Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1113 ze zm.) oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515)

uchwala, co następuje

stwierdza się nieważność § 5 ust. 5, § 6 i § 12 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr BRM.0007.75.2015 Rady Miejskiej w Ornecie z dnia 25 listopada 2015 r w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół, przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i innych form wychowania przedszkolnego prowadzonych na terenie Gminy Orneta oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji.

Uzasadnienie

Rada Miejska w Ornecie na sesji w dniu 25 listopada 2015 r. podjęła uchwałę Nr BRM.0007.75.2015 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół, przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i innych form wychowania przedszkolnego prowadzonych na terenie Gminy Orneta oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji.W dniu 01 grudnia 2015 r. powyższa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. zawiadomiono Gminę Orneta, iż uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Iżby Obrachunkowej w Olsztynie w dniu 14 grudnia 2015 r.Zgodnie z art. 18 ust. 3 cyt. ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w posiedzeniu kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Miasta Ornety nie uczestniczył w posiedzeniu Kolegium Izby.Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Orzekanie, o nieważności uchwał i zarządzeń, w sprawach wymienionych w art. 11 ust. 1 w/w ustawy, zastrzeżono dla kolegium regionalnej izby obrachunkowej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych stanowi, że właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.Upoważnieniem ustawowym wyznaczającym kompetencje do podjęcia przedmiotowej uchwały jest art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 19991 r. o systemie oświaty ( j.t. Dz. U. z 2015 r. poz.2156), zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art.90 ust. 1a-1c i art.80 ust.2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.W badanej uchwale Rada Miejska w Ornecie postanowiła:- w § 5 ust. 5, że do czasu uzyskania przez Gminę Orneta informacji o wysokości ostatecznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na dany rok budżetowy, dotacji udziela się w wysokości obowiązującej w grudniu roku poprzedniego. Po otrzymaniu w/w informacji dotację koryguje się począwszy od transzy za miesiąc styczeń danego roku budżetowego,- w § 6, że w przypadku zmiany w trakcie roku budżetowego podstawy obliczania dotacji dokonuje się weryfikacji kwoty dotacji należnej na ucznia zgodnie ze zmianami, poczynając od miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano takiej zmiany.Odnosząc się do powyższych unormowań przedmiotowej uchwały Kolegium Izby stwierdza, że Rada Miejska w Ornecie w ramach kompetencji wynikających z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty nie posiada uprawnień do określania zasad udzielania dotacji - por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1609/11.W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "użyte w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty określenia -rozliczenie dotacji- należy rozumieć jako czynności z zakresu księgowości, rachunkowości o charakterze materialno-technicznym. Natomiast "-tryb udzielania i rozliczania" -oznacza reguły i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji. Chodzi więc o ilość uczniów jako podstawę udzielenia dotacji. W § 12 ust. 1 pkt 1, przedmiotowej uchwały postanowiono, że kontroler ma prawo do swobodnego poruszania się na terenie jednostki kontrolowanej, w tym wstępu do obiektów i pomieszczeń związanych z przedmiotem kontroli.W ocenie Kolegium Izby nadając taką treść § 12 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej uchwały Rada Miejska w Ornecie przekroczyła uprawnienia do określenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji, wynikające z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, gdyż upoważniła kontrolującego do swobodnego poruszania się na terenie kontrolowanej jednostki w tym również do wstępu do obiektów i pomieszczeń nie związanych z przedmiotem kontroli.Według utrwalonej linii orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, upoważnienie ustawowe podlega zawsze ścisłej, literalnej wykładni; domniemywanie objęcia upoważnieniem materii w nim niewymienionych w drodze np. wykładni celowościowej nie może zasadniczo wchodzić w rachubę (orzeczenie TK z 5 listopada 1986r., U5/86).W piśmiennictwie oraz orzecznictwie do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102) - np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. akt: II SA/Wr/1459/97).Na szczególną uwagę zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 1997 r.: "Do działalności organów samorządu terytorialnego w sferze zobowią-zań publicznoprawnych nie stosuje się zasady, "co nie jest zakazane jest dozwolone", lecz regułę "dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje" " (sygn. akt. III SA 534/96, M.Podat. 1997/12/374). Jednocześnie normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ści-sły. Zakazane jest dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych, co pod-kreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2000 r. (K25/99, OTK2000/5/141). Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.