Opodatkowanie i oskładkowanie przychodów pracowniczych

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w efekcie których następuje przyrost mienia bądź też zostaje osiągnięte przysporzenie majątkowe mające konkretny wymiar finansowy (art. 9 ust. 1 i art. 11 ust. 1 updof).

Podstawę obliczenia podatku zasadniczo stanowi dochód po odliczeniu kwot składek na ubezpieczenia społeczne, potrąconych w roku podatkowym przez pracodawcę ze środków pracownika. Przy czym odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku (art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b updof).

1. Przychody podlegające opodatkowaniu i oskładkowaniu

Opodatkowaniu i oskładkowaniu podlegają przede wszystkim wynagrodzenia pracownicze. Zakłady pracy jako płatnicy mają obowiązek obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy (art. 31 updof).

Przychodem ze stosunku pracy są wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia, a więc każda forma przysporzenia majątkowego (zarówno pieniężna, jak i niepieniężna), mająca swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy (art. 12 ust. 1 updof).

PRZYKŁAD

Szkoła nie wliczyła do podstawy naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne nagrody uznaniowej wypłaconej pracownikom w grudniu 2012 r., mimo że została ona w tym czasie wliczona do dochodu pracowników. We wrześniu 2013 r. pracodawca skorygował dokumenty rozliczeniowe ZUS, naliczył składki w prawidłowej wysokości i zapłacił należne składki (w części przypadającej do zapłaty zarówno przez pracodawcę, jak i pracowników). Dochodzenie należności od pracowników może okazać się w części bezskuteczne - wtedy kwoty te zostaną umorzone. Czy otrzymane świadczenia należy włączyć do przychodów pracowników z datą dokonania faktycznej zapłaty składek (w dokumentach rozliczeniowych za wrzesień 2013 r.), czy z datą faktycznego zaprzestania dochodzenia należności i umorzenia tych kwot?