Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w składzie:
Przewodniczący: Iwona Bendorf-Bundorf
Członkowie:
1. Mirosław Czerny-referent
2. Janusz Facon
3. Małgorzata Mazur-Wysocka
4. Anna Michalak
5. Krzysztof Mościbrocki
6. Bogumił Pliszka
7. Ireneusz Rek

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz.1113 ze zm.) oraz art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.)

uchwala, co następuje

Stwierdza się nieważność § 3 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 3 Uchwały Nr VI/36/15 Rady Gminy Małdyty z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie poboru w drodze inkasa podatków rolnego i leśnego i od nieruchomości oraz wyznaczenia inkasentów i określenia wysokości wynagrodzenia dla inkasentów

Uzasadnienie

Rada Gminy Małdyty w dniu 29 kwietnia 2015 r. podjęła Uchwałę Nr VI/36/15 w sprawie poboru w drodze inkasa podatków rolnego i leśnego i od nieruchomości oraz wyznaczenia inkasentów i określenia wysokości wynagrodzenia dla inkasentów.W dniu 06 maja 2015 r. przedmiotowa Uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, w celu zbadania jego postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 13 maja 2015 r. zawiadomiono Gminę Małdyty, iż Uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w dniu 27 maja 2015 r.Zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu Kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Małdyty nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby.Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 przypisano kolegium regionalnej izby obrachunkowej.W celu umożliwienia sprawowania nadzoru przez regionalne izby obrachunkowe w zakresie spraw finansowych w ustawie o samorządzie gminnym w art. 90 ust. 2 określony został obowiązek przedkładania regionalnym izbom obrachunkowym uchwał rady gminy objętych nadzorem regionalnej izby obrachunkowej w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały, natomiast w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym określono, iż uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia w trybie określonym w art. 91 powołanej ustawy o samorządzie gminnym.Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie - zwane dalej Kolegium Izby - badając przedmiotową Uchwałę stwierdziło, że Rada Gminy Małdyty w § 1 zarządziła pobór podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości od osób fizycznych w inkasa przez inkasentów. W § 2 przedmiotowej Uchwały Rada Gminy Małdyty wyznaczyła inkasentów do poboru podatków i opłat, którymi zostali wymienieni imiennie sołtysi poszczególnych sołectw z terenu Gminy Małdyty. Następnie w § 3 ust. 1 Rada Gminy Małdyty ustaliła, że inkasenci dokonują czynności inkasa osobiście, natomiast w § 3 ust. 2 uchwalono, że umocowanie inkasenta do podejmowania czynności, o których mowa w § 1, wygasa z chwilą utraty prawa do pełnienia funkcji sołtysa.Z kolei w § 6 ust. 3 badanej Uchwały Rada Gminy Małdyty uchwaliła, że inkasent nie jest upoważniony do samodzielnego potrącania swojego wynagrodzenia.Zakres upoważnienia dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w zakresie poboru od osób fizycznych podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości w drodze inkasa oraz określenia inkasentów i wynagrodzenia za inkaso określają art. 6 ust. 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 849), art. 6b ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381), art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 465). Zgodnie z tymi przepisami rada gminy może zarządzać pobór podatków rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa oraz określać inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso.Natomiast na podstawie art. 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 740 ze zm.) inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.W sferze finansów publicznych zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, nie stosuje się zasady "co nie jest przez prawo zabronione, jest dozwolone", lecz zasadę "dozwolone jest to, co prawo wyraźnie przewiduje". W każdym bowiem przypadku, organ samorządowy wydając akt prawny musi mieć upoważnienie ustawowe (art. 94 Konstytucji RP), które nie może być dorozumiane.Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie stwierdza, że Rada Gminy Małdyty jest uprawniona na podstawie art. 6 ust. 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6b ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 8 ustawy o podatku leśnym, do zarządzenia poboru tych podatków od osób fizycznych w drodze inkasa oraz określenia inkasentów i ich wynagrodzenia. Z tych powodów w ocenie Kolegium Rada Gminy Małdyty normując w przedmiotowej Uchwale sprawy dokonywania czynności inkasa osobiście przez inkasentów (§ 3 ust. 1), wygaśnięcia umocowania inkasenta (§ 3 ust. 2), i zakazywania inkasentom potrącania swojego wynagrodzenia (§ 6 ust. 3) w sposób istotny przekroczyła upoważnienia zawarte w art. 6 ust. 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6b ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 8 ustawy o podatku leśnym.Stosownie do ukształtowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenia: przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. (np. Wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97). Wobec powyższego postanowiono, jak na wstępie.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.