Rozstrzygnięcie nadzorcze Nr P-1.4131.189.2016.SA Wojewody Zachodniopomorskiego
z dnia 27 lipca 2016 r.
stwierdzające nieważność części uchwały Nr XXI/205/2016 Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 27 czerwca 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w części obrębu Ustowo w gminie Kołbaskowo
Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446).
stwierdzam nieważność
- § 3 ust. 2 pkt 3, 6 i 7
- § 3 ust. 3 pkt 5
uchwały Nr XXI/205/2016 Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 27 czerwca 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w części obrębu Ustowo w gminie Kołbaskowo.
Uzasadnienie
W dniu 27 czerwca 2016 r. Rada Gminy Kołbaskowo podjęła uchwałę Nr XXI/205/2016 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w części obrębu Ustowo w gminie Kołbaskowo, powołując w jej podstawie prawnej art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym[1]), zgodnie z którym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały.
Jednocześnie, z brzmienia art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego występują dwie kategorie ustaleń: obowiązkowe (ust. 2 art. 15) i fakultatywne (ust. 3 art. 15).
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 w planie miejscowym określa się obowiązkowo:
1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;
2) zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego;
3) zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu;
3a) zasady kształtowania krajobrazu;
4) zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej;
5) wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych;
6) zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów;
7) granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów, terenów górniczych, a także obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, obszarów osuwania się mas ziemnych, krajobrazów priorytetowych określonych w audycie krajobrazowym oraz w planach zagospodarowania przestrzennego województwa;
8) szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym;
9) szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy;
10) zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej;
11) sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów;
12) stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4.
Z kolei, zgodnie z treścią ust. 3 tego przepisu w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb:
1) granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości;
2) granice obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej;
3) granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji;
3a) granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko;
4) granice terenów pod budowę obiektów handlowych, o których mowa w art. 10 ust. 3a;
4a) granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym;
4b) granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi krajowej, wojewódzkiej lub powiatowej, linii kolejowej o znaczeniu państwowym, lotniska użytku publicznego, inwestycji w zakresie terminalu lub przedsięwzięcia Euro 2012;
5) granice terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych;
6) granice pomników zagłady oraz ich stref ochronnych, a także ograniczenia dotyczące prowadzenia na ich terenie działalności gospodarczej, określone w ustawie z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady;
7) granice terenów zamkniętych, i granice stref ochronnych terenów zamkniętych;
8) sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów;
9) (uchylony);
10) minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych.
Powyższe wyliczenia mają charakter zamknięty, tym samym więc wykluczają dopuszczalność określania przez organ stanowiący gminy innego niż wymieniony przedmiotu regulacji.
Powołane unormowania - co istotne - nie zawierają upoważnienia do ustalenia zasad i warunków sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane.
Tymczasem, w § 3 ust. 2 pkt 3 uchwały Nr XXI/205/2016 Rada Gminy Kołbaskowo wprowadziła zakaz wykonywania ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych. W § 3 ust. 2 pkt 6 ww. aktu organ stanowiący Gminy Kołbaskowo postanowił, że ustala się następujące zasady dotyczące nośników reklamowych:
a) zakaz lokalizowania i przedłużania lokalizacji istniejących reklam wolno stojących z wyłączeniem zakazu dla reklam wolno stojących przed budynkiem zgodnie z treścią ustalenia lit. c,
b) dopuszcza się lokalizację nośników reklamowych i informacyjnych dopuszczonych odrębną uchwałą Rady Gminy (w tym znaki systemu informacji przestrzennej) oraz gminne słupy ogłoszeniowe,
c) reklamę wbudowaną i wolno stojącą zawierającą informacje i oznakowanie własnej działalności gospodarczej dopuszcza się wyłącznie w formie napisów lub szyldów umieszczonych na elewacji frontowej oraz jako wolno stojące przed budynkiem,
d) szyldy i reklamy nie mogą zasłaniać i ingerować w detale architektoniczne budynku.
W myśl natomiast § 3 ust. 2 pkt 7 uchwały Nr XXI/205/2016 projekty nowych obiektów oraz objętych przebudową, rozbudową lub nadbudową powinny zawierać rozwiązania dotyczące lokalizacji szyldów i reklam.
W ocenie organu nadzoru cytowane postanowienia uchwały Nr XXI/205/2016 Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 27 czerwca 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w części obrębu Ustowo w Gminie Kołbaskowo podjęte zostały z przekroczeniem delegacji ustawowej.
W orzecznictwie wyrażony jest pogląd że rada gminy jest związana granicami przedmiotowymi wyznaczonymi przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i samodzielnie, może zatem określać treść regulacji objętej planem wyłącznie w ramach ustawowego upoważnienia, zawartego w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym[2]).
Należy w tym miejscu wskazać, że art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 września 2015 r. dopuszczał możliwość ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego postanowień dotyczących zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Jednakże, mocą przepisu art. 7 pkt. 3 lit. b ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu[3]) przepis ten został przez ustawodawcę uchylony. Zasady dotyczące reguł i warunków sytuowania np. tablic i urządzeń reklamowych mogą być ustalane, ale wyłącznie w drodze odrębnej - podjętej w oparciu m.in. o przepisy art. 37a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - uchwały.
Ponadto, w § 3 ust. 3 pkt 5 uchwały Nr XXI/205/2016 Rada Gminy Kołbaskowo wyjaśniła pojęcie "szyldu". Zgodnie z definicją zawartą w ww. unormowaniu szyld to przedmiot materialny służący do tekstowego lub graficznego oznaczenia podmiotu zawierający nie więcej niż: firmę albo nazwę, logo, określenie rodzaju prowadzonej działalności, adres, numer telefonu, godziny prowadzenia działalności, adres strony internetowej podmiotu lub adres poczty elektronicznej.
Przytoczona definicja ma odmienne brzmienie niż ta, która zamieszczona została w art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego ilekroć w ustawie jest mowa o"szyldzie"- należy przez to rozumieć tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe informującą o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której ta tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe się znajdują.
W niniejszej sprawie wskazać należy, że zgodnie z § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"[4]), w uchwale rady gminy nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych przepisów. Ponadto, sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w przepisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Oznacza to, że powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez radę gminy raz jeszcze tego, co zostało już unormowane w źródle prawa powszechnie obowiązującego, lecz również modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego[5]).
Mając powyższe na względzie uznać należy, że postanowienia -§ 3 ust. 2 pkt 3, 6 i 7 uchwały Nr XXI/205/2016 Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 27 czerwca 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w części obrębu Ustowo w gminie Kołbaskowo podjęte zostały z przekroczeniem delegacji ustawowej, wynikającej z treści art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennego, natomiast § 3 ust. 3 pkt 5 z istotnym naruszeniem § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej. Zatem, w pełni uzasadnione i konieczne jest wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie nadzorcze może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego.
| wz. WOJEWODY ZACHODNIOPOMORSKIEGO |
[1]) Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 z późn. zm.).
[2]) Por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2830/13.
[3]) Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r., poz. 774).
[4]) Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283).
[5]) Wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 170/10 , wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 161/16.
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
