Dobrowolne ubezpieczenie - cz. 2

m

m

m

Za członka rodziny uważa się również dziecko uprawnione do renty rodzinnej, zgodnie z uregulowaniem art. 7 pkt 21a ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

Ma to ogromne znaczenie w praktyce. Dotąd osoba osiągająca dochody, które pozwalają przyjąć, że nie jest na utrzymaniu męża lub żony, z tytułu, który nie powodował powstania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (a więc np. z umów o dzieło lub najmu), nie mogła być zgłaszana przez żonę lub męża do ubezpieczenia. Aby uzyskać prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez kasy chorych, osoby takie musiały ubezpieczać się indywidualnie, zawierając umowę o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne z wybraną kasą chorych. Obecnie osoby takie będą mogły być zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego przez żonę lub męża lub też przez rodziców w przypadku uczących się lub studiujących dzieci, które mają własne dochody. Istnieje możliwość zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego wnuków.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego krewnych wstępnych, a więc rodziców, dziadków czy też pradziadków nie podlegających ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu. W tym przypadku konieczne jest spełnienie dodatkowego warunku, a mianowicie pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym. Pojęcie „wspólne gospodarstwo domowe” nie zostało zdefiniowane, przyjmuje się jednak, że chodzi w tym przypadku o faktyczne wspólne zamieszkiwanie z rodzicami lub dziadkami zgłaszanymi do ubezpieczenia.

Osoby podlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zostały wymienione w art. 8 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Należą do nich m.in. pracownicy, osoby prowadzące działalność gospodarczą, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, emeryci, renciści, bezrobotni, osoby pobierające określone świadczenia wypłacane przez ośrodki pomocy społecznej, którzy jednocześnie spełniają opisane wyżej warunki w art. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

Ubezpieczenie na wniosek

Osoby spełniające warunki określone w art. 2 ustawy, które nie zostały objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, mogą ubezpieczyć się dobrowolnie na podstawie pisemnego wniosku złożonego w kasie chorych lub mogą być zgłaszani do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny. Po nowelizacji również cudzoziemcy wymienieni w art. 2 uzyskali możliwość dobrowolnego ubezpieczenia się w kasach chorych. Przed wprowadzeniem nowych przepisów cudzoziemcy, którzy na mocy ustawy podlegali ubezpieczeniu (a więc cudzoziemcy posiadający kartę stałego pobytu lub kartę czasowego pobytu wydane w związku z udzieleniem statusu uchodźcy), podlegali z mocy prawa obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Po nowelizacji ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z 20 lipca 2001 r. (Dz.U. Nr 88, poz. 961) zmienił się również krąg osób ubezpieczających się indywidualnie na podstawie umowy o dobrowolnym ubezpieczeniu zdrowotnym zawieranej z kasą chorych. Z tej formy ubezpieczenia zrezygnują zapewne osoby, które obecnie mogą być zgłoszone do ubezpieczenia jako członkowie rodziny. Przestaną ubezpieczać się dobrowolnie także osoby otrzymujące emerytury lub renty z zagranicy, które w związku ze zmianą ustawy podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu. Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne może natomiast stać się atrakcyjną formą ubezpieczenia dla cudzoziemców wymienionych w art. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w szczególności dla cudzoziemców studiujących w Polsce.

Składka dla dobrowolnie ubezpieczonych

Podstawę wymiaru składki dla osób ubezpieczających się dobrowolnie stanowi kwota deklarowanego miesięcznego dochodu, która nie może być niższa od kwoty odpowiadającej przeciętnemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim. Dla przykładu, średnie wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w II kwartale 2001 r. wyniosło 2163 złote i 98 groszy, a minimalna składka na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w III kwartale 2001 r. wynosi miesięcznie 167 złotych i 71 groszy. Instytucja dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego powstała z myślą o osobach, które nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i osiągają przychody np. z najmu, lokat, umów o dzieło, a nie dla osób z dochodem poniżej przeciętnej, jako forma zabezpieczenia dla nich określonych uprawnień socjalnych. Dla osób osiągających niewielkie dochody ze źródeł, które nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, składka ta stanowi znaczne obciążenie i niekiedy przewyższa osiągany dochód. Jednocześnie należy pamiętać, że ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym nie przewiduje możliwości zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, choć w niektórych przypadkach przewiduje obniżenie wysokości składki. Nie dotyczy to jednak dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Nowelizacja ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z 20 lipca 2001 r. wprowadziła nową podstawę wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne dla cudzoziemców – studentów i słuchaczy studiów doktoranckich studiujących w Polsce, oraz dla cudzoziemców będących członkami zakonów oraz alumnami wyższych seminariów duchownych i teologicznych, wymienionych w art. 2 ust. 2 pkt 4 ustawy. Stanowi ją kwota odpowiadająca wysokości zasiłku stałego z pomocy społecznej, który zgodnie z obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 maja 2001 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej od 1 czerwca 2001 r. (M.P. Nr 15, poz. 243) wynosi 406 złotych. Składka na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne dla tych osób wynosi obecnie 31 złotych i 46 groszy.

Wygaśnięcie uprawnień z ubezpieczenia zdrowotnego

Zgodnie z art. 8a ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu osoby podlegającej temu obowiązkowi w kasie chorych i opłaceniu w terminie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i członków jej rodziny zgłoszonych do ubezpieczenia ustaje z upływem 30 dni od dnia wygaśnięcia członkostwa tej osoby w kasie chorych. Członkostwo to kończy się z dniem wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia, chyba że dana osoba stała się w tym czasie członkiem innej kasy chorych. Na przykład osoba, która rozwiązała umowę o pracę i nie podjęła kolejnej pracy, a nie została objęta ubezpieczeniem z innego tytułu, przestaje być członkiem kasy chorych z dniem rozwiązania umowy o pracę. Osoba taka zachowuje przez 30 dni prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez kasę chorych, w której była ubezpieczona.

Należy pamiętać, że można być członkiem tylko jednej kasy chorych. Dotyczy to również członków rodziny, którzy mogą być zgłoszeni tylko w jednej kasie chorych.