Na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1515)

stwierdzam nieważność

uchwały Nr XI/54/15 Rady Gminy Firlej z dnia 23 września 2015 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania, odpłatności i trybu pobierania opłat oraz warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat za usługi opiekuńcze, w części obejmującej § 4 i § 8.

Uchwała Nr XI/54/15 Rady Gminy Firlej została doręczona organowi nadzoru w dniu 30 września 2015 r.

Przedmiotowa uchwała została podjęta na podstawie art. 50 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem, rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

W § 4 uchwały Rada postanowiła, iż w decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych określa się wysokość odpłatności za 1 godzinę usługi i sposób jej uiszczania oraz warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat.

W ocenie organu nadzoru taka regulacja wykracza poza zakres upoważnienia wynikającego z art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej.

Rada gminy nie jest uprawniona do ustalania obligatoryjnych elementów decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 14 ustawy o pomocy społecznej, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Należy zauważyć, że w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego prawodawca unormował postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w tym obligatoryjne elementy decyzji administracyjnej.

Wobec tego należy stwierdzić, iż wskazana regulacja § 4 uchwały stanowi przekroczenie upoważnienia art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, a ponadto narusza uprawnienia podmiotu wydającego decyzję administracyjną, który nie jest i nie może być związany takimi postanowieniami uchwały, bowiem wydając decyzję działa w oparciu o przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej.

Stanowisko takie zajął WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 października 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wr 302/13) stwierdzając, że: "Norma kompetencyjna w brzmieniu ustalonym w art. 50 ust. 6 ustawy nie może stanowić materialnoprawnej podstawy do wydawania przez organ samorządu terytorialnego uchwał wprowadzających postanowienia reglamentujące treść decyzji administracyjnej. Prawo do stanowienia takich klauzul może wynikać wprost z odrębnego przepisu rangi ustawowej albo wyraźnego brzmienia przepisu udzielającego kompetencji. Kompetencji takiej nie można domniemywać, ani jej konstruować. Obligatoryjne elementy decyzji administracyjnych określa art. 107 k.p.a. (..)".

Stosownie do § 8 uchwały, uprawnienie do przyznania specjalistycznej usługi opiekuńczej musi wynikać z potwierdzonego zaświadczeniem lekarskim rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności kwalifikującej osobę do otrzymania takiej usługi.

Z powyższego wynika zatem, iż Rada Gminy uzależniła przyznanie specjalistycznej usługi opiekuńczej od przedłożenia zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikać będzie rodzaj schorzenia lub niepełnosprawności kwalifikującej osobę do otrzymania takiej usługi.

W ocenie organu nadzoru wprowadzenie takiej regulacji wykracza poza upoważnienie określone w art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej.

Przesłanki przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych zostały określone w art. 50 ust. 1, który przewiduje, że usługi te przysługują osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona.

Tym samym z naruszeniem powołanego przepisu Rada Gminy wprowadziła wymóg legitymowania się odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. Dodać należy, że zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zalecenie lekarskie wymagane jest tylko w zakresie usług opiekuńczych, przy świadczeniu jednego konkretnego rodzaju usług-pielęgnacji(podkreślenie moje).

Z powyższym stanowiskiem koresponduje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 marca 2015 r.- sygn. akt II SA/Ol 42/15.

Przedmiotowa uchwała posiada walor przepisu powszechnie obowiązującego. W odniesieniu do aktów prawa miejscowego przekroczenie delegacji ustawowej stanowi istotne naruszenie prawa. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu udzielonego jej przez ustawę upoważnienia w zakresie tworzenia przepisów wykonawczych, a w tych działaniach nie może tego upoważniania zawężać i przekraczać. Wydając akty będące źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze danej gminy (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) musi respektować zakres delegacji zawartej w aktach prawnych wyższego rzędu (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2003r., sygn. akt I SA/Lu 882/02).

W tym stanie rzeczy, stwierdzenie nieważności uchwały Nr XI/54/15 we wskazanym zakresie jest uzasadnione.

Na niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, złożona za moim pośrednictwem w terminie 30 dni od daty jego doręczenia.

Otrzymuje:

1) Wójt Gminy Firlej

2) Przewodniczący Rady Gminy Firlej