Wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. VII SA/Wa 2058/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. W. i M. W. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) sierpnia 2013 r. znak (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. A. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. W. i M. W. jest decyzja Ministra Finansów z [...] sierpnia 2013 r. znak [...], wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Postanowieniem z [...] marca 20123 r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], powołując się na przepis art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na inwestora - A. i M. W. opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000,00 zł, w związku z wybudowaniem budynku garażowo-gospodarczego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2013 r. Nr [...].

Pismem z 22 maja 2013 r. A. i M. W. zwrócił się do Wojewody [...] o umorzenie wskazanej opłaty legalizacyjnej. We wniosku powołali się na swoją trudną sytuację życiową, finansową, uniemożliwiającą im uiszczenie ww. kwoty.

Wojewoda [...] wszczął i prowadził postępowanie z wniosku A. i M. W., a następnie decyzją z [...] czerwca 2013 r. Nr [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie administracyjnej w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał art. 49 ust. 2, art. 59f ust. 1 i art. 59g ust. 1 i 5 Prawa budowlanego, zauważając w ten sposób, że do opłaty legalizacyjnej znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące kar, a do tych ostatnich znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 67a przewidujący instytucję umorzenia zaległości podatkowych. Jednocześnie organ wskazał na to, iż opłata legalizacyjna jest uregulowaniem odrębnym od kary administracyjnej przewidzianej w art. 59f i nast. Prawa budowlanego. W odróżnieniu od kary, nie ma cech przymusowości - stanowi alternatywę dla obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej. Jej uiszczenie w przeciwieństwie do kary, nie podlega egzekucji administracyjnej. Kwestią wyboru jest, czy adresat normy dokona opłaty legalizacyjnej czego następstwem będzie legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej albo też dojdzie do uruchomienia sankcji w postaci nakazu rozbiórki obiektu. Dodatkowo organ wskazał, że legalizacja samowoli budowlanej jako taka nie jest obowiązkiem inwestora, a jego uprawnieniem. Zatem, jak stwierdził dalej organ I instancji, konstrukcja opłaty legalizacyjnej wyklucza ze swej natury możliwość zastosowania w związku z odesłaniami z art. 49 ust. 2 i art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, art. 67a Ordynacji podatkowej; nakaz odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej nie obejmuje art. 67a. Organ wskazał przy tym, iż ww. art. 67a Ordynacji podatkowej odnosi się do zaległości podatkowych, czyli należności nieuregulowanych w wyznaczonym terminie płatności. Podał, że w przypadku opłaty legalizacyjnej jej nieuiszczenie w terminie powoduje, że właściwy organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu zrealizowanego samowolnie. Z tego zaś wynika, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej po upływie terminu płatności jest niemożliwe i nie podlega przymusowemu ściągnięciu, a to oznacza, że ww. opłata nie może stać się zaległością i nie może podlegać umorzeniu. Nie można jej także przypisać cech podatku, i nie można tym samym stosować do niej ulg i zwolnień przewidzianych dla zobowiązań podatkowych. Na potwierdzenie przedstawionego poglądu, organ I instancji przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2013 r. sygn. II FSK 113/12. W konsekwencji, organ I instancji przyjął, że brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej, co powoduje konieczność umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ nie może bowiem ani udzielić ulgi ani jej odmówić, gdyż art. 67a Ordynacji podatkowej stanowiący materialną podstawę rozpatrywania wniosków o umorzenie należności, nie ma zastosowania do opłaty legalizacyjnej.