§ 1. Zarządzenie określa:

1) zakres zadań obronnych wykonywanych w ramach obrony Ojczyzny, zwanych dalej „zadaniami obronnymi”, przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, zwaną dalej „GDOŚ”, oraz przez regionalne dyrekcje ochrony środowiska, zwane dalej „rdoś”;

2) zadania i obowiązki kierujących komórkami organizacyjnymi GDOŚ i pracowników oraz regionalnych dyrektorów ochrony środowiska związane z wykonywaniem zadań obronnych odpowiednio przez GDOŚ i rdoś;

3) organizację wykonywania zadań obronnych przez GDOŚ i rdoś;

4) finansowanie zadań obronnych realizowanych przez GDOŚ i rdoś.

§ 2. Ilekroć w zarządzeniu jest mowa o:

1) Generalnym Dyrektorze – należy przez to rozumieć Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska;

2) komórkach organizacyjnych GDOŚ – należy przez to rozumieć departamenty, biura oraz Zespół do spraw Budżetu i Finansów, funkcjonujące w GDOŚ;

3) planowaniu operacyjnym – należy przez to rozumieć ustalanie czynności dotyczących przygotowania i działania GDOŚ i rdoś, w celu reagowania na zagrożenia lub ich symptomy w określonym stanie gotowości obronnej państwa, ujętych w formie zestawów zadań operacyjnych, a także ustalanie sił i środków niezbędnych do ich wykonania;

4) pracownikach – należy przez to rozumieć osoby zatrudnione w GDOŚ lub w rdoś na podstawie powołania, mianowania lub umowy o pracę oraz osoby współpracujące na podstawie umowy cywilnoprawnej;

5) pracowniku do spraw obronnych – należy przez to rozumieć pracownika GDOŚ lub rdoś, zajmującego stanowisko właściwe do prowadzenia spraw obronnych, lub pracownika rdoś, któremu powierzono prowadzenie spraw obronnych;

6) programowaniu obronnym – należy przez to rozumieć ustalanie zadań wykonywanych w ramach przygotowań obronnych państwa realizowanych w czasie pokoju na piętnastoletni okres planistyczny rozpoczynający się w roku nieparzystym, ujętych w programach obronnych w formie zestawienia przedsięwzięć rzeczowo-finansowych, w celu utrzymania i rozwoju potencjału obronnego państwa oraz zabezpieczenia potrzeb i przygotowania GDOŚ i rdoś do działania w warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa i w czasie wojny, a także projektowanie środków budżetowych przeznaczonych na ten cel;

7) przeglądach obronnych – należy przez to rozumieć zespół czynności realizowanych przez analizy, ankiety, raporty, sprawozdania i inne dokumenty wykonywane okresowo przez GDOŚ i rdoś, na potrzeby oceny stanu przygotowań obronnych oraz wynikające z nich wnioski, zawierające rekomendacje doskonalenia systemu obronnego państwa i poszczególnych jego elementów;

8) stanowisku kierowania – należy przez to rozumieć główne stanowisko kierowania w stałej siedzibie organu, główne stanowisko kierowania w rezerwowym miejscu pracy i zapasowe stanowisko kierowania;

9) zadaniach operacyjnych – należy przez to rozumieć tę część zadań wykonywanych w ramach przygotowań obronnych państwa, które są realizowane w celu reagowania na powstałe zagrożenia lub ich symptomy w określonym stanie gotowości obronnej państwa.

§ 3. Zadania obronne, wykonywane w GDOŚ i w rdoś, obejmują:

1) tworzenie warunków organizacyjno-prawnych i technicznych do wykonywania zadań obronnych;

2) planowanie obronne, które obejmuje:

a) planowanie operacyjne,

b) programowanie obronne,

c) przeglądy obronne;

3) przygotowanie stanowisk kierowania Generalnego Dyrektora i regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, funkcjonujących w ramach systemu kierowania ministra kierującego działem administracji rządowej – środowisko, a w przypadku stanowisk kierowania regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, także w ramach systemu kierowania właściwego wojewody;

4) tworzenie warunków do wprowadzania stanu pełnej gotowości obronnej państwa, w tym tworzenie systemu stałego dyżuru Generalnego Dyrektora;

5) współpracę cywilno-wojskową;

6) wsparcie przez państwo-gospodarza, zwane dalej „HNS”, realizowane na rzecz wojsk sojuszniczych i organizacji międzynarodowych;

7) planowanie i organizowanie świadczeń osobistych i rzeczowych, niezbędnych do realizacji zadań obronnych;

8) zapewnienie zasobów osobowych do wykonywania zadań obronnych;

9) szkolenie obronne;

10) kontrole wykonywania zadań obronnych.

§ 4 . 1. W ramach wykonywanych zadań obronnych kierujący komórkami organizacyjnymi GDOŚ, pracownik zatrudniony na Stanowisku do spraw Bezpieczeństwa Informacji, Pełnomocnik do spraw Ochrony Informacji Niejawnych oraz pracownik zatrudniony na Stanowisku do spraw koordynacji pomocy technicznej w GDOŚ w szczególności:

1) prowadzą analizy aktów normatywnych lub ich projektów wydawanych przez Generalnego Dyrektora, pod względem zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa oraz uwarunkowań funkcjonowania w stanie pełnej gotowości obronnej państwa:

2) biorą udział w tworzeniu i przygotowywaniu:

a) warunków organizacyjno-prawnych i technicznych do planowania i realizacji zadań obronnych,

b) stanowisk kierowania Generalnego Dyrektora,

c) systemu stałych dyżurów Generalnego Dyrektora;

3) biorą udział w opracowywaniu:

a) planu operacyjnego funkcjonowania GDOŚ w warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa i w czasie wojny oraz dokumentów wykonawczych do planu,

b) dokumentacji organizacyjnej regulującej funkcjonowanie stanowisk kierowania, w tym:

– regulaminu organizacyjnego,

– regulaminu pracy,

c) instrukcji, planów oraz innych dokumentów z zakresu realizacji zadań obronnych;

4) realizują zadania zawiązane z udziałem Generalnego Dyrektora w systemie kierowania ministra kierującego działem administracji rządowej – środowisko;

5) współpracują z pracownikiem do spraw obronnych w zakresie:

a) realizacji przedsięwzięć szkolenia obronnego w GDOŚ, w tym ćwiczeń obronnych,

b) opracowywania planów, programów i przeglądów obronnych dotyczących pozamilitarnych przygotowań obronnych, realizowanych w dziale administracji rządowej – środowisko;

6) współpracują z pracownikiem do spraw obronnych oraz naczelnikiem Wydziału Zarządzania Zasobami Ludzkimi Biura Dyrektora Generalnego w zakresie wyłączenia podległych pracowników, którym powierzono wykonywanie zadań obronnych, od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

7) biorą udział w realizacji zadań operacyjnych.

2. Planowanie oraz realizację zadań obronnych, o których mowa w § 3, w imieniu Generalnego Dyrektora w GDOŚ prowadzi pracownik do spraw obronnych przy wsparciu kierujących komórkami organizacyjnymi GDOŚ, pracownika zatrudnionego na Stanowisku do spraw Bezpieczeństwa Informacji, Pełnomocnika do spraw Ochrony Informacji Niejawnych oraz pracownika zatrudnionego na Stanowisku do spraw koordynacji pomocy technicznej w GDOŚ.

3. Zasoby osobowe do realizacji zadań obronnych w GDOŚ zapewnia Dyrektor Generalny GDOŚ.

4. Warunki organizacyjne i techniczne do realizacji zadań obronnych w GDOŚ zapewnia Dyrektor Biura Dyrektora Generalnego GDOŚ.

5. Przetwarzanie i ochronę informacji niejawnych dotyczących realizacji zadań obronnych zapewnia Pełnomocnik do spraw Ochrony Informacji Niejawnych w GDOŚ.

§ 5. 1. Przygotowanie rdoś do działania w stanie pełnej gotowości obronnej państwa oraz wsparcia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i wojsk sojuszniczych, a także kierowanie wykonywaniem zadań obronnych przez rdoś należy do obowiązków regionalnych dyrektorów ochrony środowiska.

2. Regionalni dyrektorzy ochrony środowiska określają sposób i zakres wykonywanych zadań obronnych, strukturę organizacyjną, w tym strukturę organizacyjną stanowisk kierowania, zasady współpracy pomiędzy komórkami organizacyjnymi i stanowiskami, szczegółowe zakresy obowiązków pracowników wyznaczonych do ich realizacji oraz sprawują nadzór nad realizacją tych zadań.

3. Planowanie oraz realizację zadań obronnych, o których mowa w § 3, prowadzą w rdoś, w imieniu regionalnego dyrektora ochrony środowiska, pracownicy do spraw obronnych przy wsparciu komórek organizacyjnych i stanowisk rdoś. Zakres wsparcia określa regionalny dyrektor ochrony środowiska.

§ 6. Tworzenie warunków organizacyjno-prawnych i technicznych do wykonywania zadań obronnych, o których mowa w § 3 pkt 1, w GDOŚ i w rdoś obejmuje:

1) opracowanie oraz aktualizowanie aktów prawnych regulujących realizację zadań obronnych, w tym regulaminów organizacyjnych – lub ich projektów;

2) zapewnienie warunków organizacyjnych i technicznych do:

a) planowania i realizacji zadań obronnych,

b) przetwarzania i ochrony informacji niejawnych dotyczących realizacji zadań obronnych;

3) realizowanie współdziałania z innymi podmiotami, uczestniczącymi w realizacji zadań obronnych.

§ 7. 1. Planowanie operacyjne, o którym mowa w § 3 pkt 2 lit. a, w GDOŚ i w rdoś obejmuje opracowanie odpowiednio:

1) planu operacyjnego funkcjonowania GDOŚ,

2) planów operacyjnych funkcjonowania rdoś, o ile Generalny Dyrektor zlecił wykonanie takiego planu

- w celu reagowania na zagrożenia lub ich symptomy w określonym stanie gotowości obronnej państwa.

2. Tryb, zasady i terminy opracowania, zatwierdzania i aktualizacji planów operacyjnych, o których mowa w ust. 1, odbywa się na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

§ 8. 1. Programowanie obronne, o którym mowa w § 3 pkt 2 lit. b, w GDOŚ i w rdoś obejmuje:

1) zgłaszanie ministrowi kierującemu działem administracji rządowej – środowisko przedsięwzięć rzeczowo-finansowych do Programu pozamilitarnych przygotowań obronnych działu administracji rządowej środowisko, zwanego dalej „Programem”;

2) udział w sporządzaniu Programu;

3) udział w sporządzaniu aneksów do Programu;

4) planowanie wydatków na realizację przedsięwzięć rzeczowych w ramach zadania budżetowego dotyczącego pozamilitarnych przygotowań obronnych;

5) realizowanie zadań wynikających z Programu, w szczególności dotyczących przygotowania systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, zaspakajania potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i wojsk sojuszniczych oraz organizacji lub udziału w ćwiczeniach obronnych.

2. Terminy oraz zakres udziału GDOŚ i rdoś w sporządzaniu Programu i aneksów do niego każdorazowo określa minister kierujący działem administracji rządowej – środowisko.

§ 9. 1. Przeglądy obronne, o których mowa w § 3 pkt 2 lit. c, w GDOŚ i w rdoś obejmują udział w sporządzaniu narodowych kwestionariuszy pozamilitarnych przygotowań obronnych, zawierających dane liczbowe i oceny opisowe dotyczące stanu przygotowań obronnych działu administracji rządowej – środowisko.

2. W celu sporządzenia narodowego kwestionariusza pozamilitarnych przygotowań obronnych działu administracji rządowej – środowisko, zwanego dalej „Kwestionariuszem”:

1) regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, w terminie do dnia 15 stycznia roku następującego po roku, za który sporządzany jest Kwestionariusz, przekazują Generalnemu Dyrektorowi sprawozdania, zawierające dane liczbowe i oceny opisowe dotyczące stanu przygotowań obronnych rdoś;

2) Generalny Dyrektor, w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku, za który sporządzany jest Kwestionariusz, przekazuje do komórki organizacyjnej do spraw obronnych urzędu obsługującego ministra kierującego działem administracji rządowej – środowisko sprawozdanie, zawierające dane liczbowe i oceny opisowe dotyczące stanu przygotowań obronnych GDOŚ i rdoś.

§ 10. 1. W celu zapewnienia Generalnemu Dyrektorowi kierowania GDOŚ i rdoś w stanie pełnej gotowości obronnej państwa, przygotowuje się stanowiska kierowania Generalnego Dyrektora i regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, o których mowa w § 3 pkt 3.

2. Przygotowanie stanowisk kierowania Generalnego Dyrektora i regionalnych dyrektorów ochrony środowiska odbywa się na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

§ 11. 1. Tworzenie warunków do wprowadzania stanu pełnej gotowości obronnej państwa, o których mowa w § 3 pkt 4, obejmuje:

1) ustalenie procedur wprowadzania w GDOŚ i w rdoś stanu pełnej gotowości obronnej państwa;

2) zapewnienie ciągłości i terminowości działania GDOŚ i rdoś w czasie trwania stanu pełnej gotowości obronnej państwa;

3) utworzenie systemu stałych dyżurów Generalnego Dyrektora na potrzeby uruchamiania w GDOŚ i w rdoś przedsięwzięć związanych z wprowadzaniem stanu pełnej gotowości obronnej państwa oraz przekazywania decyzji w sprawach dotyczących uruchamiania zadań operacyjnych, a także monitorowania ich realizacji.

2. Tworzenie, organizacja i funkcjonowanie systemu stałych dyżurów Generalnego Dyrektora odbywa się na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

3. Stały dyżur w GDOŚ i w rdoś może być wykorzystywany do realizacji przedsięwzięć wynikających z:

1) planu zarządzania kryzysowego GDOŚ;

2) wprowadzonych stopni alarmowych, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 194)

- na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

§ 12. 1. Realizacja zadań wynikających ze współpracy cywilno-wojskowej, o której mowa w § 3 pkt 5, w określonym stanie gotowości obronnej państwa obejmuje w szczególności udział GDOŚ i rdoś w zaspokajaniu potrzeb Sił Zbrojnych i sojuszniczych sił zbrojnych, w tym Celów Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego i Wymagań dla Rzeczypospolitej Polskiej, okresowo przyjmowanych przez Radę Północnoatlantycką Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego.

2. Sposób i tryb realizacji oraz zakres współpracy cywilno-wojskowej, realizowanej przez GDOŚ i rdoś, odbywa się na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

§ 13. 1. Realizacja zadań w zakresie HNS, o których mowa w § 3 pkt 6, w GDOŚ i w rdoś obejmuje w szczególności:

1) ujmowanie problematyki HNS w procesie planowania i realizacji pozamilitarnych przygotowań obronnych;

2) współdziałanie w zakresie gromadzenia, przetwarzania, aktualizowania i wymiany informacji zawartych w Centralnej Bazie Danych HNS, dotyczących zasobów oraz terenów możliwych do wykorzystania dla potrzeb HNS w dziale administracji rządowej – środowisko;

3) udział w opracowywaniu i negocjowaniu umów oraz porozumień HNS w obszarze wynikającym z zakresu właściwości GDOŚ lub rdoś;

4) udzielanie uzgodnionego wsparcia, a także utrzymywanie w gotowości do działania zadeklarowanych sił i środków na potrzeby wojsk sojuszniczych i organizacji międzynarodowych.

2. Realizacja zadań HNS w GDOŚ i w rdoś odbywa się na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

3. Dane zawarte w Centralnej Bazie Danych HNS, o której mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być wykorzystywane w GDOŚ i w rdoś do realizacji przedsięwzięć wynikających z:

1) planu zarządzania kryzysowego GDOŚ;

2) wprowadzonych stopni alarmowych, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych.

§ 14. 1. Planowanie i organizowanie świadczeń osobistych i rzeczowych niezbędnych do realizacji zadań obronnych, o których mowa w § 3 pkt 7, obejmuje:

1) określenie potrzeb w zakresie obiektów, urządzeń, środków transportu i osób, niezbędnych do zapewnienia realizacji zadań obronnych;

2) wnioskowanie do właściwych organów administracji publicznej o nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych i osobistych;

3) tworzenie warunków organizacyjnych do przyjmowania świadczeń.

2. Organizowanie świadczeń osobistych i rzeczowych, niezbędnych do realizacji zadań obronnych przez GDOŚ i rdoś, odbywa się na zasadach określonych w:

1) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2024 r. w sprawie świadczeń osobistych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. poz. 1184);

2) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (Dz. U. poz. 1354);

3) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. poz. 1387).

3. Za przygotowanie projektów stosownych wniosków o nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych i osobistych odpowiedzialni są w:

1) GDOŚ – pracownik do spraw obronnych;

2) rdoś – komórki organizacyjne lub pracownicy wskazani przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

4. Zadania związane z przyjmowaniem obiektów, urządzeń i środków transportu, uzyskanych w drodze świadczeń rzeczowych oraz świadczeń osobistych, realizują w GDOŚ i w rdoś komórki organizacyjne lub pracownicy właściwi w sprawach administrowania i zabezpieczenia logistycznego.

§ 15. 1. Zapewnienie zasobów osobowych do wykonywania zadań obronnych, o którym mowa w § 3 pkt 8, obejmuje:

1) wyznaczenie w GDOŚ i w rdoś:

a) kierujących zespołami oraz członków tych zespołów, przewidzianych do realizacji zadań na stanowiskach kierowania,

b) wykonawców i odpowiedzialnych za wykonanie zadań operacyjnych;

2) ustalenie w GDOŚ i w rdoś wykazów stanowisk pracowników podlegających wyłączeniu z urzędu lub na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

3) opracowywanie i wysyłanie do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji zawiadomień o wyłączeniu z urzędu pracowników GDOŚ lub rdoś od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

4) występowanie do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji z wnioskami o wyłączenie pracowników GDOŚ lub rdoś, którym powierzono wykonywanie zadań obronnych, od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

5) opracowywanie i wysyłanie do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji zawiadomień o ustaniu przyczyn wyłączenia pracowników GDOŚ lub rdoś od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

2. Opracowywanie zawiadomień i wniosków, o których mowa w ust. 1 pkt 3–5, odbywa się na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (Dz. U. poz. 2559).

3. Projekty zawiadomień i wniosków w sprawie wyłączenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3–5, sporządzają w:

1) GDOŚ – pracownik do spraw obronnych, po otrzymaniu od naczelnika Wydziału Zarządzania Zasobami Ludzkimi Biura Dyrektora Generalnego informacji niezbędnych do sporządzenia zawiadomienia lub wniosku;

2) rdoś – komórki organizacyjne lub pracownicy wskazani przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

4. Pracownicy do spraw obronnych w GDOŚ i w rdoś prowadzą i na bieżąco aktualizują:

1) wykazy stanowisk, o których mowa w ust. 1 pkt 2;

2) ewidencję pracowników wyłączonych od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

§ 16. 1. Szkolenie obronne, o którym mowa w § 3 pkt 9, w GDOŚ i w rdoś realizowane jest na zasadach i w sposób określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 31 października 2022 r. w sprawie szkolenia obronnego (Dz. U. poz. 2348).

2. W ramach szkolenia obronnego Generalny Dyrektor organizuje ćwiczenia obronne pracowników GDOŚ i rdoś.

3. Ćwiczenia obronne, o których mowa w ust. 2, organizowane są na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

§ 17. 1. Kontrole realizacji zadań obronnych, o których mowa w § 3 pkt 10, obejmują:

1) kontrole zewnętrzne w GDOŚ i w rdoś, które prowadzone są na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2023 r. w sprawie kontroli realizacji zadań obronnych (Dz. U. poz. 253);

2) kontrole w rdoś, które są prowadzone przez Generalnego Dyrektora na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

2. Pracownicy GDOŚ i rdoś mogą być zapraszani przez organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego do udziału w pracach zespołu prowadzącego kontrolę realizacji zadań obronnych wykonywanych przez ich jednostki organizacyjne i przedsiębiorców.

§ 18. 1. Finasowanie zadań obronnych, realizowanych przez GDOŚ i rdoś, odbywa się z budżetu państwa i jest planowane w 41 części budżetowej, której dysponentem jest minister kierujący działem administracji rządowej – środowisko, w ramach zaplanowanych na dany rok wydatków budżetowych, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Przedsięwzięcia, o których mowa w ust. 1, mające charakter administracyjno-biurowy, są finansowane ze środków własnych odpowiednio GDOŚ lub rdoś.

§ 19. Traci moc zarządzenie Nr 8 Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 6 czerwca 2022 r. w sprawie zadań wykonywanych w ramach obrony Ojczyzny przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i regionalne dyrekcje ochrony środowiska (Dz. Urz. GDOŚ z 2023 r. poz. 2 oraz z 2024 r. poz. 4).

§ 20 . Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.