Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013r. poz. 627 ze zm.[1])) zarządza się, co następuje:

§ 1. Ustanawia się na okres 20 lat plan ochrony dla rezerwatu przyrody "Wzgórza Sobkowskie", zwanego dalej "rezerwatem".

§ 2. Plan ochrony rezerwatu, z uwagi na położenie rezerwatu w obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032, uwzględnia zakres planu zadań ochronnych dla tego obszaru.

§ 3. 1. Celem ochrony przyrody rezerwatu jest zachowanie naturalnych krajobrazów oraz ze względów naukowych i dydaktycznych stanowiska roślinności kserotermicznej z licznym udziałem gatunków roślin chronionych.

2. Przyrodniczymi i społecznymi uwarunkowaniami realizacji celu, o którym mowa w ust. 1 są:

1) zahamowanie oraz minimalizacja skutków postępującej sukcesji wtórnej poprzez wprowadzenie ochrony czynnej,

2) poprawa stanu zachowania oraz ochrona siedlisk znajdujących się na terenie rezerwatu,

3) zachowanie oraz zabezpieczenie trwałości lokalnych populacji gatunków roślin naczyniowych wraz z ochroną siedlisk ich występowania, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków rzadkich, chronionych i zagrożonych,

4) doprowadzenie do powstania dynamicznej mozaiki muraw i zarośli kserotermicznych, jako środowiska o bogatej różnorodności biologicznej,

5) ochrona walorów estetycznych naturalnej, wyżynnej rzeźby terenu wraz z licznie występującymi niewielkimi wychodniami skalnymi oraz zachowanie unikatowego krajobrazu wzniesienia wapiennego ze zróżnicowanymi zbiorowiskami roślinnymi.

§ 4. Teren rezerwatu objęty jest ochroną czynną.

§ 5. Identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących
i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków określa załącznik nr 1 do zarządzenia.

§ 6. Określenie działań ochronnych na obszarze ochrony czynnej, w tym działań dla występujących na terenie rezerwatu siedlisk: 6210 Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septe n trionalis Festucion pallentis) i 5130 Formacje z jałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach wymienionych w Załączniku i Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. i będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032, ich rodzaju, zakresu i lokalizacji oraz terminu realizacji wraz z podaniem podmiotu odpowiedzialnego za ich wykonanie przedstawia tabela oraz mapa poglądowa stanowiące załącznik nr 2 do zarządzenia.

§ 7. Ocenę stanu zachowania, identyfikację zagrożeń oraz cele działań ochronnych dla występujących na terenie rezerwatu siedlisk: 6210 Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septe n trionalis Festucion pallentis) i 5130 Formacje z jałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032 przedstawia załącznik nr 3 do zarządzenia.

§ 8. Współrzędne punktów załamania granic obszaru Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032 w części pokrywającej się z rezerwatem przedstawia załącznik nr 4 do zarządzenia.

§ 9. Mapę obszaru Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032 z zaznaczonym terenem rezerwatu przedstawia załącznik nr 5 do zarządzenia.

§ 10. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach

Waldemar Pietrasik

Załącznik nr 1

do zarządzenia

W SPRAWIE USTANOWIENIA PLANU OCHRONY DLA REZERWATU PRZYRODY "WZGÓRZA SOBKOWSKIE"

Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach

z dnia 18 czerwca 2015

Identyfikacja oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących
i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków

Załącznik nr 2

do zarządzenia

W SPRAWIE USTANOWIENIA PLANU OCHRONY DLA REZERWATU PRZYRODY "WZGÓRZA SOBKOWSKIE"

Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska W Kielcach

z dnia 18 czerwca 2015

Określenie działań ochronnych na obszarze ochrony czynnej, w tym działań dla występujących na terenie rezerw a tu siedlisk: 6210 Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis Festucion pallentis) i 5130 Formacje z jałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub naw a piennych murawach, wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. i będ ą cych przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032, ich rodzaju, z a kresu i lokalizacji oraz terminu realizacji wraz z podaniem podmiotu odpowiedzialnego za ich wykonanie.

* oznaczono działania ochronne dotyczące występujących w rezerwacie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków stanowiących przedmioty ochrony w obszarze Natura 2000.

** koszenie prowadzone w przypadku braku możliwości wypasu.

Podmiotem odpowiedzialnym za wykonanie działań, w tym w szczególności dotyczących przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032 występujących na terenie rezerwatu jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach.

Mapa poglądowa przedstawiająca miejsca wdrażania działań ochronnych

Załącznik nr 3

do zarządzenia

W SPRAWIE USTANOWIENIA PLANU OCHRONY DLA REZERWATU PRZYRODY "WZGÓRZA SOBKOWSKIE"

Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska W Kielcach

z dnia 18 czerwca 2015

Ocena stanu zachowania, identyfikacja zagrożeń oraz cele działań ochronnych dla występujących na terenie rezerwatu siedlisk: 6210 Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis Festucion pallentis) i5130 Formacje z jałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032

Załącznik nr 4

do zarządzenia

REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH

Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska W Kielcach

z dnia 18 czerwca 2015

Współrzędne punktów załamania granic obszaru Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032 w części pokrywającej się z rezerwatem w postaci punktów załamania granic obszaru w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych PL-1992.

Załącznik nr 5

do zarządzenia

REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH

Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska W Kielcach

z dnia 18 czerwca 2015

Uzasadnienie

do Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska W Kielcach z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Wzgórza Sobkowskie"

Zgodnie z art. 19 ust.6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 627, ze zm.) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska ustanawia plan ochrony dla rezerwatu przyrody.

Plan sporządza się na okres 20 lat w celu oceny stanu zasobów, tworów i składników przyrody, walorów krajobrazowych, wartości kulturowych oraz wskazania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych, a także opracowania koncepcji ochrony tych zasobów ze wskazaniem zakresu prac, w tym zabiegów ochronnych dla zachowania walorów przyrodniczych.

Rezerwat przyrody "Wzgórza Sobkowskie" został ustanowiony Rozporządzeniem Nr 102/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 4 listopada 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Święt. Nr 256 poz. 3138), jego celem ochrony jest zachowanie naturalnych krajobrazów oraz ze względów naukowych i dydaktycznych stanowiska roślinności kserotermicznej z licznym udziałem gatunków roślin chronionych.

Rodzaj i zakres zabiegów ochronnych ustalono w oparciu o diagnozę stanu przyrody rezerwatu, biorąc pod uwagę dynamikę procesów przyrodniczych oraz istniejące i potencjalne zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzne. Dokumentację stanu przyrody rezerwatu sporządzono w 2014r., z uwzględnieniem wymagań art. 20 ust. 3 oraz art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2005r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i składników przyrody (Dz. U. Nr 94, poz. 794).

Rezerwat położony jest na terenie obszaru Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032. Obszar ten nie posiada ustanowionego planu zadań ochronnych ani planu ochrony, w związku z powyższym zarządzenie w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu uwzględnia zapisy art. 28 ustawy o ochronie przyrody oraz spełnia wymóg art. 20 ust.5 tej ustawy.

Plan ochrony określa działania ochronne wymagane dla osiągnięcia celów ochrony obowiązujących w rezerwacie oraz obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032 w części pokrywającej się z terenem rezerwatu.

Zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o ochronie przyrody zapewniono możliwość udziału społeczeństwa na zasadach określonych w art. 39 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Informację o przystąpieniu do sporządzenia projektu planu ochrony dla tego rezerwatu podano do publicznej wiadomości poprzez: obwieszczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach znak: WPN.I.6202.3.2014.PM z dnia 21 maja 2014r. o przystąpieniu do opracowania projektu planu ochrony m.in.: dla rezerwatu przyrody "Wzgórza Sobkowskie" wraz z informacją o terminie i możliwości składania przez wszystkich zainteresowanych uwag i wniosków do projektu planów, w terminie od dnia 16 września do 7 października 2014r. Obwieszczenie to zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń oraz stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Kielcach, a także przesłane do Urzędu Gminy w Sobkowie, jak również opublikowane w Gazecie Wyborczej w wydaniu kieleckim z dnia 23.05.2014r. W toku postępowania nie otrzymano żadnych uwag.

Realizacja wskazanych w planie zabiegów ochronnych wynika z konieczności utrzymania różnorodności biologicznej rezerwatu oraz wypełnienia celu powołania rezerwatu tj. ochrony muraw kserotermicznych, na których wskazano wprowadzenie systematycznego ekstensywnego wypasu, ewentualnie koszenia, usuwania drzew i krzewów, będących niezbędnym warunkiem utrzymania w należytym stanie półnaturalnych zbiorowisk muraw kserotermicznych, łatwo ulegających naturalnej wtórnej sukcesji po zarzuceniu tradycyjnej gospodarki łąkowo-pasterskiej. Zabieg jest o tyle istotny, że dotyczy muraw kserotermicznych, tj. siedliska, dla ochrony którego został ustanowiony rezerwat przyrody oraz będących jednym z głównych przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032.

Najcenniejsze obok muraw kserotermicznych są Formacje z jałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach (siedlisko o kodzie 5130), w rezerwacie szczególnie dobrze zachowane. Stanowią malowniczy element krajobrazu, i są jednocześnie przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032. Zaplanowane dla tego siedliska działania ochronne mają na celu utrzymanie go w niezmienionym stanie.

Prowadzenie zabiegów ochronnych będzie podlegać monitoringowi obejmującemu ocenę stanu zachowania szaty roślinnej, w tym siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000. Monitoring pozwoli ocenić m.in. skuteczność prac mających na celu utrzymanie ekosystemów oraz gatunków chronionych w optymalnym stanie ochrony. Monitoring pozwoli także na wskazanie potrzeby modyfikacji działań w przypadku zaistnienia niepożądanych zjawisk.

W planie ochrony rezerwatu nie wnioskuje się o wprowadzenie zmian do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sobków, planu zagospodarowania przestrzennego województwa świętokrzyskiego z uwagi na fakt, iż aktualne zapisy w/w dokumentów i przewidywane przeznaczenie terenów sąsiadujących z rezerwatem nie zagrażają zachowaniu gatunków roślin i zwierząt oraz siedlisk przyrodniczych występujących na terenie rezerwatu.

Na terenie rezerwatu nie wskazuje się obszarów i miejsc proponowanych do udostępnienia dla celów naukowych, edukacyjnych, rekreacyjnych, sportowych, turystycznych, polowania, działalności wytwórczej, handlowej i rolniczej - z wyłączeniem miejsc, w których będzie realizowana ochrona czynna. Działania związane z celami naukowymi, rekreacyjnymi, edukacyjnymi, sportowymi i turystycznymi na obszarze rezerwatu przyrody możliwe będą po uzyskaniu indywidualnej zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach w trybie art. 15 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody lub na podstawie zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach.

Badania naukowe poszerzają wiedzę o walorach rezerwatu dlatego w celu uzyskania aktualnych informacji i danych wynikających z prowadzonych badań. Realizacja celów naukowych, a także rekreacyjnych, edukacyjnych, sportowych wymaga kontroli, aby nie doprowadzić do zbytniej intensyfikacji tego typu działań na terenie rezerwatu. W przeciwnym razie mogą one wpłynąć negatywnie na zachowanie przedmiotów ochrony rezerwatu.

Wyznaczenie szlaku turystycznego następuje w drodze zarządzenia jako aktu wewnętrznego, w związku z czym wskazywanie takiego szlaku w zarządzeniu w sprawie planu ochrony nie zostało uznane za niezbędne. Charakter (specyfika) rezerwatu nie wskazuje na konieczność wskazywania miejsc do udostępnienia dla działalności wytwórczej i handlowej.

Realizacja działań ochronnych zawartych w niniejszym akcie prawnym będzie finansowana m.in. ze środków budżetu państwa. Nie wyklucza się możliwości wykorzystania innych źródeł finansowania. Szacuje się, że koszt realizacji planu ochrony w okresie 20 lat wyniesie łącznie około 456.000 zł. Wydanie aktu normatywnego nie powinno skutkować wpływem na rynek pracy. Akt ten nie wpłynie w sposób istotny na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorstw i rozwój regionalny.

Projekt zarządzenia pismem znak WPN.I.6202.2.2015.MKl z dnia 01.04.2015r. przesłano celem zaopiniowania do Nadleśnictwa Jędrzejów. W odpowiedzi otrzymano pismo znak ZG.7212.3.2015 z dnia 24.05.2015r., którym Nadleśnictwo nie wnosi uwag i opiniuje pozytywnie przesłany projekt zarządzenia.

Na podstawie art. 97 ust.3 pkt. 2 przez Regionalną Radę Ochrony Przyrody w Kielcach - Uchwała Nr 3/2015 z dnia 13 kwietnia 2015r.

W trakcie omawiania projektu zarządzenia na posiedzeniu Regionalnej Rady Ochrony Przyrody wskazano na konieczność doprecyzowania w projekcie zarządzenia zapisów dotyczących monitoringu oraz celów zaplanowanych do osiągnięcia w wyniku realizacji działań ochronnych. W załączniku nr 3 zmodyfikowano zapisy dot. parametrów wskaźników siedlisk na utrzymanie co najmniej na poziomie U1. Nie uwzględniono monitorowania cennych gatunków owadów występujących na terenie rezerwatu przyrody "Wzgórza Sobkowskie" ze względu na brak metodyk w tym zakresie, jednak stan ochrony ich siedliska będzie rozpoznany poprzez monitoring siedlisk przyrodniczych.

Na podstawie art. 19 ust. 2 projekt planu został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Gminy w Sobkowie - uchwała NR VIII/48/2015 Rady Gminy Sobków z dnia 29 kwietnia 2015r.

Projekt niniejszego zarządzenia uzyskał uzgodnienie Wojewody Świętokrzyskiego - pismo znak: PNK.II.0521.44.2015 z dnia 10.06.2015r.

[1]) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013r. poz. 628, 842 oraz z 2014r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863 a także z 2015r. poz. 222