Na podstawie art. 18 ust. 1, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594, poz. 1318, z 2014r. poz. 379 i poz. 1072) i art. 44 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163)

uchwala się, co następuje:

§ 1. 1. Pogrzeb osoby, która zmarła na terenie Miasta Bydgoszczy i nie została pochowana przez osoby, które mają prawo do sprawienia pogrzebu, której zwłoki nie zostały przekazane uczelniom prowadzącym działalność dydaktyczną i naukową, dokonuje się zgodnie ze znanym wyznaniem zmarłego na cmentarzu komunalnym w Bydgoszczy.

2. Przepis ust. 1 dotyczy również zmarłej osoby bezdomnej, która zmarła na terenie Miasta Bydgoszczy.

3. W przypadku, gdy nie jest możliwe ustalenie wyznania zmarłego, pogrzeb jest organizowany zgodnie z panującym zwyczajem.

§ 2. Organizację pogrzebu powierza się wyspecjalizowanym podmiotom po wcześniejszym określeniu zakresu niezbędnych czynności oraz granic kosztów z tym związanych. Zakres niezbędnych czynności, terminy wykonania czynności oraz górne granice kosztów określi każdorazowo Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bydgoszczy.

§ 3. 1. Sprawienie pogrzebu, z zastrzeżeniem ust. 2 obejmuje w szczególności:

1) przewóz zwłok,

2) przechowanie zwłok w chłodni,

3) umycie i ubranie,

4) zakup trumny i wiązanki kwiatów,

5) wykopanie grobu i opłatę za miejsce na cmentarzu,

6) obsługę pochówku,

7) oznaczenie grobu tabliczką imienną.

2. Sprawienie pogrzebu dziecka martwo urodzonego, bez względu na czas trwania ciąży, dokonuje się, po otrzymaniu przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bydgoszczy zgłoszenia ze szpitali świadczących usługi medyczne na terenie Miasta i obejmuje w szczególności:

1) przewóz zwłok do kremacji,

2) kremację,

3) pochówek urny z prochami na terenie cmentarza w grobowcu zbiorowym do tego celu przystosowanym,

4) obsługę pochówku.

§ 4. Wydatki związane ze sprawieniem pogrzebu pokrywane są ze środków budżetowych Miasta Bydgoszczy przeznaczonych na realizację zadań własnych z zakresu pomocy społecznej.

§ 5. Uchwała podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego i wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

Uzasadnienie

Uzasadnienie dla stworzenia procedury pogrzebu dzieci martwo urodzonych wynika wprost z przepisów prawa, które odnoszą się do traktowania ciała osób zmarłych i szczątków ciała ludzkiego, które pozostają w szpitalu. W omawianej sprawie mamy do czynienia zarówno z całymi ciałkami zmarłych dzieci jak i ich szczątkami. Najbardziej pożądana - pod każdym względem - jest sytuacja indywidualnego pogrzebu dokonanego przez rodzinę przy wsparciu z systemu ubezpieczeń społecznych. Ta sytuacja nie jest jednak przedmiotem przedłożonego projektu.

Aktualny stan prawny przedstawia się następująco. Uregulowania w tej kwestii odnajdujemy w aktach prawnych:

- Ustawa z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych - rodzic ma prawo do pochowania dziecka. Jeśli nie skorzysta z tego prawa gmina ma obowiązek pochować dziecko.

- Ustawa z dnia 6 listopada 2008r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Prawa Pacjenta - rodzice martwo urodzonego dziecka w szpitalu, są informowani o ich prawie do dokonania pochówku we własnym zakresie, bądź możliwości przekazania tego świadczenia szpitalowi.

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001r. w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi - za zwłoki uważa się ciała osób zmarłych i dzieci martwo urodzonych bez względu na czas trwania ciąży.

Zgodnie z § 7 i 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi dopuszcza się, na wniosek osób uprawnionych (rodziców), spopielenie zwłok dziecka przez podmioty działalności leczniczej dysponujące odpowiednimi urządzeniami do tego celu. Zwłoki spopielone muszą być pochowane.

Oficjalna wykładnia tych przepisów znajduje się w odpowiedziach Ministerstwa Zdrowia na odpowiednie zapytania Dyrektora MOPS w Bydgoszczy (Załącznik nr 2) i doktora Macieja Barczentewicza (Załącznik nr 3). Ministerstwo Zdrowia nie widzi nadużycia w zbiorowej kremacji, ani pochówku dzieci martwo urodzonych w jednej mogile, jednej urnie, pomimo że w rozporządzeniu mowa jedynie o kremacji i pochówku prochów. W drugiej wspomnianej odpowiedzi dyrektor Departamentu Matki i Dziecka w MZ używa sformułowania, że pogrzeb w sytuacji śmierci dziecka przed narodzeniem jest prawem, a nie obowiązkiem Rodziców.

Przytoczone przepisy określają, że podmiotem odpowiedzialnym za pochówek jest zarówno szpital jak i gmina.

Kwestia rozróżnienia co należy uznać za ciało a co za szczątki ludzkie (pochodzące od matki, dziecka, czy też pochodzenia łożyskowego) w tej sytuacji - zbiorowego pochówku - całkowicie traci znaczenie. Jeśli rodzice trafiają do szpitala z tragicznym rozpoznaniem śmierci dziecka przed narodzeniem to szpital bierze odpowiedzialność
za nich wszystkich - zarówno za rodziców jak i za ciałko dziecka. Jeśli nie można zwrócić rodzicom ciałka dziecka w nienaruszonym stanie to przynajmniej należałoby uszanować te szczątki, którymi szpital dysponuje, a w których istnieje prawdopodobieństwo znalezienia części ciała dziecka.

Pomimo zapytań kierowanych do dyrekcji bydgoskich szpitali: co dzieje się z ciałkami dzieci zmarłych przed narodzeniem, których mamy trafiały z tą tragiczną informacją do danej placówki - wyczerpujących informacji nie udało się uzyskać, a niektóre z odpowiedzi nie są zgodne z przepisami. Sytuacje te zostały opisane
w audycji Radia PiK, pt. "Co z ciałami dzieci, które zmarły przed narodzeniem" część II. Audycja ta jest dostępna powszechnie na stronie internetowej archiwum Radia PiK pod datą 17.11.2013r.

Biorąc powyższe pod uwagę, wzorem miast, które znalazły rozwiązanie w tej sprawie, indywidualni rodzice wraz ze Stowarzyszeniem Rodziców po Poronieniu podjęli konkretne starania w Urzędzie Miasta Bydgoszczy. W latach 2012 - 2014 doszło do kilku spotkań z Urzędnikami. Dzięki staraniom Władz Miasta, Wydział Gospodarki Komunalnej doprowadził do powstania, na przełomie października i listopada 2014 roku Grobu Dzieci Utraconych na cmentarzu przy ulicy Wiślanej w kwaterze dziecięcej. Grób na cmentarzu przy ulicy Wiślanej ma dziś znaczenie wyłącznie symboliczne, ponieważ brakuje odpowiednich regulacji prawnych, które pozwalałyby na sprawne funkcjonowanie tego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do kosztów niniejszej inicjatywy, zależą one od postępowań przetargowych, jednak nie powinny przekroczyć kwoty pięciu tysięcy złotych za realizację jednego pochówku. Ze względu na łatwość w przechowaniu i zabezpieczeniu małych ciałek dzieci częstotliwość ceremonii - dwie w roku można uznać za wystarczającą. Koszty gromadzenia i przechowywania ciał dzieci martwo urodzonych wkalkulowuje się w koszt funkcjonowania szpitalnego zakładu patomorfologii.

Jeśli chodzi o skalę zjawiska, zgodnie z nomenklaturą medyczną liczba niekorzystnych zdarzeń położniczych pod postacią martwych urodzeń i poronień kształtuje się na poziomie około ośmiuset w skali roku w naszym mieście. Odpowiada to wiedzy medycznej - podręcznikowej z tego zakresu. Tak jak poród jest sprawą codzienną na oddziale położniczym, tak poronienie - podobnie, jest codziennością oddziałów ginekologicznych. [dopowiedzenie: "Około 15% rozpoznanych ciąż ulega samoistnemu poronieniu(…) poronienie samoistne jest najczęstszym powikłaniem ciąży." Zaczerpnięte z "Ginekologii i Położnictwa" pod redakcją Grzegorza H. Bremborowicza PZWL 2007, wyd. I (dodruk), tom I, str. 111].

W świetle prawa za zwłoki uważa się ciała osób zmarłych i dzieci martwo urodzonych bez względu na czas trwania ciąży co oznacza, że nie ma rozróżnienia między poronieniem a martwym urodzeniem.

Z uwagi na powyższe okoliczności i potrzebę społeczną, podjęcie niniejszej uchwały jest konieczne i uzasadnione.