Ubezpieczenie społeczne pracowników oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek delegowanych do pracy na terytorium UE/EOG
Jedną z czterech podstawowych swobód zagwarantowanych w Traktacie o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (TWE) jest swoboda świadczenia usług na terytorium Wspólnoty (art. 49 Traktatu WE)1. Swoboda ta uprawnia usługodawcę, mającego siedzibę w jednym państwie członkowskim, do czasowego delegowania pracowników na terytorium innego państwa członkowskiego celem świadczenia tam usług.
Joanna Ciechomska
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Jak wskazują cykliczne raporty Komisji Europejskiej, a także doświadczenia samych zainteresowanych, istnieje wiele problemów na gruncie praktycznej realizacji tej swobody. Jednym z najważniejszych aspektów swobody świadczenia usług są problemy z zakresu zabezpieczenia społecznego pracowników delegowanych. Kwestie te regulowane są przez prawo wspólnotowe nazywane koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Ustawodawstwo wspólnotowe dotyczące delegowania pracowników
Podstawowymi wspólnotowymi aktami prawnymi, dotyczącymi zabezpieczenia społecznego pracowników migrujących na terytorium Unii Europejskiej, są następujące rozporządzenia:
l rozporządzenie EWG nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r.2,
l rozporządzenie EWG nr 574/72 z 21 marca 1972 r.3 (rozporządzenie wykonawcze do rozporządzenia nr 1408/71),
l rozporządzenie Rady (WE) nr 859/2003 z 14 maja 2003 r. rozszerzające przepisy rozporządzenia nr 1408/71 i nr 574/72 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi przepisami wyłącznie ze względu na ich obywatelstwo4.
Rozpatrując w dalszej części artykułu różne aspekty prawne delegowania pracowników, trzeba mieć na uwadze cel wyżej wymienionych przepisów5.
W tym kontekście ich zasadniczym celem jest m.in.:
zagwarantowanie pracownikom i osobom prowadzącym działalność na własny rachunek, zamieszkującym na terytorium Wspólnoty (a także państw ww. nienależących do Wspólnoty, ale objętych wspólnotową koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego), równości traktowania przez różne ustawodawstwa państw członkowskich,
