Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515)

stwierdzam nieważność

§ 2. Załącznika do uchwały Nr XV/125/15 Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych w miejscowościach: Pyrzyce, Ryszewko, Ryszewo, Turze, Brzezin, Okunica, Stróżewo, Brzesko, Letnin, Pstrowice, Mielęcin, Mechowo.

Uzasadnienie

W dniu 26 listopada 2015 r. Rada Miejska w Pyrzycach podjęła uchwałę Nr XV/125/15 w sprawie uchwalenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych w miejscowościach: Pyrzyce, Ryszewko, Ryszewo, Turze, Brzezin, Okunica, Stróżewo, Brzesko, Letnin, Pstrowice, Mielęcin, Mechowo.

Jako materialnoprawną podstawę do podjęcia ww. aktu Rada przywołała art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Nie budzi zatem wątpliwości kompetencja organu stanowiącego Gminy Pyrzyce do podjęcia ww. uchwały. Przepisy dotyczące regulaminu korzystania z cmentarzy komunalnych stanowią akty prawa miejscowego, zaliczane przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Taki akt normatywny musi odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa. W stosunku do aktów prawa miejscowego znaczenie istotne ma norma zawarta w art. 94 Konstytucji, który stanowi, iż organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Oznacza to, iż prawotwórcze działanie każdego organu jednostki samorządu terytorialnego, w szczególności, gdy polega ono na tworzeniu prawa miejscowego, winno następować w granicach przyznanego upoważnienia. Każde zaś przekroczenie ram przyznanej kompetencji kwalifikować należy jako istotne naruszenie prawa, skutkujące ingerencją nadzorczą, o której mowa w art. 91 ustawy o samorządzie gminnym. W niniejszej sprawie, wskazać także należy, iż zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądowoadministracyjnym pojęcie "zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej" oznacza ogólne wytyczne, czyli reguły zachowania się, kierowane do osób, które przebywają na tych terenach lub w tych obiektach[1]). Realizując więc powyższe kompetencje podkreślić należy, iż organ stanowiący gminy uprawniony jest wyłącznie do określenia w stosownej uchwale norm i zasad prawidłowego postępowania na terenie gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem uchwały Nr XV/125/15 Rady Miejskiej w Pyrzycach, wskazać należy, iż w § 2 Załącznika do ww. aktu, Rada postanowiła, że Gmina Pyrzyce oraz Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o. o. w Pyrzycach nie odpowiadają za szkody na grobach powstałe w skutek klęsk żywiołowych, czynników atmosferycznych, kradzieży i aktów wandalizmu oraz za rzeczy pozostawione bez nadzoru, a także za szkody nie wynikające z zaniedbania lub zaniechania Gminy Pyrzyce lub Pyrzyckiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółka z o. o. w Pyrzycach.

W ocenie organu nadzoru, cyt. wyżej zapis narusza w sposób istotny obowiązujące przepisy prawa. Uzasadniając powyższe twierdzenie, wskazać należy, że postanowienia dotyczące zakresu wzajemnych roszczeń i odpowiedzialności zostały uregulowane przez prawodawcę wyżej usytuowanymi w hierarchii źródeł prawa przepisami - art. 415 i nast. ustawy Kodeks cywilny[2]). Ponadto, odpowiedzialność odszkodowawczą - w każdym przypadku wyrządzenia szkody - będzie ostatecznie rozstrzygał sąd powszechny, zarówno z punktu widzenia podmiotowego (kto ponosi odpowiedzialność), jak i w aspekcie przedmiotowym (na jakich zasadach i w jakiej wysokości). Dlatego też bezwarunkowe wyłączanie w normie rangi regulaminowej odpowiedzialności danego podmiotu za szkody na grobach powstałe w skutek klęsk żywiołowych, czynników atmosferycznych, kradzieży i aktów wandalizmu oraz za rzeczy pozostawione bez nadzoru, a także za szkody nie wynikające z zaniedbania lub zaniechania Gminy Pyrzyce lub Pyrzyckiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółka z o. o. w Pyrzycach, może prowadzić do sprzeczności kwestionowanej regulacji załącznika do uchwały z przepisami ustawy Kodeks cywilny, co bezspornie stanowi istotne naruszenie obowiązującego prawa[3]).

Na niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę wnosi się do Sądu za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego, w terminie 30 dni od dnia otrzymania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 85 ustawy o samorządzie powiatowym, stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu gminy wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

Rozstrzygnięcie nadzorcze podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego, stosownie do postanowień art. 13 pkt 8a ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych[4]).

[1]) Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 169/12.

[2]) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.).

[3]) Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 446/14.

[4]) Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1484).