ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 26 marca 2026 r.
w sprawie zasad zbywania aktywów trwałych samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej utworzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia, a także oddawania ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie
Na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2026 r. poz. 156) zarządza się, co następuje:
§ 1. W celu zapewnienia racjonalnego wykorzystania mienia posiadanego przez samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej utworzony przez ministra właściwego do spraw zdrowia, zwany dalej „zakładem”, określa się zasady zbywania aktywów trwałych przez zakład, a także oddawania ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie.
§ 2. 1. Zbycie aktywów trwałych zakładu, oddanie ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie należy każdorazowo poprzedzić oceną sporządzoną w formie pisemnej i zatwierdzoną przez kierownika zakładu. Ocena ta stanowi podstawę decyzji o podjęciu działań mających na celu zbycie aktywów trwałych zakładu, oddanie ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie, zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki.
2. Ocena, o której mowa w ust. 1, zawiera uzasadnienie celowości zbycia aktywów trwałych zakładu, oddania ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie, w tym analizę ekonomiczną zamierzonych działań, szacunkową wartość rynkową aktywów trwałych, a w przypadku czynności dotyczącej rzeczowych aktywów trwałych również ich analizę techniczną.
3. Zbycia, oddania w dzierżawę lub najem aktywów trwałych zakładu dokonuje się w drodze przetargu przeprowadzonego na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, 1172 i 1508 oraz z 2026 r. poz. 184).
4. Minister właściwy do spraw zdrowia, w uzasadnionych przypadkach, może udzielić zgody na odstąpienie od wymogu przeprowadzenia przetargu na zbycie, oddanie w dzierżawę lub najem aktywów trwałych zakładu. Występując o udzielenie zgody, o której mowa w zdaniu poprzedzającym, zakład przedkłada ministrowi właściwemu do spraw zdrowia uzasadnienie potrzeby odstąpienia od wymogu przeprowadzenia przetargu, sporządzone w formie pisemnej i zatwierdzone przez kierownika zakładu.
5. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do zbycia aktywów trwałych w drodze darowizny albo zamiany, a także do oddania nieruchomości w dzierżawę lub najem, o którym mowa w § 4 ust. 3.
6. Zbycie aktywów trwałych zakładu należy poprzedzić uzyskaniem opinii rady społecznej zakładu, chyba że w zakładzie nie powołuje się rady społecznej.
7. Zbycie aktywów trwałych zakładu, oddanie ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie nie może prowadzić do ograniczenia dostępności świadczeń zdrowotnych udzielanych przez zakład, a także nie może naruszać art. 13 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
8. Zakazuje się oddania w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie aktywów trwałych zakładu podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych wchodzących w zakres świadczeń zdrowotnych udzielanych przez zakład określony w regulaminie organizacyjnym zakładu.
9. Zbycie aktywów trwałych zakładu, oddanie ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie nie może być dokonane na rzecz:
1) osób trzecich pozostających w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa wobec kierownika zakładu lub jego zastępcy;
2) kierownika zakładu lub jego zastępcy;
3) spółek, w których zakład, kierownik zakładu lub jego zastępca dysponują większością głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy albo zgromadzeniu wspólników lub pełnią funkcje w ich organach, a także podmiotów, w stosunku do których mogłoby powstać uzasadnione podejrzenie uprzywilejowanego ich traktowania.
§ 3. 1. Umowę mającą na celu zbycie, oddanie w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie aktywów trwałych zakładu należy sporządzić w formie pisemnej pod rygorem nieważności, chyba że ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną pod rygorem nieważności.
2. W umowie dzierżawy aktywów trwałych zakładu należy w szczególności:
1) określić wysokość (stawkę) czynszu, termin jego płatności, a w przypadku umów zawieranych na czas nieoznaczony albo na czas oznaczony dłuższy niż 12 miesięcy również zasady jego waloryzacji;
2) określić czas, na który umowa została zawarta (czas oznaczony albo czas nieoznaczony);
3) ustalić termin wypowiedzenia, a w przypadku umowy zawartej na czas oznaczony wskazać okoliczności uzasadniające wypowiedzenie umowy;
4) określić, w jakim stanie przedmiot umowy ma zostać zwrócony wydzierżawiającemu po zakończeniu dzierżawy.
3. W umowie najmu aktywów trwałych zakładu należy w szczególności:
1) określić wysokość (stawkę) czynszu, termin jego płatności, a w przypadku umów zawieranych na czas nieoznaczony albo na czas oznaczony dłuższy niż 12 miesięcy również zasady jego waloryzacji;
2) zastrzec obowiązek uiszczania przez najemcę opłat za świadczenia związane z eksploatacją rzeczy najętej;
3) określić sposób używania rzeczy najętej odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy;
4) określić czas, na który umowa została zawarta (czas oznaczony albo czas nieoznaczony);
5) zastrzec, iż najemca może wprowadzać ulepszenia i zmiany w rzeczy najętej tylko za pisemną zgodą wynajmującego;
6) zastrzec, iż najemca nie może bez pisemnej zgody wynajmującego podnajmować przedmiotu najmu, ani oddawać go do bezpłatnego używania osobie trzeciej;
7) ustalić termin wypowiedzenia, a w przypadku umowy zawartej na czas oznaczony wskazać okoliczności uzasadniające wypowiedzenie umowy.
4. W umowie użyczenia aktywów trwałych zakładu należy w szczególności:
1) określić sposób używania rzeczy użyczonej;
2) określić czas, na który umowa została zawarta (czas oznaczony albo czas nieoznaczony);
3) zastrzec, iż biorący do używania nie może bez pisemnej zgody użyczającego oddać przedmiotu użyczenia osobie trzeciej do używania.
5. W umowie użytkowania aktywów trwałych zakładu należy określić w szczególności:
1) czy użytkowanie będzie nieodpłatne, czy odpłatne;
2) w przypadku użytkowania odpłatnego wysokość wynagrodzenia, termin jego płatności, a w przypadku umów zawieranych na czas nieoznaczony albo na czas oznaczony dłuższy niż 12 miesięcy również zasady jego waloryzacji;
3) czas, na który umowa została zawarta;
4) zakres użytkowania, a w przypadku nieruchomości zakres wykonywania użytkowania.
6. Zakład może zawrzeć umowę użytkowania aktywów trwałych wyłącznie z jednostką sektora finansów publicznych i w celu realizacji zadań publicznych przez tę jednostkę.
§ 4. 1. Zbycie nieruchomości, oddanie jej w użytkowanie oraz użyczenie, bez względu na jej wartość oraz powierzchnię, wymaga każdorazowo uzyskania uprzedniej pisemnej zgody ministra właściwego do spraw zdrowia.
2. Oddanie nieruchomości w dzierżawę lub najem wymaga, z wyjątkiem ust. 3, każdorazowo:
1) pisemnego powiadomienia ministra właściwego do spraw zdrowia o zamiarze dokonania tej czynności, jeżeli dotyczy ona powierzchni nieruchomości nieprzekraczającej 50 m2 na rzecz danego podmiotu,
2) uprzedniej, pisemnej zgody ministra właściwego do spraw zdrowia na dokonanie tej czynności, jeżeli dotyczy ona powierzchni nieruchomości przekraczającej 50 m2 na rzecz danego podmiotu
- przy czym uwzględnia się sumę powierzchni nieruchomości oddanych i oddawanych przez zakład w najem lub dzierżawę na rzecz tego samego podmiotu.
3. Oddanie nieruchomości w dzierżawę lub najem, bez względu na powierzchnię, na czas oznaczony nieprzekraczający 2 dni w tygodniu (obejmującym dni od poniedziałku do niedzieli) wymaga pisemnego powiadomienia ministra właściwego do spraw zdrowia o zamiarze dokonania tej czynności.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się w przypadku, gdy strony zawierają umowę najmu lub dzierżawy, o której mowa w tym przepisie, z zamiarem zawarcia kolejnych umów lub gdy zawarcie kolejnej umowy następuje bezpośrednio lub w terminie 2 tygodni po zakończeniu obowiązywania poprzedniej umowy najmu lub dzierżawy.
§ 5. 1. Zbycie rzeczy ruchomej stanowiącej aktywa trwałe zakładu o wartości przekraczającej 170.000,00 zł (sto siedemdziesiąt tysięcy złotych) wymaga każdorazowej, uprzedniej pisemnej zgody ministra właściwego do spraw zdrowia.
2. Zbycie rzeczy ruchomej stanowiącej aktywa trwałe zakładu o wartości przekraczającej 30.000,00 zł (trzydzieści tysięcy złotych) w drodze darowizny wymaga każdorazowej, uprzedniej pisemnej zgody ministra właściwego do spraw zdrowia.
3. Oddanie w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie rzeczy ruchomej stanowiącej aktywa trwałe zakładu o wartości przekraczającej 170.000,00 zł (sto siedemdziesiąt tysięcy złotych) wymaga każdorazowo uzyskania uprzedniej pisemnej zgody ministra właściwego do spraw zdrowia.
4. W przypadku, gdy w ramach czynności prawnej dokonywanej na rzecz danego podmiotu, przedmiotem zbycia, oddania w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie jest więcej niż jedna rzecz ruchoma, ich wartość wyraża się łącznie jako sumę wartości tych rzeczy.
5. Określone na podstawie ust. 1-3 wartości kwotowe nie uwzględniają podatków i opłat. Dla oceny powstania wymogu uzyskania zgody, o której mowa w ust. 1-3, miarodajna jest szacunkowa wartość rynkowa rzeczy ruchomej stanowiącej aktywa trwałe zakładu, chyba że wartość ta jest niższa od umownej wysokości świadczeń - wówczas miarodajna jest wartość wynikająca z umowy.
§ 6. 1. Zmiana umowy dzierżawy, najmu, użytkowania oraz użyczenia aktywów trwałych zakładu powodująca:
1) wydłużenie czasu obowiązywania umowy,
2) rozszerzenie przedmiotu umowy
- jest traktowana jako zawarcie nowej umowy, do której mają zastosowanie zasady określone w zarządzeniu.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, o powstaniu wymogu uzyskania zgody, o której mowa w § 5 ust. 3, decyduje suma wartości aktywów trwałych objętych zmienianą umową dzierżawy, najmu, użytkowania oraz użyczenia oraz aktywów trwałych, o które ma zostać rozszerzony przedmiot umowy.
§ 7. 1. Wniosek zakładu o wyrażenie zgody, o której mowa w § 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz § 5 ust. 1-3, albo powiadomienie, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, zawiera w szczególności:
1) wskazanie aktywów trwałych zakładu, których czynność prawna ma dotyczyć;
2) podanie szacunkowej wartości rynkowej aktywów trwałych, których czynność prawna ma dotyczyć wraz ze wskazaniem sposobu jej ustalenia, bez uwzględnienia podatków i opłat;
3) informację o przeprowadzonym przetargu, w przypadku czynności prawnych wskazanych w § 2 ust. 3, chyba że zachodzi przypadek, o którym mowa w § 2 ust. 4 albo 5;
4) wskazanie podmiotu, z którym ma zostać zawarta umowa;
5) oświadczenie kierownika zakładu o braku zaistnienia przesłanek określonych w § 2 ust. 7 i 8;
6) oświadczenie kierownika zakładu, że zamierzona czynność prawna nie będzie dokonana na rzecz osób i podmiotów wymienionych w § 2 ust. 9.
2. Do wniosku albo powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy w szczególności dołączyć:
1) ocenę, o której mowa w § 2 ust. 1;
2) opinię rady społecznej, o której mowa w § 2 ust. 6, jeżeli dotyczy;
3) projekt umowy, na podstawie której ma być dokonane zbycie aktywów trwałych zakładu albo oddanie ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie;
4) dokumenty potwierdzające uprawnienie zakładu do dysponowania aktywami trwałymi, których czynność prawna ma dotyczyć.
§ 8. Wymogów, o których mowa w § 2 ust. 3 i 6, zakazu, o którym mowa w § 2 ust. 8, ograniczenia, o którym mowa w § 3 ust. 6, a także wymogu uzyskania zgody, o której mowa w § 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz § 5 ust. 1-3, albo dokonania powiadomienia, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, nie stosuje się w przypadku, gdy zbycie, wydzierżawienie, wynajęcie, oddanie w użytkowanie oraz użyczenie aktywów trwałych następuje na rzecz podmiotu leczniczego, a aktywa te będą używane, w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w celu zwalczania epidemii.
§ 9. Określone zarządzeniem zasady zbywania, oddawania w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie aktywów trwałych zakładu nie naruszają zasad określonych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności przepisami ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 373) oraz wynikających z wiążących zakład umów, w szczególności umów na udzielenie dotacji ze środków budżetu państwa.
§ 10. W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie zarządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
§ 11. Traci moc zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie zasad zbywania aktywów trwałych samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej utworzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia, a także oddawania ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie (Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 104, z 2017 r. poz. 14, z 2020 r. poz. 8 oraz z 2021 r. poz. 2).
§ 12. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
MINISTER ZDROWIA
Jolanta Sobierańska-Grenda
1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1004).
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
