Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 ze zm.), art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515)

uchwala, co następuje

stwierdza się nieważność:
1) § 1 ust. 4 Uchwały Nr VIII/57/2015 Rady Gminy Rychliki z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie określenia stawek podatku od środków transportowych na 2016 r., w zakresie stawki podatku od środków transportowych od ciągnika siodłowego lub balastowego przystosowanego do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o liczbie osi 3 i dopusz-czalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej od 12 ton do 40 ton i po-wyżej 40 ton, oś jezdna z zawieszeniem pneumatycznym lub zawieszeniem uznanym za równoważne oraz z innymi systemami zawieszenia osi jezdnej,
2) § 1 ust. 6 w zakresie stawki podatku od środków transportowych od przyczepy i naczepy o liczbie osi 3, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę cał-kowitą równą lub wyższą niż 12 ton do 38 ton i powyżej 38 ton z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego, oś jezdna z zawieszeniem pneumatycznym lub zawieszeniem uznanym za równoważne oraz z innymi systemami zawieszenia osi jezdnej,
3) i ust. 7.

Uzasadnienie

Rady Gminy Rychliki na sesji w dniu 27 listopada 2015 r. podjęła uchwałę Nr VIII/57/2015 w sprawie określenia stawek podatku od środków transportowych na 2016 r.W dniu 04 grudnia 2015 r. przedmiotowa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 04 grudnia 2015 r. zawiadomiono Gminę Rychliki, iż uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie (dalej: Kolegium Izby) w dniu 09 grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Rychliki nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby.Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 w/w ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa w uchwale lub zarządzeniu izba nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, lecz ogranicza się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.Kolegium Izby badając przedmiotową uchwałę stwierdziło, co następuje:Rada Gminy Rychliki w:- § 1 ust. 4 badanej uchwały nie określiła stawki podatku dla "ciągnika siodłowego lub balastowego przystosowanego do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton" dla ww. pojazdów o liczbie osi większej niż 3,- § 1 ust. 6 badanej uchwały nie określiła stawki podatku dla "przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego" dla ww. pojazdów o liczbie osi większej niż 3,- § 1 ust. 7 ustaliła stawkę podatku od autobusów.Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 4 oraz art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) w związku z art. 9 pkt 13 i pkt 14 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045) od dnia 1 stycznia 2016 r. rada gminy określa w drodze uchwały, wysokość stawek od środków transportowych:- od ciągnika siodłowego lub balastowego, o których mowa w art. 8 pkt 4, w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, równej lub wyższej niż 12 ton z podziałem na "dwie osie", "trzy osie i więcej",- od przyczepy lub naczepy, o których mowa w art. 8 pkt 6, w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, równej lub wyższej niż 12 ton, z podziałem na "jedna oś", "dwie osie", "trzy osie i więcej".W ocenie Kolegium Izby ustalenie przez Radę Gminy Rychliki stawki podatku od środków transportowych dla kategorii nieprzewidzianej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych w sposób istotny narusza art. 10 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 9 pkt 13 i pkt 14 ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw.Zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od środków transportowych określa ustawa, a tym samym uchwała nie może go zmieniać. Obowiązkiem Rady Gminy Rychliki było określenie w wyżej wymienionych jednostkach redakcyjnych uchwały stawek podatku od środ-ków transportowych dla "trzy osie i więcej".W przepisie art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw od dnia 1 stycznia 2016 r. ustawodawca wprowadził nowe brzmienie kategorii opodatkowania podatkiem od środków transportowych "od autobusu, w zależności od liczby miejsc do siedzenia poza miejscem kierowcy" zmieniając art. 10 w ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, od dnia 1 stycznia 2016 r.Tymczasem Rada Gminy Rychliki § 1 ust. 7 badanej uchwały ustaliła stawkę podatku od środków transportowych od autobusu w zależności od liczby miejsc do siedzenia, podczas gdy zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 9 pkt 9 ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, od 1 stycznia 2016 r. rada gminy określa wysokość stawki podatku od środków transportowych od autobusu od liczby miejsc do siedzenia poza miejscem kierowcy. Należy więc stwierdzić, że Rada Gminy Rychliki określiła kategorię opodatkowania niezgodnie z kategorią wymienioną w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.W piśmiennictwie do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).Na szczególną uwagę zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 1997 r.: "Do działalności organów samorządu terytorialnego w sferze zobowią-zań publicznoprawnych nie stosuje się zasady "co nie jest zakazane jest dozwolone", lecz regułę "dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje" " (sygn. akt. III SA 534/96, M.Podat. 1997/12/374). Jednocześnie normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ści-sły. Zakazane jest dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych, co pod-kreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2000 r. (K25/99, OTK2000/5/141). Bio-rąc pod uwagę, iż zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, do rodza-jów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów, prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97).

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.