Postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. I SA/Po 1653/07

Wpis od skargi wynosi [...].

Wobec tego skarżąca A. spółka jawna J.L., L.J.-L. złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka podała, że od [...] lat nie prowadzi w praktyce żadnej działalności. Wcześniej, przed aresztowaniem w [...] wspólnika J.L., spółka zajmowała się sprzedażą paliw płynnych a także świadczeniem usług transportowych. Jeszcze wcześniej spółka prowadziła komis samochodowy. Skarżąca wskazała, że w okresie od [...] do [...] [...] ze wspólników spółki J.L. był aresztowany. W praktyce to właśnie on zajmował się sprawami spółki. Po jego aresztowaniu działalność spółki w praktyce zanikła. To samo dotyczy firmy B., którą J.L. prowadził na własne nazwisko. Cały majątek spółki, a także wspólników został zajęty i zabezpieczony na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Niezależnie od faktu zabezpieczenia majątek ten był zastawiony w bankach jako zabezpieczenie wielu kredytów bankowych. Po aresztowaniu i praktycznym zaprzestaniu działalności banki wypowiedziały umowy kredytowe żądając natychmiastowej spłaty. Spółka nie posiada praktycznie żadnego zbywalnego majątku, a nawet gdyby go miała to nie mogłaby go zbyć z powodu ustanowionych zabezpieczeń na rzecz Skarbu Państwa. Tak więc opłacenie kosztów sądowych w wysokości [...] jest niemożliwe. Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...], wartość środków trwałych [...], wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu [...]. Skarżąca podała, że stan rachunku bankowego prowadzonego w [...] na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...].

Na wezwanie z dnia [...] skarżąca spółka w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że za lata [...] nie sporządzała bilansów oraz sprawozdań finansowych, ponieważ nie miała takiego obowiązku z uwagi na wysokość obrotów poniżej 800.000 euro. Spółka właściwie nie prowadzi żadnej działalności i w związku z tym nie ponosi wydatków na czynsz, najem, telefony, energię elektryczną, wodę, ogrzewanie. Skarżąca nie zatrudnia żadnego pracownika. Spółka na dzień [...] nie posiada żadnych środków trwałych. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez wspólników spółki oraz kserokopie zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego wystawione przez Dyrektora Izby Celnej, Naczelnika Urzędu Skarbowego, Komornika przy Sądzie Rejonowym zarówno spółki jak i wspólników oraz protokół z rozprawy przed Sądem Rejonowym Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie podwyższenia alimentów [...] ze wspólników, mianowicie J.L., wyciąg z rachunku bankowego, protokół zajęcia ruchomości.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Ponadto zauważyć należy, że skarżąca spółka w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika doradcy podatkowego K.Ł., domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu), o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie doradcy podatkowego, któremu pismem z dnia [...] J.L. udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania spółki również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca spółka powinna w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Ponadto należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącej spółki, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, tym bardziej, że skarżąca spółka była przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze. Świadczą o tym kwoty przychodów jakie uzyskała w [...]. Redukcja wysokości wpisu od skargi od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej spółki od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych (np. opłata kancelaryjna, wpis od skargi kasacyjnej), jednakże zauważa się, że skarżąca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy będzie mogła wystąpić ponownie, jeżeli zaistnieje taka okoliczność.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

/-/W.Mielcarek