzinne na dzieci nie przysługują i nie trzeba już sprawdzać, czy drugi małżonek uzyskał podobne świadczenia za granicą.

Początkiem sprawy była decyzja odmawiająca przyznania Annie W. prawa do zasiłku rodzinnego na dwoje jej dzieci oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na jedno, starsze dziecko. Odmowa wynikała z faktu, że mąż pani W. podjął pracę w Niemczech. W efekcie sytuacja finansowa rodziny poprawiła się na tyle, że wnioskodawczyni przestała spełniać kryterium dochodowe pozwalające przyznać jej te zasiłki. Decyzja ta została utrzymana, co spowodowało konieczność zwrotu wcześniej pobieranych przez ok. pięć miesięcy świadczeń.

Taką samą decyzję – w sprawie zwrotu przez beneficjentkę nienależnie pobranych świadczeń – wydał wojewoda mazowiecki. Kobieta odwołała się od tej decyzji, ale resort pracy i polityki społecznej, rozpatrujący odwołanie, utrzymał ją w mocy. Skarga do stołecznego WSA również nie przyniosła skutków – została oddalona. W tej sytuacji skargę kasacyjną złożył pełnomocnik skarżącej, argumentując m.in., że sprawa nie została należycie rozpoznana. Organy i sąd nie wzięły bowiem pod uwagę sytuacji życiowej odwołującej, która uniemożliwiła jej skuteczne poszukiwanie pracy, a ponadto skarżąca wskazywała, że skoro jej mąż podjął pracę w Niemczech, a więc w kraju członkowskim UE, to w sprawie miały zastosowanie przepisy o koordynacji zabezpieczeń społecznych. A organy polskie nie sprawdziły, czy mąż skarżącej pobierał świadczenia rodzinne w Niemczech. Dopiero gdyby je pobierał, można byłoby uznać zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku za nienależnie pobrane.

Skarga kasacyjna została jednak również oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny, co zobowiązało beneficjentkę do zwrotu tych należności.

– Nie była zasadna argumentacja skargi, w której wskazywano na konieczność ustalenia, czy mąż skarżącej uzyskał świadczenia w Niemczech, bo to nie było powodem uznania pobranych świadczeń za nienależne. Przyczyną, dla której nie przysługują skarżącej świadczenia rodzinne w Polsce, było przekroczenie kryterium dochodowego. A organy i sąd administracyjny miały w takim wypadku tylko ocenić, czy spełnione zostały przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które pozwalały uznać świadczenia za nienależne. W sprawie nie kwestionowano wiedzy skarżącej o tym, że te świadczenia jej nie przysługują w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego – wskazała sędzia sprawozdawca Anna Wesołowska w ustnych motywach wyroku. ©℗

orzecznictwo

Michał Culepa