Problematyka ta jest w Polsce mało znana i rzadko wykorzystywana w indywidualnej praktyce. Dotychczasową słabością tak zarysowanego systemu ochrony UE była kiepska harmonizacja i koordynacja poszczególnych jego elementów, co wpływało negatywnie także na efektywność wspomnianych instrumentów oraz rodziło obserwowane - zwłaszcza ostatnio - tendencje (vide orzecznictwo ETS) do usuwania takich mankamentów. Traktat Lizboński stanowić tu może wielką zmianę jakościową, zapewniającą jedność systemu. Należy wskazać, że - obok ochrony praw podmiotowych - system prawny (który powinien być spójny, niesprzeczny i efektywny) ma za zadanie również, jeśli nie przede wszystkim, ochronić interesy ogólne, w tym zwłaszcza Unii i państw członkowskich, obejmując swym zakresem m.in. zapobieganie i zwalczanie przestępczości. Istotniejszym z zadań jest tu budowa wspólnej przestrzeni bezpieczeństwa i sprawiedliwości UE.

Zarys systemu ochrony prawnej UE

Podstawowe znaczenie dla efektywności krajowych porządków prawnych państw UE mają ich systemy organizacji wymiaru sprawiedliwości obejmujące całokształt instytucji i struktur służących zapewnieniu poszanowania prawa w danym państwie. W związku z pierwszeństwem i nadrzędnością prawa wspólnotowego () oraz jego bezpośrednim stosowaniem w porządkach krajowych, a także z funkcjonowaniem sądów krajowych jako sądów wspólnotowych, powstawać muszą w takiej sytuacji dwa istotne pytania: Czy w chwili obecnej istnieje jednolity system ochrony prawnej Unii Europejskiej lub powstanie on w bliskiej perspektywie? Czy (w przypadku odpowiedzi twierdzącej) krajowe systemy ochrony prawnej (w tym organizacje wymiaru sprawiedliwości) staną się częścią takiego systemu?