Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie

na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 07 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 561) oraz art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 446)

uchwala, co następuje:

stwierdza się nieważność § 1 uchwały Nr XV/127/2016 Rady Gminy Płoskinia z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik.

Uzasadnienie

Rada Gminy Płoskinia na sesji w dniu 29 czerwca 2016 r. podjęła uchwałę Nr XV/127/2016 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik. W dniu 06 lipca 2016 r. uchwałę tę przedłożono Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.Pismem z dnia 19 lipca 2016 r. zawiadomiono Gminę Płoskinia, iż uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie - zwanym dalej Kolegium Izby - w dniu 26 lipca 2016 r. Na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych w posiedzeniu Kolegium Izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel podmiotu, którego sprawa jest rozpatrywana. Przedstawiciel Gminy Płoskinia nie wziął udziału w posiedzeniu Kolegium Izby.Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 - 7 przypisano kolegium regionalnej izby obrachunkowej, w tym również orzekanie o nieważności uchwał w sprawie podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.O tym czy podatki i opłaty mają charakter lokalny nie decyduje ich unormowanie w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, lecz czy mają taki charakter w rozumieniu normy konstytucyjnej wywiedzionej z treści art. 168 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Według normy konstytucyjnej o lokalnym charakterze podatku lub opłaty decyduje, zatem kompetencja organów jednostki samorządu terytorialnego do ustalania ich wysokości w zakresie określonym w ustawie. Przy czym to ostatnie zastrzeżenie ("w zakresie określonym w ustawie") nie daje prawa ustawodawcy zwykłemu do dowolnego decydowania (na przykład przez zamieszczenie regulacji dotyczącej konkretnego podatku lub opłaty w ustawie o opłatach i podatkach lokalnych), które z podatków i opłat należą do lokalnych. Oznacza jedynie, że jednostki samorządu terytorialnego muszą uwzględniać normy ustawowe, w szczególności ograniczenia wynikające z ustaw statuujących podatki i opłaty lokalne. Nie mogą, więc wprowadzać podatków lub opłat nie przewidzianych ustawami, ani ustalać ich wysokości z naruszeniem granic wynikających z ustaw. Jeżeli ustawodawca normując w ustawie podatek lub opłatę, przewiduje kompetencje jednostek samorządu terytorialnego do ustalania ich wysokości, to w ten sposób przesądza o lokalnym charakterze podatku lub opłaty w rozumieniu art. 168 Konstytucji RP, a także w konsekwencji w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Prawo do ustalania wysokości podatków lub opłat lokalnych łączy się z tym, że sumy pobierane z tych tytułów stanowią dochody jednostek samorządu terytorialnego, ponieważ celem regulacji konstytucyjnej prawa jednostek samorządu terytorialnego do ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych jest zapewnienie finansowania przynajmniej części potrzeb lokalnych społeczności bezpośrednio przez członków tych społeczności (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2012 r. Sygn. akt I SA/Lu 932/12).Mając na uwadze powyższe, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie stwierdza, że przedmiotowa uchwała dotyczy wyboru metody i wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wobec czego kontrola legalności takiej uchwały mieści się we właściwości regionalnych izb obrachunkowych, ponieważ przedmiot uchwały mieści się w pojęciu "sprawy podatków i opłat lokalnych", o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych.Kolegium Izby stwierdza, że Rada Gminy Płoskinia w § 1 ust. 1 badanej uchwały postanowiła, iż "W przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalając, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy uzależniona będzie od ilości osób zamieszkałych w gospodarstwie domowym:1) ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, która wynosi:a) 14,00 zł miesięcznie od jednego gospodarstwa domowego składającego się z 1 osoby, b) 23,00 zł miesięcznie od jednego gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób włącznie,c) 28,00 zł miesięcznie od jednego gospodarstwa domowego składającego się z 4 i więcej osób,2) ustala się wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny, która wynosi; a) 18,00 zł miesięcznie od jednego gospodarstwa domowego składającego się z 1 osoby, b) 29,00 zł miesięcznie od jednego gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób włącznie,c) 36,00 zł miesięcznie od jednego gospodarstwa domowego składającego się z 4 i więcej osób,3) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby gospodarstw domowych na danej nieruchomości oraz stawki opłaty, ustalonej od gospodarstwa domowego, określonej w pkt 1 lub 2."W § 1 ust. 2 uchwały Nr XV/127/2016 z dnia 29 czerwca 2016 r. Rada Gminy Płoskinia zapisała jedynie definicję "gospodarstwa domowego" tj. "Ilekroć w uchwale jest mowa o gospodarstwie domowym - rozumie się przez to wszystkie osoby spokrewnione lub niespokrewnione zamieszkałe w danym mieszkaniu, utrzymujące się lub nieutrzymujące się wspólnie, przy czym jeden punkt adresowy to, co najmniej jedno gospodarstwo domowe". Zgodnie z art. 6 k ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 250) rada gminy, w drodze uchwały, dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty. Dopuszczalne jest stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Na podstawie z art. 6 j ust. 1 pkt 1- 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość lub ilość zużytej wody z danej nieruchomości lub powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.Natomiast z art. 6 j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego.Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan prawny oraz stan faktyczny sprawy, Kolegium Izby stwierdza, że Rada Gminy Płoskinia dokonując wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalając stawkę tejże opłaty, uczyniła to w sposób niezgodny z prawem, poprzez połączenie w jednym przepisie prawa miejscowego w uchwale Nr XV/127/2016, jednocześnie dwóch metod tj. od gospodarstwa domowego i od liczby mieszkańców zamieszkujących gospodarstwo domowe.Z tego powodu Kolegium Izby stwierdza, że zapisy § 1 przedmiotowej uchwały naruszają w sposób istotny art. 6 k ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 j ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.Zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, iż do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenia: przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97).Kolegium Izby stwierdza również, że w § 3 badanej uchwały zapisano, iż "Traci moc uchwała nr III/21/2014 Rady Gminy Płoskinia z dnia 20 grudnia 2014 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik". Należy podnieść, iż uchwała Nr III/21/2014 została podjęta przez Radę Gminy Płoskinia w dniu 30 grudnia 2014 r. a nie jak zapisano w § 3 badanej uchwały: 20 grudnia 2014 r.Wobec powyższego, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie postanowiło, jak w sentencji.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Na niniejszą uchwałę przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od daty jej otrzymania, za pośrednictwem tutejszej Izby.