Czy można pozwać spółkę cywilną?

Spółka cywilna to tylko umowa między kilkoma odrębnymi przedsiębiorcami. Dlatego powinien Pan pozwać nie spółkę, a wszystkich wspólników.

Jak stanowi art. 860 § 1 k.c., przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Zawiązana w ten sposób spółka nie jest zatem niczym więcej niż zwykłą umową zawartą w celu generowania zysków przez kilku odrębnych przedsiębiorców. Naturalnie jest to umowa, która tworzy pewną gospodarczą organizację wspólników, jednak w dalszym ciągu pozostają oni niezawisłymi podmiotami. Ta zasada rozciąga się również na sprawy rozstrzygane w postępowaniu sądowym (por. wyrok SN z 4 lutego 1993 r., sygn. akt I CRN 2/93, OSP z 1993 r. nr 10, poz. 194). Skoro spółka cywilna nie funkcjonuje w obrocie jako oddzielny podmiot, to również i w sądzie nie można jej przyznać przymiotu samodzielnego działania (tzw. zdolności sądowej). Dlatego w analizowanej sytuacji należy pozwać wszystkich wspólników, którzy zawarli umowę spółki. Zgodnie z art. 864 k.c., za zobowiązania spółki są oni odpowiedzialni solidarnie. Oznacza to, że może Pan dowolnie wybrać osobę, która daje najpełniejszą gwarancję spłaty zadłużenia, ewentualnie rozdzielić dług między wszystkich wspólników stosunkowo lub nawet procentowo. Jeśli sprawa nadaje się do postępowania nakazowego (tzn. jest należycie udokumentowana), sąd orzeknie w zasadzie według Pana żądania i dopiero na skutek skutecznie wniesionych zarzutów może dojść do rozprawy, na którą zostaną wezwane strony i dojdzie do konieczności przeprowadzenia dowodów. Być może jednak nakaz nie zostanie zaskarżony i będzie Pan mógł na jego podstawie wszcząć egzekucję.

Warto tylko nadmienić, że niekiedy orzecznictwo przyznawało spółce cywilnej zdolność sądową (np. w prawie pracy), choć przeważający był trend przeciwny.