Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach w składzie:

Przewodniczący: Zbigniew Rękas - Zastępca Prezesa Izby

Członkowie: Stanisław Banasik, Wojciech Czerw, Monika Dębowska-Sołtyk, Iwona Kudła, Joanna Marczewska - sprawozdawca, Ewa Midura, Ireneusz Piasecki

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (teks jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 z późn.zm.) i art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515)

postanawia

stwierdzić nieważność w części uchwały Nr XIV/249/2015 Rady Miasta Kielce z dnia 8 października 2015 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych tj. :

- załącznika Nr 1 do uchwały o nazwie "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach", w części I. tj. słów: "Oświadczenie i" oraz zdania o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

- pouczenia w załączniku Nr 1 w brzmieniu: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym"

- załącznika Nr 2 do uchwały o nazwie "Deklaracja na podatek od nieruchomości", w części I. tj. słów: "Oświadczenie i" oraz zdania o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

- pouczenia w załączniku Nr 2 w brzmieniu: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym"

- załącznika Nr 3 do uchwały o nazwie "Deklaracja na podatek rolny", w części J. słów tj. "Oświadczenie i" oraz zdania o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

- pouczenia w załączniku Nr 3 w brzmieniu: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym"

- załącznika Nr 4 do uchwały o nazwie "Deklaracja na podatek leśny", w części I. tj. słów: "Oświadczenie i" oraz zdania o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

- pouczenia w załączniku Nr 4 w brzmieniu: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym"

- załącznika Nr 5 do uchwały o nazwie "Wykaz współwłaścicieli nieruchomości", w części 1,2,3 i 4 wykazu tj. słów: "Oświadczenie i" oraz zdania o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

z powodu braku podstawy prawnej do zawarcia oświadczeń o znajomości przepisów Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością w informacji, deklaracjach i wykazie określonych w badanej uchwale oraz pouczenia, że za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie karnym skarbowym.

U z a s a d n i e n i e

Uchwała Nr XIV/249/2015 Rady Miasta Kielce z dnia 8 października 2015 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach w dniu 16 października 2015 roku i na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (test jedn. Dz.U. z 2012 r. poz.1113 z późn.zm.) została objęta postępowaniem nadzorczym.

W wyniku badania przedmiotowej uchwały Kolegium Izby stwierdziło, iż Rada Miasta Kielce zamieściła:

- w załączniku Nr 1 do uchwały o nazwie "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach" w części I. "Oświadczenie i podpis składającego/ osoby reprezentującej składającego" zdanie: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Załącznik Nr 1 zawiera pouczenie: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym".

- w załączniku Nr 2 do uchwały o nazwie "Deklaracja na podatek od nieruchomości", w części I. "Oświadczenie i podpis podatnika/osoby reprezentującej podatnika/pełnomocnika" zdanie: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

Załącznik Nr 2 zawiera także pouczenie: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym".

- w załączniku Nr 3 do uchwały o nazwie "Deklaracja na podatek rolny", w części J. "Oświadczenie i podpis podatnika/osoby reprezentującej podatnika/pełnomocnika" zdanie: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

Załącznik Nr 3 zawiera także pouczenie: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym".

- w załączniku Nr 4 do uchwały o nazwie "Deklaracja na podatek leśny", w części I. "Oświadczenie i podpis podatnika/osoby reprezentującej podatnika/pełnomocnika" zdania: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

W załączniku Nr 4 zawarto także pouczenie: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym".

- w załączniku Nr 5 do uchwały o nazwie "Wykaz współwłaścicieli nieruchomości", w części 1,2,3 i 4 wykazu zdanie: "Oświadczenie i podpis współwłaściciela/osoby reprezentującej współwłaściciela", pod którym zamieściła zdanie: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością".

W toku czynności nadzorczych Kolegium stwierdziło, że brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia w uchwale kwestionowanych zapisów, co pociąga za sobą konieczność stwierdzenia jej nieważności w części.

W podstawie prawnej badanej uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn.zm.) oraz art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz., 1381), art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 465).

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach.

Art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek określenia w drodze uchwały wzorów formularzy, o których mowa w ust. 6 i ust. 9 pkt 1 w art. 6 ustawy, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku od nieruchomości tj. wzory informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych składanych przez osoby fizyczne oraz wzory deklaracji na podatek od nieruchomości składanych przez osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Nieruchomości Rolnych i jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.

Zgodnie z art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy, o których mowa w ust. 5 i ust. 8 pkt 1 w art. 6a ustawy, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania, niezbędne do wymiaru i poboru podatku rolnego tj. wzory informacji o gruntach składanych przez osoby fizyczne oraz wzory deklaracji na podatek rolny składanych przez osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Lasów Państwowych.

Na podstawie art. 6 ust. 9 ustawy o podatku leśnym rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy, o których mowa w ust. 2 i 5 pkt 1 art. 6 ustawy, w których będą zawarte dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku leśnego tj. informacje o lasach składane przez osoby fizyczne i deklaracje na podatek leśny składane przez osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Lasów Państwowych, a także jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Wymienione wyżej przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku rolnym i ustawy o podatku leśnym stanowią podstawę dla organu stanowiącego gminy do określenia wzorów wymienionych w nich formularzy. Przepisy te wskazują, że "w formularzach zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku". Wymienione przepisy poszczególnych ustaw nie dają kompetencji radzie gminy do zawarcia w formularzach określanych przez ten organ oświadczenia: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Brak jest przepisów ustawowych, które dawałyby radzie gminy ogólną kompetencję do stanowienia aktów prawa miejscowego, które zawierałyby oświadczenie o znajomości przepisów Kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Wskazane przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, o podatku rolnym i o podatku leśnym nie dają także podstawy organowi stanowiącemu do zawarcia w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach oraz we wzorach deklaracji na podatek od nieruchomości, na podatek rolny i na podatek leśny pouczenia: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie Karnym Skarbowym.

"Warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez ten organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), czy złożenia oświadczenia o posiadaniu wiedzy odnośnie do takiej odpowiedzialności. Art. 6a ust. 11 ustawy z 1984 r. o podatku rolnym, art. 6 ust. 13 u.p.o.l, art. 6 ust. 9 ustawy z 2002 r. o podatku leśnym nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla organu stanowiącego gminy w tym zakresie nie można domniemywać" - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2015 r. sygn. I SA/Kr 52/15. Organy władzy publicznej, do których zalicza się organy samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej działają na podstawie i w granicach prawa. Mogą działać w granicach wyznaczonych przez normy prawne określające ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, zatem tylko tam i o tyle o ile upoważnia prawo.

W związku z powyższym Kolegium orzekło jak w sentencji.

P o u c z e n i e

Od niniejszej uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach przysługuje w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach.