Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 ze zm.) oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1515)

uchwala, co następuje

stwierdza się nieważność uchwały Nr IX/66/2015 Rady Gminy Małdyty z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie opłaty targowej.

Uzasadnienie

Rada Gmin Małdyty w dniu 18 listopada 2015 r. podjęła uchwałę Nr IX/66/2015 w sprawie opłaty targowej.W dniu 27 listopada 2015 r. przedmiotowa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 04 grudnia 2015 r. zawiadomiono Gminę Małdyty, iż uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie w dniu 09 grudnia 2015 r.Zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w posiedzeniu Kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana.Przedstawiciel Gminy Małdyty nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie.Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 przypisano kolegium regionalnej izby obrachunkowej, w tym również orzekanie o nieważności uchwał w zakresie podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie( zwane dalej Kolegium Izby) badając przedmiotową uchwałę stwierdza, co następuje:Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 849 z późn.zm.) w związku z art. 9 pkt 10 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1045) od dnia 1 stycznia 2016 r. rada gminy może wprowadzić opłatę targową.W badanej uchwale, która ma wejść w życie od 1 stycznia 2016 r. Rada Gminy Małdyty w § 1 ustaliła dzienne stawki opłaty targowej przy sprzedaży z ręki, koszy, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych w wysokości 15,00 zł., niezależnie od rodzaju sprzedawanego towaru.Od 1 stycznia 2016 r. opłata targowa będzie miała charakter fakultatywny. To czy w danej gminie będzie pobierana opłata targowa zależy od woli organu stanowiącego tej gminy. Rada gminy zobowiązana jest więc do jednoznacznego wyrażenia swej woli w tym zakresie poprzez wprowadzenie opłaty targowej na swoim terenie w drodze uchwały. Nie może tego czynić w sposób dorozumiany jedynie poprzez ustalenie dziennych stawek opłaty targowej. Skoro badana uchwała Rady Gminy Małdyty w sprawie opłaty targowej na rok podatkowy 2016 ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., to jej postanowienia muszą uwzględniać stan prawny na dzień wejścia jej w życie. Chcąc wprowadzić opłatę targową, Rada Gminy Małdyty, zobowiązana jest do zawarcia takiego zapisu w uchwale, a dopiero potem do określenia wysokości dziennych stawek tej opłaty, terminów jej płatności oraz sposobu jej poboru.Ponadto Kolegium Izby stwierdziło, iż Rada Gminy Małdyty w § 3 ust 2 postanowiła, że inkasent za każdą pobraną kwotę opłaty targowej wydaje pokwitowanie (kwitariusz przychodowy K-103). Następnie w § 3 ust. 4 badanej uchwały ustala się wynagrodzenie inkasenta, o którym mowa w ust. 1 za pobór opłaty targowej w wysokości 50% pobranych i terminowo odprowadzonych kwot.Zgodnie z art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 849 z późn. zm.) oraz art. 9 pkt 12ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045) od dnia 1 stycznia 2016 r. rada gminy może w drodze uchwały zarządzić pobór opłat lokalnych w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Rada Gminy także może wprowadzić obowiązek prowadzenia przez inkasentów ewidencji osób, o których mowa w art. 17 ust. 1, zobowiązanych do uiszczenia opłaty miejscowej oraz określić szczegółowy zakres danych zawartych w tej ewidencji, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego poboru opłaty miejscowej.Art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych upoważnia radę gminy wyłącznie do zarządzenia poboru danej opłaty (w tym przypadku opłaty targowej) w drodze inkasa oraz do określenia inkasentów i wysokości ich wynagrodzenia. Nie uprawnia natomiast rady gminy do określenia szczegółowych zasad wykonywania przez inkasentów swoich obowiązków czy też wskazanie zobowiązań, w tym przypadku wydawanie pokwitowań na kwitariuszu przychodowym a także uzależnianie wypłaty wynagrodzenia inkasenta od pobranych i terminowo odprowadzonych kwot.Mając powyższe na uwadze Kolegium Izby stwierdza, że zapisy § 3 ust.2 i. 4 przedmiotowej uchwały wykraczają poza kompetencje przysługujące Radzie Gminy Małdyty.Organy władzy publicznej, do, których zalicza się organy samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej(Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), działają na podstawie i w granicach prawa. Akty prawa miejscowego, a uchwała w sprawie opłaty targowej bezsprzecznie jest takim aktem, winny być wydawane wyłącznie na podstawie upoważnienia ustawowego i nie mogą przekraczać jego zakresu. Każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie ustawowe jest naruszeniem normy upoważniającej i zarazem naruszeniem konstytucyjnych warunków legalności aktów prawa miejscowego wydanego na podstawie tego upoważnienia. Należy bowiem pamiętać, że w świetle art. 94 Konstytucji RP, regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego maja na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2012 r.; sygn. akt: II SA/Go 778/12).Zakazane jest dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych, co podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2000 r.(K25/99, OTK 2000/5/141).W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym do rodzajów naruszeń przepisów powodujących nieważność uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenia: przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej, podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97).Wobec powyższego Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.