Serwis Finansowo Księgowy (F-K) 50/2002 z 14.12.2002, str. 64
Data publikacji: 03.07.2018
OPŁATA SKARBOWA
Zwolnienie z opłaty ze względu na stan ubóstwa
Słyszałem, że nowelizacja ustawy o opłacie skarbowej ma wprowadzić instytucję zwolnienia od obowiązku uiszczania opłaty skarbowej osób, które udokumentują swój stan ubóstwa. Czy zwolnienie to dotyczy wyłącznie osób fizycznych?
Zgodnie z ustawą z 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o opłacie skarbowej od 1 stycznia 2003 r. wejdą w życie przepisy określające rozszerzony katalog podmiotowych i przedmiotowych zwolnień od opłaty skarbowej. I tak od nowego roku opłacie skarbowej nie będą podlegać m.in.:
• podania i załączniki do podań wnoszone przez osoby, które stan ubóstwa udokumentują organowi mającemu rozpatrzyć podanie, czynności urzędowe dokonywane na wniosek tych osób, a także wydawane im zaświadczenia,
• podania i załączniki od podań, czynności urzędowe, zaświadczenia w sprawach o przywrócenie nazwiska i imienia (imion) oraz w sprawach o ustalenie pisowni lub brzmienia imienia i nazwiska osób, którym bezprawnie je zmieniono, a także zstępnych i małżonków tych osób,
• wnioski i załączniki do wniosków w sprawach dotacji przedmiotowych na zadania w dziedzinie rolnictwa,
• zezwolenia na hodowlę lub przechowywanie organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi zwalczania oraz na wprowadzenie na polski obszar celny organizmów szkodliwych, roślin, produktów roślinnych i przedmiotów, których wprowadzanie jest zabronione ze względów fitosanitarnych, jeżeli są przeznaczone do celów naukowo-badawczych lub do prowadzenia prac nad tworzeniem odmian roślin uprawnych, jak również podania i załączniki do podań o wydanie tych zezwoleń.
Wymieniona ustawa nie określa jednocześnie, co należy rozumieć przez stan ubóstwa oraz w jaki sposób ma on zostać udokumentowany. Taki zabieg legislacyjny może z jednej strony prowadzić do różnic interpretacyjnych w zależności np. od urzędu lub gminy, co może stawiać interesantów w kłopotliwej i nierównej sytuacji. Z drugiej - pozostawienie otwartej i dość szerokiej klauzuli może pozwolić na objęcie ulgą szerokiej rzeszy obywateli, których nie stać w danym momencie na opłacenie koniecznych czynności urzędowych (np.: wydawanie dowodów osobistych, odpisów aktów urodzenia, małżeństwa, zgonu).
Odpowiadając na pytanie Czytelnika należy podkreślić, że regulacja ta nie ogranicza się jedynie do osób fizycznych, lecz może mieć również zastosowanie do osób prawnych. Może na przykład znajdować zastosowanie do spółek w likwidacji lub w upadłości. Spółki takie, jeżeli udokumentują, że nie stać ich na poniesienie ciężaru ekonomicznego związanego z zapłatą opłaty skarbowej, mogą zostać zwolnione od niej przez organ administracji.
Zwolnieniu przedmiotowemu od opłaty skarbowej będą również podlegać wnioski i załączniki do wniosków w sprawach dotacji na zadania w dziedzinie rolnictwa. Zwolnienie to odnosi się w szczególności do wniosków składanych przez rolników oraz przedsiębiorców z branży spożywczej na dofinansowanie projektów w ramach funduszy z Unii Europejskiej.
PAWEŁ KOSIACKI
Opłata od dokumentów zawierających oświadczenie woli poręczyciela
W przyszłym roku podatkowym zamierzam zaciągnąć kredyt inwestycyjny na prowadzoną działalność gospodarczą. Bank wymaga jako formy zabezpieczenia między innymi poręczenia kredytu. Czy od nowego roku zmieniają się przepisy podatkowe dotyczące czynności udzielenia poręczenia? Czy od dokumentów poręczenia trzeba będzie uiszczać opłatę skarbową?
Tak, od 1 stycznia 2003 r. zacznie obowiązywać ustawa z 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o opłacie skarbowej. Zmiany te dotyczą m.in. objęcia obowiązkiem uiszczenia opłaty skarbowej dokumentów poręczenia.
Przez poręczenie należy rozumieć umowę, na podstawie której poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Oświadczenie poręczyciela powinno być pod rygorem nieważności złożone na piśmie (art. 876 k.c.). Co do zasady poręczyciel jest odpowiedzialny względem wierzyciela jako współdłużnik solidarny (solidarnie z dłużnikiem), przy czym umowa może w inny sposób określać zakres odpowiedzialności poręczyciela.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o opłacie skarbowej opłacie tej od nowego roku będą podlegać wszelkie dokumenty, które zawierają oświadczenie woli poręczyciela (w szczególności poręczenia zawarte w umowach kredytowych, umowach pożyczki, jak również odrębne oświadczenia woli w formie pisemnej zawierające oświadczenie poręczyciela).
Wysokość opłaty od dokumentu zawierającego oświadczenie woli poręczyciela jest stała i wynosi 7 zł, niezależnie od wartości poręczenia, jak również od liczby poręczycieli, jeżeli składają oni podpis na jednym dokumencie poręczenia.
PRZYKŁAD
Jeżeli do zawarcia umowy kredytowej bank wymaga dwóch poręczycieli, a oświadczenie o udzieleniu poręczenia zostało złożone na jednym dokumencie, to należna opłata skarbowa od takiego dokumentu poręczenia powinna wynosić 7 zł i nie podlega zwielokrotnieniu o faktyczną liczbę poręczycieli (ponieważ opłacie skarbowej podlega dokument zawierający oświadczenie woli poręczyciela, a nie fakt samego udzielenia poręczenia).
Zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. e ustawy o opłacie skarbowej organem podatkowym właściwym w sprawie opłaty skarbowej od dokumentu zawierającego oświadczenie woli poręczyciela jest organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) poręczyciela.
Reasumując, od 1 stycznia 2003 r. dokumenty zawierające oświadczenie woli poręczyciela będą podlegały opłacie skarbowej. Jednocześnie od tego dnia przestaną obowiązywać przepisy obejmujące dokumenty poręczenia podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wysokość opłaty skarbowej jest stała, nie zależy od sumy poręczenia i wynosi 7 zł. Opłacie skarbowej podlega dokument zawierający oświadczenie woli poręczyciela, nie sam fakt udzielenia poręczenia.
PAWEŁ KOSIACKI
PODSTAWY PRAWNE
• ustawa z 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. z 2000 r. Nr 86, poz. 960, ost.zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1180
• ustawa z 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o opłacie skarbowej - Dz.U. Nr 135, poz. 1143
• ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1176
POTRZEBUJESZ POMOCY?