§ 1. Użyte w decyzji określenia oznaczają:

1) jednostka - komórkę organizacyjną Ministerstwa Obrony Narodowej lub jednostkę organizacyjną podległą Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowaną, z wyłączeniem Agencji Mienia Wojskowego oraz jednostek organizacyjnych nadzorowanych:

a) z tytułu pełnienia w nich służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych,

b) dla których Minister Obrony Narodowej jest organem założycielskim;

2) kierownik - dowódcę, dyrektora, szefa oraz komendanta-rektora.

§ 2. W jednostkach tworzy się Wojskową Służbą Prawną.

§ 3. Nadzór nad Wojskową Służbę Prawną sprawuje Minister Obrony Narodowej.

§ 4. Szefem Wojskowej Służby Prawnej jest Dyrektor Departamentu Prawnego Ministerstwa Obrony Narodowej.

§ 6. W skład Wojskowej Służby Prawnej wchodzą osoby pełniące służbę lub zatrudnione w ramach stosunku pracy, na stanowiskach w obsłudze prawnej, zwane dalej „doradcami prawnymi”.

§ 7. Podstawowymi zadaniami Wojskowej Służby Prawnej jest:

1) prawna ochrona interesów resortu obrony narodowej;

2) wspieranie kierowników w wykonywaniu zadań służbowych zgodnie z obowiązującym stanem prawnym;

2a) wsparcie prawne najbliższych członków rodziny żołnierzy zmarłych i poległych;

3) wsparcie prawne żołnierzy objętych postępowaniami karnymi wszczętymi w następstwie zdarzeń zaistniałych w związku lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych;

4) udzielanie pomocy prawnej żołnierzom w przypadku pokrzywdzenia przestępstwem, o którym mowa w art. 222, art. 223 lub art. 226 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17 i 1228).

§ 8. Zadania, o których mowa w § 7 pkt 1-2a, realizowane są, w szczególności przez:

1) udzielanie porad prawnych;

2) sporządzanie opinii prawnych;

3) sporządzanie pism procesowych;

4) sprawowanie zastępstwa procesowego;

5) inicjowanie i dokonywanie ocen skuteczności funkcjonowania prawa oraz opracowywanie informacji i wniosków wynikających z tych ocen;

6) ocenę prawną wniosków i postulatów, dotyczących propozycji zmiany, uchylenia lub wydania nowych aktów prawnych;

7) inicjowanie i koordynowanie procesu legislacyjnego nad projektami aktów mających charakter źródeł prawa powszechnie obowiązującego i prawa wewnętrznego;

8) zapewnianie obsługi prawnej w rozumieniu art. 82 Protokołu dodatkowego do Konwencji genewskich z dnia 12 sierpnia 1949 r., dotyczącego ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Protokół I), sporządzonego w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r.;

9) udział w negocjowaniu i opracowywaniu projektów umów z partnerami zagranicznymi, o których mowa w przepisach w sprawie działalności legislacyjnej w resorcie obrony narodowej;

10) ochronę interesów jednostek w zakresie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych;

11) badanie zasadności zgłaszanych roszczeń odszkodowawczych i przedstawianie wniosków co do sposobu ich załatwienia;

12) informowanie o stwierdzonych przypadkach naruszeń prawa i skutkach tych naruszeń;

13) popularyzowanie prawa, w tym zwłaszcza „Międzynarodowego Prawa Humanitarnego Konfliktów Zbrojnych”;

14) udzielanie informacji w zakresie uprawnień i świadczeń z resortu obrony narodowej przysługujących osobom, o których mowa w § 7 pkt 2a, z mocy ustawy.

§ 8a. 1. Zadania, o których mowa w § 7 pkt 3 i 4, realizowane są przez Zespół Ochrony Praw Żołnierzy podlegający bezpośrednio Szefowi Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz podmioty wybrane w konkursie, o którym mowa w § 10 ust. 2, w szczególności, przez:

1) poinformowanie żołnierza o obowiązującym stanie prawnym oraz przysługujących mu uprawnieniach lub spoczywających na nim obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym albo sądowym lub

2) udzielenie informacji żołnierzowi o sposobach rozwiązania jego problemu prawnego, w tym sporządzenie projektów pism niezbędnych dla realizacji przysługujących mu uprawnień lub spoczywających na nim obowiązkach.

2. Zadania, o których mowa w § 7 pkt 3 i 4, w zakresie reprezentowania przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy, realizowane są przez podmioty, wybrane w konkursie, o którym mowa w § 10 ust. 2. W przypadkach określonych w § 7 pkt 3, reprezentowanie przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy następuje w uzasadnionych przypadkach. Decyzję w tej sprawie podejmuje Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji.

§ 9. Świadczenie pomocy prawnej w jednostkach powinni realizować doradcy prawni pełniący służbę wojskową lub zatrudnieni w tych jednostkach w ramach stosunku pracy.

§ 10. 1. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef Wojskowej Służby Prawnej może wyrazić zgodę na zawarcie umowy o świadczenie obsługi prawnej z podmiotami uprawnionymi do świadczenia pomocy prawnej na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499) lub ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184, 1268 i 1860).

2. Wsparcie prawne żołnierzy, o którym mowa w § 7 pkt 3, oraz świadczenie pomocy prawnej w przypadku, o którym mowa w § 7 pkt 4, może zostać powierzone podmiotom, o których mowa w ust. 1, wybranym w konkursie przeprowadzonym przez Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Zgoda Szefa Wojskowej Służby Prawnej nie jest wymagana.

§ 11. 1. Wysokość wynagrodzenia za usługi świadczone przez podmioty, o których mowa w § 10, nie powinna przekraczać średniego poziomu wynagrodzenia etatowego doradcy prawnego żołnierza zawodowego pełniącego służbę w resorcie obrony narodowej.

2. Dyrektor Departamentu Kadr, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku, informuje Szefa Wojskowej Służby Prawnej o poziomie średniego wynagrodzenia, za rok poprzedni, etatowego doradcy prawnego żołnierza zawodowego pełniącego służbę w resorcie obrony narodowej.

3. W uzasadnionych przypadkach Szef Wojskowej Służby Prawnej może wyrazić zgodę na odstąpienie od zasady, o której mowa w ust. 1.

§ 12. Przedstawicielami Wojskowej Służby Prawnej są:

1) Szef Wojskowej Służby Prawnej;

2) Zastępca Szefa Wojskowej Służby Prawnej;

2) szefowie komórek prawnych w jednostkach;

3) doradcy prawni pełniący służbę wojskową lub zatrudnieni w ramach stosunku pracy na samodzielnych stanowiskach albo w komórkach prawnych.

§ 13. Przedstawiciele Wojskowej Służby Prawnej podlegają bezpośrednio:

1) Szef Wojskowej Służby Prawnej - Ministrowi Obrony Narodowej;

2) szefowie komórek prawnych oraz doradcy prawni pełniący służbę wojskową albo zatrudnieni w ramach stosunku pracy na samodzielnych stanowiskach - kierownikom jednostek, w których pełnią służbę wojskową albo są zatrudnieni w ramach stosunku pracy

3) doradca prawny - kierownikowi albo szefowi komórki prawnej.

§ 14. Do zadań Szefa Wojskowej Służby Prawnej należy w szczególności:

1) inicjowanie, po uzyskaniu opinii kierownika, procedur wyznaczania lub zwalniania doradców prawnych ze stanowisk służbowych;

2) nadzór w zakresie organizacji Wojskowej Służby Prawnej;

3) opiniowanie jakości świadczonej obsługi prawnej w jednostkach;

4) wydawanie wytycznych w sprawach obejmujących swoim zakresem działalność Wojskowej Służby Prawnej;

5) współdziałanie w doskonaleniu zawodowym doradców prawnych;

6) zlecanie szefom komórek prawnych i doradcom prawnym na samodzielnych stanowiskach prowadzenia spraw w postępowaniu sądowym, administracyjnym i przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz dokonywania innych czynności z zakresu pomocy prawnej.

§ 15. Szef Wojskowej Służby Prawnej może występować do właściwego kierownika jednostki o wszczęcie działań zmierzających do wyeliminowania niewłaściwie świadczonej obsługi prawnej. Kierownik jednostki zobowiązany jest do podjęcia odpowiednich działań oraz do pisemnego poinformowania Szefa Wojskowej Służby Prawnej o efekcie podjętych działań.

§ 16. Do zadań szefa komórki prawnej należy w szczególności:

1) inicjowanie, po uzyskaniu opinii kierownika, procedur wyznaczania lub zwalniania doradców prawnych ze stanowisk służbowych we własnej komórce i w podległych - w strukturze dowodzenia wojsk - jednostkach;

2) koordynowanie działalności obsługi prawnej w jednostkach podległych właściwym kierownikom;

3) opiniowanie jakości świadczonej obsługi prawnej w jednostkach podległych właściwym kierownikom;

4) organizowanie, z własnej inicjatywy oraz na polecenie kierownika lub na wniosek Szefa Wojskowej Służby Prawnej, szkolenia doradców prawnych.

§ 17. Do zadań doradcy prawnego, z zastrzeżeniem §17a, należy w szczególności:

1) opiniowanie pod względem prawnym prawidłowości wykonywania czynności w obsługiwanych jednostkach;

2) informowanie kierowników obsługiwanych jednostek o:

a) zmianach w obowiązującym stanie prawnym w zakresie działania tych jednostek,

b) stwierdzonych przypadkach naruszenia prawa i skutkach tych naruszeń;

3) pomoc osobom, o których § 7 pkt 2a, w wypełnianiu dokumentów niezbędnych w zakresie uprawnień i świadczeń przysługujących im z resortu obrony narodowej z mocy ustawy.

§ 17a. Do zadań doradcy prawnego pełniącego służbę lub zatrudnionego w Zespole Ochrony Praw Żołnierzy należy, w szczególności:

1) koordynowanie procesu realizacji umów zawartych w wyniku przeprowadzenia konkursu, o którym mowa w § 10 ust. 2, w tym przygotowywanie rocznych sprawozdań dla Szefa Wojskowej Służby Prawnej z ich realizacji;

2) wykonywanie zdań, o których mowa w § 8a ust. 1;

3) popularyzowanie tematyki ochrony praw żołnierzy, w tym inicjowanie procesu legislacyjnego nad projektami aktów mających charakter źródeł prawa powszechnie obowiązującego i prawa wewnętrznego, regulujących prawa żołnierzy wynikające z pełnienia czynnej służby wojskowej.

§ 18. Doradcy prawnemu nie poleca się wykonywania zadań wykraczających poza zakres, o którym mowa w § 7 - § 8a , z wyjątkiem obowiązku uczestnictwa w szkoleniach i ćwiczeniach oraz uzgadniania dokumentów innych niż normatywne, których charakter wymaga udziału tego doradcy.

§ 19. Wniosek w sprawie utworzenia, likwidacji lub zmiany w etacie komórki prawnej oraz wniosek w sprawie utworzenia lub likwidacji stanowiska doradcy prawnego wymaga zgody Szefa Wojskowej Służby Prawnej.

§ 20. Wniosek w sprawie wyznaczenia lub zwolnienia ze stanowiska w Wojskowej Służbie Prawnej wymaga pozytywnej opinii Szefa Wojskowej Służby Prawnej.

§ 21. Kierownicy są zobowiązani do zapewnienia warunków umożliwiających wykonywanie obsługi prawnej w podległych jednostkach, w sposób określony przepisami ustaw oraz decyzji, a w szczególności do:

1) upoważnienia doradców prawnych do stałego i bezpośredniego komunikowania się z kierownikami;

2) umożliwienia doradcom prawnym stałego dostępu do będącego na wyposażeniu jednostek sprzętu informatycznego oraz oprogramowania, w szczególności zapewniającego dostęp do programów informacji prawnych;

3) umożliwienia doradcom prawnym udziału w szkoleniach, o ile nie będzie to kolidowało z właściwym zapewnieniem obsługi prawnej jednostki.

§ 22. Prawa i obowiązki doradców prawnych pełniących służbę wojskową lub zatrudnionych na stanowiskach radców prawnych reguluje ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

§ 23. 1. Do umów o świadczenie obsługi prawnej z podmiotami uprawnionymi do świadczenia pomocy prawnej na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych lub ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze zawartych przed dniem wejścia w życie decyzji zastosowanie mają dotychczasowe przepisy.

2. Aneksowanie umów, o których mowa w ust. 1, wymaga zgody, o której mowa w § 10.

§ 24. Traci moc decyzja Nr 419/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 r. w sprawie organizacji służby obsługi prawnej w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej i jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz w niektórych jednostkach organizacyjnych przez niego nadzorowanych (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. poz. 255 i 271 oraz z 2007 r. poz. 154 i 253).

§ 25. Decyzja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.