Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku w składzie: Przewodniczący:Stanisław Srocki Członkowie: Paweł Gałko Katarzyna Gawrońska Agnieszka Gerasimiuk Anna Ostrowska Aleksander Piszczatowski Dariusz Renczyński Joanna Salachna Marcin Tyniewicki Maria Wasilewska Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 1113, ze zm.) oraz art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U.
z 2015 r. poz. 1515, ze zm.) po rozpatrzeniu w postępowaniu nadzorczym Uchwały Rady Gminy Dziadkowice
Nr VII/44/15 z dnia 16 listopada 2015 r. w sprawie zwolnień w podatku
od nieruchomości

postanawia : uznać, iż powyższa Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa
w związku z zapisami zawartymi w § 1 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit a) i b) Uchwały
w zakresie wprowadzenia w podatku od nieruchomości zwolnienia o charakterze przedmiotowo-podmiotowym, co stanowi naruszenie art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 7 ust. 3 ustawy
z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.),

- w związku z tym postanawia stwierdzić nieważność § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt 2 lit. a) i b) Uchwały Nr VII/44/15.

Uzasadnienie

W dniu 24 listopada 2015 r. do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku wpłynęła Uchwała Rady Gminy Dziadkowice Nr VII/44/15 z dnia 16 listopada 2015 r.
w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości. Działając na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r.
o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1113 ze zm.), tut. Izba wszczęła postępowanie nadzorcze dotyczące wskazanej Uchwały, zawiadamiając Radę, pismem z dnia 2 grudnia 2015 r., o terminie posiedzenia Kolegium RIO w Białymstoku wyznaczonym na dzień 14 grudnia 2015 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku na posiedzeniu w dniu
14 grudnia 2015 r. stwierdziło, co następuje. Badana Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. W § 1 ust. 1 Uchwały wprowadzono zapis, zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości między innymi:

1) budynki

a) mieszkalne lub ich części stanowiące własność (współwłasność) osób prowadzących gospodarstwo rolne,

b) pozostałe stanowiące własność (współwłasność) rencistów i emerytów, którzy przekazali swoje gospodarstwa rolne w zamian za świadczenia uregulowane w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych

2) budynki i grunty

a) będące we władaniu Gminy, o ile nie są we władaniu osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej,

b) będące w posiadaniu lub trwałym zarządzie instytucji kultury gminnych jednostek budżetowych. We wskazanym przepisie Uchwały zwolnieniem od podatku od nieruchomości zostały zatem objęte przedmioty opodatkowania będące własnością (będące we władaniu) określonych, indywidualnie oznaczonych podmiotów, co wykracza poza uchwałodawcze kompetencje Rady przewidziane w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) i prowadzi
do naruszenia art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Zgodnie ze wskazanymi przepisami, Rada, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia niż określone w art. 7 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz
w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw, ale jedynie o charakterze przedmiotowym. Wskazana wada ma charakter istotny w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r.poz. 1515, ze zm.). Na niedopuszczalność wprowadzania przez gminy zwolnień o charakterze przedmiotowo-podmiotowym powszechnie wskazują rozstrzygnięcia organów nadzorczych oraz sądów. Jako przykład można tu wskazać na liczne wyroki dotyczące podatku od nieruchomości m.in. WSA w Gorzowie Wielkopolskim (I SA/Go 599/09, Lex: 554018;
I SA/Go 574/09, Lex: 549787), jak też np. wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r. (II FSK 1785/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym ostatnim wyroku Sąd stwierdził, że "skoro przepis art. 7 ust. 3 u.p.o.l. zezwala radzie gminy jedynie na wprowadzenie innych zwolnień przedmiotowych niż określone w art. 7 ust. 1, to tym samym zakazuje wprowadzania zwolnień o charakterze przedmiotowo-podmiotowym. Reguła ta znajduje też oparcie
w art. 168 i art. 217 Konstytucji RP dającym jednostkom samorządu terytorialnego prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych, określanie podmiotów i przedmiotów opodatkowania, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków jedynie w sytuacji, gdy upoważniają do tego przepisy ustawowe." W wyroku z dnia 22 marca 2011 r. (I SA/GL 109/11) WSA w Gliwicach wskazał natomiast, że "zwolnienie może dotyczyć tylko i wyłącznie przedmiotu, a więc nieruchomości wykorzystywanych do różnego rodzajów działalności. Przy czym przedmiot winien być tak określony, żeby nie była możliwa identyfikacja konkretnego podatnika, a więc cechy przedmiotu, muszą zostać tak w przepisie określone, żeby dotyczyły potencjalnie/ hipotetycznie nieoznaczonego indywidualnie podatnika. Jest to o tyle trudne zadanie, że zwolnienie w każdym przypadku będzie w ostatecznym rozrachunku dotyczyło określonego podmiotu, a to z tej przyczyny, że konstrukcja podatku obejmuje zarówno przedmiot, jak
i podmiot podlegający opodatkowaniu. Ujmując rzecz inaczej nie ma przedmiotu opodatkowania bez podmiotu, któremu ten przedmiot można przypisać. W konsekwencji nie ma też zwolnienia przedmiotowego, którego nie można przypisać określonemu podmiotowi. Utrudnienie to wymaga od rad gmin staranności w tworzeniu przepisów prawa miejscowego, przede wszystkim przy określaniu kryterium zwolnienia poprzez identyfikację przedmiotu,
a nie podmiotu tego zwolnienia. W każdym przypadku, gdy bezpośrednio z ustanowionej normy wywieść można, kto podlega zwolnieniu, a nie tylko jaki przedmiot obejmuje zwolnienie, zwolnieniu przypisać można charakter zwolnienia podmiotowo-przedmiotowego, a to w konsekwencji oznacza przekroczenie ustawowej delegacji do ustanawiania zwolnienia określonego w art. 7 ust. 3 u.p.o.l.". Ponadto wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2016 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. poz. 1283),
na mocy której w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych dodaje się art. 7 ust. 1 pkt 15. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki lub ich części, stanowiące własność gminy, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów. Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec, jak w sentencji. POUCZENIE Na niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, którą można wnieść (za pośrednictwem RIO
w Białymstoku, ul. Branickiego 13) w terminie 30 dni od dnia otrzymania rozstrzygnięcia.