Często można spotkać się z opiniami, że testy wiedzy się nie sprawdzają, gdyż:

● mierzą tylko wycinek pewnej wiedzy,

● wyniki testu to ruletka - raz się zdaje, a raz nie, mimo że testuje się ten sam materiał,

● nie można wykorzystać wyników testów w praktyce.

Z naszej praktyki wynika, że powyższe zarzuty są z reguły zasadne dla testów wiedzy konstruowanych ad hoc, bez użycia właściwej metodologii.

Wybrane sposoby szacowania rzetelności

Istnieją różne metody określania rzetelności testów wiedzy. Poniżej zostaną omówione metody w podziale na liczbę pomiarów niezbędnych do obliczenia odpowiednich współczynników rzetelności:

● Pomiar dwukrotny tym samym testem.

● Pomiar jednokrotny:

- metody połówkowe,

- analiza całego testu - bez podziału na części.

Pomiar dwukrotny - stabilność testu

Metoda badania stabilności testu polega na dwukrotnym sprawdzeniu wiedzy pewnej grupy osób przy użyciu tego samego testu. Oczywiście między oboma pomiarami następuje pewna przerwa, np. kilka tygodni. Jeśli nie zachodzą pomiędzy pomiarami żadne istotne zmiany mogące mieć wpływ na testowaną wiedzę (np. pracownicy nie uczestniczą w żadnym szkoleniu) i test daje dokładny pomiar, to należy spodziewać się, że wyniki uzyskane w obu pomiarach nie będą się istotnie różnić. Załóżmy, że w pierwszym pomiarze stwierdzimy, że pracownik A ma najwyższy poziom wiedzy z danego zakresu, pracownik C - najniższy, a poziom wiedzy pracownika B mieści się między pracownikiem A i C. Jeśli test jest rzetelny, to powinniśmy w drugim pomiarze uzyskać podobną hierarchię pracowników ze względu na posiadaną przez nich wiedzę (zobacz wykres 1).