Od parytetu do wpływu

Tokenizm czyli iluzja równości

Jedna kobieta w zarządzie nie oznacza jeszcze zmiany. Dwie – nie gwarantują wpływu. Prawo może wymusić liczby, ale nie wymusi kultury organizacyjnej. Wraz z wdrażaniem dyrektyw Women on Boards i Pay Transparency polskie firmy stają przed wyborem: potraktować regulacje jako impuls do realnej transformacji albo ograniczyć się do formalnego spełnienia wymogów. Historia tokenizmu pokazuje, że ta druga droga bywa złudnie łatwa – i kosztowna.

Marzena Strzelczak

Doradczyni zarządu ds. DEI, Forum Odpowiedzialnego Biznesu

„Zapisanie czegoś w prawie nie oznacza, że tak faktycznie jest” - przestrzegała prof. Ewa Łętowska podczas wykładu otwierającego konferencję Karty Różnorodności z okazji 100 lat praw wyborczych kobiet w 2018 r. Pierwsza polska Rzeczniczka Praw Obywatelskich mówiła o „obietnicy prawa”: by stała się rzeczywistością, konieczne są konkretne działania wielu osób. Jej słowa są dziś wyjątkowo aktualne. Wchodzą w życie długo wyczekiwane regulacje - dyrektywy Women on Boards i Pay Transparency, a wcześniej transponowana do polskiego prawa dyrektywa Work-Life Balance. Mają wspierać realizację Strategii UE na rzecz równouprawnienia płci. Choć jedna z nich dotyczy dużych i średnich firm zatrudniających powyżej 100 osób, a druga wyłącznie dużych spółek giełdowych, ich wpływ może być kluczowy dla równości płci na polskim rynku pracy.

Awans zatrzymany w pół drogi

Badania Europejskiego Instytutu Równości Płci (EIGE) pokazują, że największa przestrzeń do rozwoju równych praw kobiet i mężczyzn w Polsce jest właśnie w obszarze pracy. Polki są dobrze wykształcone, studiują częściej niż mężczyźni (to tendencja, która utrzymuje się od lat!) Także na późniejszym etapie rozwoju kariery kształcą się chętniej niż ich koledzy. Równocześnie raporty EIGE oraz wielu polskich organizacji (m.in. 30% Club, Women on Boards czy Fundacji Liderek Biznesu) pokazują, że w Polsce, w porównaniu z wieloma krajami UE, kobiety znacznie rzadziej niż mężczyźni zasiadają we władzach spółek. Dane dla Polski są tu poniżej średniej dla UE, w