Na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469) zarządza się, co następuje:

§ 1. 1. Ustanawia się strefę ochronną ujęcia wody podziemnej w miejscowości Mokre, gmina Głubczyce, powiat głubczycki, województwo opolskie, zwaną dalej "strefą ochronną".

2. Strefę ochronną ujęcia stanowią:

1) teren ochrony bezpośredniej dla studni nr St-1 zlokalizowany na działce nr 64/2, arkusz 2, obręb 0020 Mokre, o powierzchni 1250,6 m2, przedstawiony w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

2) teren ochrony bezpośredniej dla studni nr St-kop 1 i St-kop 2 zlokalizowany na działkach nr 55 i 56/2, arkusz 2, obręb 0020 Mokre, o powierzchni 502,2 m2, przedstawiony w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

3) teren ochrony pośredniej o powierzchni 30,97 ha, przedstawiony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, obejmujący obszar zlokalizowany na działkach ewidencyjnych określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia i opisany w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

§ 2. 1. Na terenie ochrony bezpośredniej obowiązują zakazy i nakazy, o których mowa w art. 53 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

2. Teren ochrony bezpośredniej należy ogrodzić, a jego granice oznaczyć zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

3. Lokalizację tablic informacyjnych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 3. 1. Na terenie ochrony pośredniej zabrania się:

1) lokalizowania nowych ujęć wody, z wyjątkiem wykonywania studni zastępczych, awaryjnych oraz służących rozbudowie ujęcia;

2) lokalizowania zakładów przemysłowych oraz ferm chowu lub hodowli zwierząt, zakwalifikowanych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;

3) wydobywania kopalin;

4) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, z wyjątkiem wód opadowych i roztopowych, spełniających wymogi i warunki zgodnie z obowiązującymi przepisami;

5) stosowania środków ochrony roślin, które według zezwolenia na wprowadzanie środków ochrony roślin do obrotu są klasyfikowane jako niebezpieczne dla środowiska;

6) przechowywania i składowania odpadów promieniotwórczych;

7) rolniczego wykorzystania ścieków oraz gnojówki i gnojowicy;

8) lokalizowania składowisk odpadów komunalnych, niebezpiecznych, innych niż niebezpieczne i obojętne oraz obojętnych;

9) lokalizowania cmentarzy i grzebania zwłok zwierzęcych.

2. Granice terenu ochrony pośredniej należy oznaczyć zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

3. Lokalizację tablic informacyjnych określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego.

Załącznik Nr 1 do Rozporządzenia Nr 34/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Mapa zasięgu terenów ochrony bezpośredniej ujęcia wody podziemnej w miejscowości Mokre

Załącznik Nr 2 do Rozporządzenia Nr 34/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Mapa zasięgu terenu ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej w miejscowości Mokre

Załącznik Nr 3 do Rozporządzenia Nr 34/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Wykaz działek ewidencyjnych znajdujących się w obrębie wyznaczonego terenu ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej w miejscowości Mokre

Załącznik Nr 4 do Rozporządzenia Nr 34/2015
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
z dnia 1 października 2015 r.

Opis przebiegu granicy terenu ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej w miejscowości Mokre

Opis przebiegu granicy terenu ochrony pośredniej rozpoczęto od punktu najbardziej wysuniętego na południe, czyli od południowego narożnika działki nr 571 (droga) i kontynuowano poruszając się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

Granica terenu ochrony pośredniej rozpoczyna swój bieg w południowym narożniku działki nr 571 (droga) i biegnie wzdłuż niej w kierunku północno-wschodnim, aż do północnego narożnika działki nr 34, skąd odbija w kierunku południowo-wschodnim do południowego narożnika działki nr 35. Dalej granica podąża w kierunku północno-wschodnim wzdłuż drogi na działce na 78/2. Po osiągnięciu południowego narożnika działki nr 60, granica skręca początkowo na północny zachód, a później na północny wschód - cały czas wzdłuż działki nr 60 i dalej wzdłuż działki nr 59, aż do jej północnego narożnika. Stąd skręca na północny zachód wzdłuż działki nr 58, po czym przecina drogę na działce nr 571 i biegnie do południowego narożnika działki nr 574. Następnie granica podąża wzdłuż działki nr 62 w kierunku północno-zachodnim, aż do jej północnego narożnika - z tego miejsca odbija na południowy zachód do jej zachodniego narożnika. Dalej przecina działkę nr 63 osiągając jeden ze wschodnich narożników działki nr 64/1, następnie odbija w kierunku północno-zachodnim i podąża do północnego narożnika działki nr 64/1. Dalej granica przecina działkę nr 570 i biegnie wzdłuż jej zachodniej granicy przez ponad 57 m w kierunku południowo-zachodnim. Następnie granica odbija w kierunku północno-zachodnim (biegnie przez niespełna 197 m), a później w kierunku południowo-zachodnim (biegnie przez ponad 223 m) - przecinając działkę nr 74/2. Dalej przecina działkę nr 74/3 (biegnie przez ponad 173 m) w kierunku południowo-zachodnim, po czym odbija na południowy wschód (biegnie przez ponad 198 m), aż do zachodniej granicy działki nr 570, a następnie podąża wzdłuż niej przez ponad 171 m na południowy zachód, aż do południowego narożnika działki nr 74/3. Dalej granica biegnie na południowy wschód wzdłuż działki nr 568, aż do południowego narożnika działki nr 571 (droga), czyli punktu w którym rozpoczęto opis przebiegu granicy terenu ochrony pośredniej.

Uzasadnienie

Głubczyckie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o., ul. Powstańców 2, 48-100 Głubczyce, zwróciły się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z wnioskiem o ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wód podziemnych w Mokre Wieś. Ww. wniosek wraz z Dodatkiem do dokumentacji hydrogeologicznej w celu ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody w utworach karbońskich wodociągu wiejskiego Mokre Wieś, na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469), stanowił podstawę do wyznaczenia zasięgu strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej w miejscowości Mokre.

Wieś Mokre położona jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie i gminie Głubczyce. Przedmiotowe ujęcie eksploatuje wodę podziemną na potrzeby wodociągu wiejskiego we wsi Mokre. Ujęcie zlokalizowane jest poza zabudowaniami, w północno-zachodniej części wsi. W skład ujęcia wchodzi jedna studnia wiercona nr 1 o głębokości 20 m - aktualnie eksploatowana oraz dwie aktualnie nieeksploatowane studnie kopane nr 1 i 2 (studnie awaryjne) o głębokości odpowiednio 8 m i 3,4 m. Studnie ujęcia położone są na terenie działek: nr 64/2 - studnia wiercona nr 1, nr 55 - studnie kopane nr 1 i 2. W studni wierconej ujęcia swobodne zwierciadło wody występuje na głębokości 5,2 m p.p.t. W nadkładzie ponad warstwą wodonośną znajdują się utwory słabo przepuszczalne - gliny czwartorzędowe oraz łupki karbońskie. W studniach kopanych w dolinie cieku płynącego przez wieś Mokre zwierciadło wody występuje na głębokości 0,70 m i 0,75 m p.p.t. Zasilanie ujęcia następuje poprzez bezpośrednią infiltrację wód opadowych. Spływ wód do ujęcia następuje z południowego zachodu. W skład ujęcia poza studniami wchodzą: zbiornik wyrównawczy, chlorator oraz budynek stacji wodociągowej. Wodociąg pompuje wodę w układzie jednostopniowego pompowania. Pompa głębinowa ze studni wierconej tłoczy wodę do zbiornika wyrównawczego. Ze zbiornika wyrównawczego woda odpływa grawitacyjnie do sieci wodociągowej. Z uwagi na dobrą jakość wody nie stosuje się procesu uzdatniania wody, jedynie awaryjne jej chlorowanie. W nagłych przypadkach istnieje możliwość eksploatacji studni kopanych nr 1 i 2 za pomocą pomp głębinowych, które mogą podawać wodę do zbiornika wyrównawczego.

Ujęcie wody w miejscowości Mokre posiada zatwierdzone zasoby eksploatacyjne z utworów karbońskich w ilości Q = 6 m3 /h, przy depresji s = 5,5 m, na podstawie decyzji Starosty Głubczyckiego o nr OŚ-7521/4/2001 z dnia 16.07.2001 r. Ujęcie posiada również pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z utworów karbońskich dla potrzeb wodociągu wiejskiego w miejscowości Mokre Wieś w ilości: Qmax.h = 3,7 m3 /h, Qśr.d = 36,2 m3 /d, Qrok = 13 214 m3 /rok wydane decyzją Starosty Głubczyckiego o nr OŚ.6341.34.2011 z dnia 14.12.2011 r. na czas określony do dnia 30.11.2031 r. Ujęcie wody we wsi Mokre posiadało strefę ochronną składającą się z terenu ochrony bezpośredniej wokół studni i terenów ochrony pośredniej (wewnętrznego i zewnętrznego), której granice zostały określone w uproszczonej dokumentacji hydrogeologicznej z 2001 r. i akceptowane w decyzji zasobowej wydanej przez Starostę Głubczyckiego. Strefa ta straciła ważność.

Teren ujęcia należy do Pogórza Sudetów Wschodnich (na styku Gór Opawskich i Płaskowyżu Głubczyckiego), a w kierunku północno-wschodnim przechodzi w Płaskowyż Głubczycki, stanowiący wysoko wzniesioną równinę lessową w makroregionie Nizina Śląska. Płaskowyż Głubczycki jest mocno urzeźbiony, pocięty licznymi dolinami cieków powierzchniowych, a także suchymi dolinami sięgającymi 50-70 m głębokości. Z uwagi na silny związek morfologii terenu z odpornością skał na erozję rejon wsi Mokre jest morfologicznie bardzo urozmaicony. Wzniesienia zbudowane są głównie z odpornych na wietrzenie skał karbońskich przykrytych szczątkową pokrywą utworów czwartorzędowych. W bliskim sąsiedztwie ujęcia przepływa ciek Cieklec.

Opisywany obszar znajduje się w strefie klimatycznej o przewadze wpływów oceanicznych, w sudeckim regionie klimatycznym. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi ok. 7,5-8,0 °C. Ujemne średnie miesięczne temperatury występują w grudniu, styczniu i lutym. Najwyższe średnie temperatury powietrza notowane są w lipcu i sierpniu. Średnie roczne opady atmosferyczne w granicach 600-700 mm, w półroczu letnim 400-450 mm i w półroczu zimowym ok. 200-250 mm. Najwyższe opady występują w lipcu, najniższe w styczniu i lutym. Odpływ podziemny wynosi ok. 2-2,5 l/skm2.

Pod względem geologicznym rejon ujęcia znajduje się w obszarze Niecki Górnośląskiej stanowiącej najmłodszą część struktury śląsko-morawskiej. W budowie geologicznej rejonu ujęcia we wsi Mokre biorą udział utwory karbonu dolnego (kulmu) i czwartorzędu. Utwory kulmu strefy śląsko-morawskiej stanowiące podłoże geologiczne rejonu badań zalegają niezgodnie na skałach dewonu. Wykształcone są w postaci szarogłazów oraz na przemian ległych łupków i piaskowców o fliszowym typie sedymentacji. Są mocno pofałdowane, a ich miąższość oceniana jest na ok. 1000 m. W rejonie wsi Mokre skały te występują na powierzchni terenu albo pod cienką pokrywą zwietrzelin bądź aluwiów. Ujęcie leży na stoku zbudowanym wyłącznie ze skał karbońskich, łupków i szarogłazów. Przykrywa je tylko 1,5-metrowej miąższości warstwa glin lessopodobnych. Na skałach starszego podłoża tak cienka warstwa zwietrzelin i glin jest powszechna. Miąższość czwartorzędu jest zmienna i w znacznym stopniu zależna od konfiguracji denudowanego podłoża. Generalnie miąższość utworów czwartorzędowych w rejonie wsi Mokre sięga maksymalnie kilkunastu metrów. Osady czwartorzędowe zalegają głównie w obniżeniach morfologicznych oraz w formie szczątkowej budują zbocza wzniesień. Litologicznie są to zwietrzeliny, rumosz skalny oraz gliny piaszczyste i pylaste. Na ujęciu wody w studni kopanej nr 2 miąższość czwartorzędu wynosi tylko 1,5 m.

Pod względem hydrogeologicznym rejon ujęcia należy do podregionu głubczyckiego w regionie sudeckim. Podregion głubczycki scharakteryzowany jest w sposób następujący: poziom użytkowy w utworach karbonu dolnego na głębokości od kilku do 30 m o swobodnym zwierciadle wody lub pod niewielkim ciśnieniem, wydajność przeważnie do 10 m3 /h. Wody w utworach czwartorzędu na głębokości przeważnie do 15 m o swobodnym zwierciadle wody lub pod niewielkim ciśnieniem, wydajność przeważnie od 2 do 15 m3 /h, w okolicach Głubczyc do 80 m3 /h. Zarówno w rejonie ujęcia we wsi Mokre, jak i na całym obszarze Płaskowyżu Głubczyckiego, występują mało korzystne warunki hydrogeologiczne. Wody podziemne występujące w utworach karbonu i lokalnie w utworach czwartorzędowych (tworząc w nich na ogół nieciągłe horyzonty) mają ze sobą ścisły związek hydrauliczny. Występowanie wód w utworach karbonu związane jest ze spękaniami skał litych, głównie karbońskich łupków. Wody te zasilane są głównie przez infiltrację wód opadowych poprzez pokrywy zwietrzelinowe i osady czwartorzędu. W osadach czwartorzędu zbiornikiem wody są rumosze i piaski występujące pomiędzy glinami pylastymi. Zasięg występowania wód w utworach czwartorzędowych ograniczony jest raczej do morfologicznych obniżeń lub dolin, gdzie miąższość czwartorzędu jest większa. W wykonanych na ujęciu w miejscowości Mokre trzech studniach, w tym jednej wierconej i dwóch kopanych nie nawiercono zawodnionych osadów czwartorzędu.

Jakość wody ujętej w studni ujęcia w miejscowości Mokre jest dobra. Woda charakteryzuje się odczynem słabo zasadowym, odpowiednią twardością oraz bardzo niską zawartością żelaza i manganu. Woda pod względem bakteriologicznym nie budzi zastrzeżeń. Woda nie wymaga uzdatniania. Analizując zmiany składu chemicznego wody w studniach ujęcia w okresie od ich budowy do chwili obecnej nie stwierdzono zagrożenia typu geogennego, natomiast dla płytkiego poziomu wodonośnego zagrożeniem antropogennym pochodzącym z powierzchni terenu może być dopływ zanieczyszczeń z obszaru zasilania ujęcia. W okresie ponad 20-letniej eksploatacji ujęcia stwierdzono w wodzie wzrost stężeń związków azotu, dotyczy to głównie azotanów, których stężenie od momentu rozpoczęcia eksploatacji wzrosło kilkukrotnie - ale do wartości nieprzekraczających normy dla wód pitnych.

Zagospodarowanie terenu ujęcia i jego otoczenia ma charakter rolniczo-wiejski. Studnie ujęcia zlokalizowane są poza zabudowaniami, również obszar zasilania w przeważającej części leży poza obszarem zabudowy wiejskiej, ale w bezpośrednim jej sąsiedztwie i obejmuje przylegające do wsi od północy pola i łąki uprawne. Podstawowe zagrożenie dla ujęcia stanowią ogniska typu rolniczego wynikające z nawożenia oraz stosowania środków ochrony roślin. Także niewłaściwie przechowywane i utylizowane ścieki bytowo-gospodarcze stanowią zagrożenie dla wód podziemnych.

W toku pracy nad rozporządzeniem zweryfikowano powierzchnię strefy ochronnej ujęcia. Powierzchnia terenu ochrony pośredniej ostatecznie zapisana w rozporządzeniu różni się od powierzchni podanej we wniosku. Wynika to z różnego podejścia do obliczeń - powierzchnia we wniosku została określona w przybliżeniu, na podstawie obliczeń modelowych, natomiast powierzchnia zapisana w rozporządzeniu została precyzyjnie wyliczona na podstawie powierzchni działek ewidencyjnych znajdujących się w obrębie wyznaczonego terenu ochrony pośredniej.

W związku z tym, że ujmowana warstwa wodonośna - o swobodnym zwierciadle na głębokości kilku metrów (w studni wierconej) i poniżej 1 m (w studniach kopanych) - nie posiada odpowiedniej izolacji od powierzchni terenu i jest narażona na infiltrację zanieczyszczeń, zasadne jest ustanowienie strefy ochronnej.

Wprowadzone niniejszym rozporządzeniem zakazy w korzystaniu z wód i użytkowaniu terenu, w myśl przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469) stanowią istotny element wspomagający właściwą eksploatację ujęcia i jego ochronę przed zanieczyszczeniem. Zakres wprowadzonych zakazów został dostosowany do specyfiki omawianego terenu (dominują pola i łąki uprawne) oraz uzgodniony z Właścicielem ujęcia. Na terenie ochrony bezpośredniej wprowadzono zakazy zgodnie z art. 53 ww. ustawy, z kolei na terenie ochrony pośredniej zastosowano wybrane zakazy z art. 54 ww. ustawy oraz uszczegółowiono je zgodnie z oczekiwaniami i propozycjami Właściciela ujęcia. W związku z tym, że jakość ujmowanej wody została określona jako dobra, zastosowane zakazy mają przede wszystkim za zadanie utrzymać dotychczasowy sposób użytkowania terenu.

W celu ilościowej ochrony zasobów wód ujęcia wprowadzono zakaz lokalizowania nowych ujęć wody (z wyjątkiem wykonywania studni zastępczych, awaryjnych oraz służących rozbudowie ujęcia). W celu jakościowej ochrony wody podziemnej wprowadzono zakaz wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, z wyjątkiem wód opadowych i roztopowych, spełniających wymogi i warunki zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto ze względu na formę zagospodarowania terenu w rejonie ujęcia (głównie pola i łąki uprawne) wprowadzono zakaz rolniczego wykorzystania ścieków oraz gnojówki i gnojowicy, a także zakaz stosowania środków ochrony roślin, które według zezwolenia na wprowadzanie środków ochrony roślin do obrotu są klasyfikowane jako niebezpieczne dla środowiska. Na terenie ochrony pośredniej wprowadzono także zakaz lokalizowania zakładów przemysłowych oraz ferm chowu lub hodowli zwierząt, zakwalifikowanych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powstające w wyżej wymienionych obiektach ścieki oraz odpady poprodukcyjne mogą stanowić poważne zagrożenie dla jakości wód podziemnych. Kolejnym zakazem wprowadzonym na terenie ochrony pośredniej jest zakaz wydobywania kopalin - zakaz ten wprowadzono, gdyż ewentualna eksploatacja surowców mogłaby znacznie ułatwić dostęp zanieczyszczeń do wód podziemnych. W związku z możliwością zanieczyszczenia wód podziemnych substancją organiczną oraz substancjami pochodzenia biologicznego wprowadzono zakaz lokalizowania cmentarzy i grzebania zwłok zwierzęcych. Na terenie ochrony pośredniej wprowadzono również zakaz lokalizowania składowisk odpadów komunalnych, niebezpiecznych, innych niż niebezpieczne i obojętne oraz obojętnych, a także zakaz przechowywania i składowania odpadów promieniotwórczych. Wpływ składowisk odpadów na środowisko jest powszechnie znany - może prowadzić do zanieczyszczenia wód podziemnych, np. substancjami toksycznymi czy prowadzić do skażenia bakteriami i wirusami.

Wprowadzone niniejszym rozporządzeniem zakazy w sposób wystarczający zabezpieczą wodę ujęcia zarówno pod względem ilości, jak i jakości.

Zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206, z późn. zm.), projekt rozporządzenia został uzgodniony z Wojewodą Opolskim w dniu 28.09.2015 r. pismem nr IN.III.7081.12.2015.JJ.