Wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Łd 1017/11

Dnia 25 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł. K. G. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz strony skarżącej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówił K. K. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podniósł, iż decyzją z dnia 22 lutego 2010 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia 28 czerwca 2010 r. Kierownik Urzędu odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pieniężnego określonego we wspomnianej wyżej ustawie. Wskazane decyzje, na skutek uwzględnienia skargi K.K., zostały uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 857/10.

Po ponownej analizie sprawy organ stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż strona została deportowana (wywieziona) do pracy przymusowej w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...), w brzmieniu nadanym po jego nowelizacji, uwzględniającej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt K 49/07 (Dz.U. z 23 grudnia 2009 r. nr 220, poz. 1634). Niezbędnym warunkiem uzyskania prawa do świadczenia pieniężnego, określonego w ustawie jest udowodnienie wykonywania pracy przymusowej, połączonej z deportacją (wywiezieniem). Jednak przepisy ustawy nie przewidują świadczeń dla wszystkich poszkodowanych przez pracę przymusową na rzecz III Rzeszy, lecz zawężają krąg podmiotów do osób, wobec których okupant stosował represje pracy niewolniczej w zaostrzonej formie (deportacja) w stosunku do obowiązującego powszechnie obowiązku pracy. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego zakwestionowane zostało jedynie rozgraniczenie między osobami deportowanymi poza terytorium II RP, a osobami deportowanymi w granicach Państwa Polskiego sprzed wojny. Trybunał zaakcentował jednak wyraźnie, że pozostałe kryteria, dotyczące deportacji pozostają bez zmian. Ustawa nie daje przesłanek do uwzględniania innych okoliczności, w jakich praca była wykonywana, takich jak młodociany wiek zatrudnionego, warunki pracy, złe/dobre traktowanie przez pracodawcę itp. Zdaniem organu, wykonywanie przez wnioskodawczynię pracy przymusowej w okolicy stałego miejsca zamieszkania, nawet jeśli wiązało się z opuszczeniem domu rodzinnego i zamieszkaniem u pracodawcy, co było częste w stosunkach wiejskich i wiązało się ze specyfiką pracy w gospodarstwie rolnym, nie może być uznane za deportację (wywiezienie) do pracy przymusowej. Praca była wykonywana w bliskiej odległości od stałego miejsca zamieszkania, wśród otoczenia znanego stronie pod względem kulturowym i geograficznym, z możliwością kontaktu z rodziną.