Wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. VI SAB/Wa 33/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na przewlekłość Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o unieważnienie przetargu dotyczącego rezerwacji częstotliwości 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej S. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
S. S.A. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) postępowania o nr [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o unieważnienie przetargu na pięć rezerwacji częstotliwości z zakresu [...] MHz - [...] MHz oraz art. [...] MHz - [...] na obszarze całego kraju przeznaczonych do świadczenia usług w służbie ruchomej lub stałej.
Skarżąca domagała się stwierdzenia prowadzenia przez Prezesa UKE ww. postępowania z rażącym naruszeniem prawa, a także o zobowiązania Prezesa UKE do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego odpisu wyroku oraz zasądzenia kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
Skarga została wniesiona w związku z następującymi okolicznościami faktycznymi:
Prezes UKE w sierpniu 2012 r. ogłosił przetarg na pięć rezerwacji częstotliwości z ww. zakresu, natomiast w [...] lutego 2013 r. ogłosił jego wyniki.
W marcu do organu wpłynęły trzy wnioski o unieważnienie ww. przetargu: [...] marca 2013 r. wniosek P. Sp. z o.o., [...] marca 2013 r. wniosek skarżącej, pismem z dnia [...] marca 2013 r. wniosek P. (dalej P.). P. ponadto wniosła o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu.
Pismem z dnia [...] marca 2013 nr [...] Prezes UKE zawiadomił uczestników przetargu o wpłynięciu ww. wniosków. Ponadto zobowiązał skarżącą do przedstawienia dowodu oraz daty nadania wniosku w polskiej placówce pocztowej. Skarżąca wykonała powyższe wezwanie.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] organ ograniczył poszczególnym uczestnikom postępowania, w sprawie unieważnienia przetargu, prawo wglądu do "opinii Prezesa UOKiK dotyczącej zachowania warunków konkurencji w związku z postępowaniem przetargowym.
Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2013 nr [...] Prezes UKE powiadomił uczestników o dołączeniu do akt kopii wniosków uczestników przetargu o ograniczenie prawa wglądu do treści poszczególnych ofert w zakresie opisanym we wnioskach, natomiast zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwał do uzupełnienia wersji jawnych ofert złożonych przez uczestników przetargu o kopie dokumentów niezawierających informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, które nie zostały dołączone do dotychczas przekazanych kopii ofert.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie E. Sp. z o.o. (pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r.), P. Sp. z o.o. - obecnie O. S.A., P. Sp. z o.o., skarżąca (pismami z dnia [...] maja 2016 r.), T. - obecnie T. S.A. (pismem z dnia [...] maja 2013 r.) nadesłały żądane dokumenty, natomiast P. zakwestionowała powyższe wezwanie.
W maju 2013 r. T. oraz P. odniosły się do wniosków o unieważnienie przetargu, wnosząc o wydanie decyzji odmawiającej unieważnienia przetargu.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Prezes UKE dopuścił P. do postępowania w sprawie, natomiast postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. ograniczył ww. Izbie prawo wglądu do opinii Prezesa UOKiK, w zakresie niektórych informacji ujętych w opinii, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa poszczególnych uczestników przetargu.
Skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wezwała Prezesa UKE do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne załatwienie sprawy, to znaczy wydanie w ciągu 7 dni od daty doręczenia wezwania, decyzji o stwierdzeniu nieważności przetargu.
W odpowiedzi na powyższe organ wskazał, że prowadzi postępowanie zgodnie z zasadami wskazanymi przez przepisy k.p.a. oraz że nie ma żadnych przesłanek do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w toku postępowania o unieważnienie przetargu (pismo z dnia [...] lipca 2013 r.).
W lipcu 2013 r. P. ustosunkowała się do wniosku P. o unieważnienie przetargu, wnosząc o wydanie decyzji odmawiającej unieważnienia Przetargu, natomiast P. wniosła o niezwłoczne zakończenie postępowania w sprawie unieważnienia przetargu.
Prezes UKE wydał dnia [...] lipca 2013 r. postanowienia oraz [...] sierpnia 2013 r. postanowienie w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do ofert 1, 2 i 3.
Zawiadomieniem z dnia [...] października 2013 r. Prezes UKE poinformował strony oraz uczestników postępowania o włączeniu do akt niniejszego postępowania, dokumentów stanowiących dokumentację z prac komisji przetargowej oraz kopii wyników przetargu z dnia [...] lutego 2013 r., wyznaczając jednocześnie nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy na dzień [...] grudnia 2013 r.
Pismami z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz [...] lutego 2014 r. Prezes UKE zawiadomił strony oraz uczestników postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy, z uwagi na jej skomplikowany charakter.
Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Prezes UKE poinformował strony o wpłynięciu wniosku P. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie ograniczenia przez Prezesa UKE na mocy postanowienia z dnia [...] marca 2013 r. prawa wglądu uczestników niniejszego postępowania do części opinii Prezesa UOKiK wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie, Prezes UKE zawiadomił uczestników postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy, z uwagi na jej skomplikowany charakter.
W piśmie z [...] maju 2014 r. P. stwierdził, że kolejne zawiadomienia Prezesa UKE o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy ze względu na jej skomplikowany charakter naruszają standard szybkości i prostoty postępowania administracyjnego.
Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezes UKE poinformował o dołączeniu do akt przedmiotowej sprawy kopii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2014 r. (sygn. akt. VI SA Wa 2988/13) oraz wyznaczył nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy, z uwagi na jej skomplikowany charakter.
W lipcu 2014 r. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa UKE postanowienia z dnia [...] sierpnia 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Pismami z dnia [...] września 2014 r. oraz [...] grudnia 2014 r. Prezes UKE powiadomił strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, informując o przysługujących uprawnieniach z art. 10 oraz 73 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przepis art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm., dalej p.t.) określa maksymalne terminy załatwienia sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie byłby to termin miesięczny, ewentualnie dwumiesięczny, gdyby Prezes UKE wykazał, że sprawa jest szczególnie skomplikowana. Zdaniem skarżącej, wniosek o unieważnienie przetargu winien zostać rozpoznany do dnia [...] maja 2013 r., licząc maksymalny, ustawowy termin załatwienia sprawy.
Skarżąca zauważyła, że w toku niniejszego postępowania organ musiał rozpatrzyć jedną sprawę wpadkową dotyczącą wniosku P. o dopuszczenie do udziału i unieważnienie przetargu. Rozstrzygnięcie powyższych kwestii zajęło organowi ponad 3 miesiące. Po wydaniu w dniu [...] czerwca 2013 r. postanowienia w przedmiocie dopuszczenia do udziału, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu i organ zobowiązany był wydać decyzję najpóźniej w dniu [...] czerwca 2013 r.
Skarżąca zauważyła, że organ zmieniał termin zakończenia sprawy ośmiokrotnie, przedłużając go za każdym razem o kolejne 2 miesiące. Ostatnim pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Prezes UKE wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień [...] lutego 2015 r., którego również nie dotrzymał. Ponadto nie wyjaśniła na czym miałby polegać skomplikowany charakter sprawy.
Skarżąca stwierdziła, że od wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia P. do udziału w niniejszej sprawie do dnia złożenia skargi, organ nie wykonał żadnej czynności, która zmierzałaby do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Dołączenie dokumentów stanowiących dokumentację z prac komisji przetargowej oraz innych dokumentów strona uznała za czynność pozorną (dokumenty znane organowi z urzędu) a w każdym razie spóźnioną o ponad 6 miesięcy. Bez dokumentacji przetargowej, protokołów z prac komisji przetargowej, w tym protokołu końcowego , rozpoczęcie analizy i podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie było możliwe.
Ponadto strona zauważyła, że od [...] sierpnia 2014 r. Prezes UKE dysponował projektem decyzji (pismo w aktach administracyjnych skierowane do Dyrektora Departamentu Prawnego z prośbą o akceptację formalno-prawną projektu decyzji w sprawie odmowy unieważnienia przetargu) i zwlekał z jej doręczeniem przez prawie 8 miesięcy. W aktach brak jest informacji o dalszych pracach nad projektem. Ponadto w ocenie skarżącej, organ naruszył art. 8 k.p.a. bowiem strony przed zakończeniem postępowania poznały jego wynik.
W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca odniosła się do postępowania w sprawie ograniczenia prawa wglądu do ofert uczestników przetargu oraz wniosku P. o udostępnienie pełnej treści opinii Prezesa UOKiK zaznaczając, iż nie mają one znaczenia dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Powołała się m. in. na postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt II GSK 2369/14, w którym przesądzono, że postępowanie wszczęte ze skargi P. na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r. jest odrębnym, samoistnym postępowaniem w stosunku do postępowania w przedmiocie unieważnienia przetargu.
Zdaniem skarżącej, przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa UKE stanowi obrazę podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 35 k.p.a., art. 36 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 oraz 189 ust 2 pkt 1 lit a p.t., art. 189 ust. 2 pkt 1 lit e p.t., art. 1 ust. 2 pkt 3 p. t., mające charakter rażącego naruszenia. Skarżąca stwierdziła, że organ swoim postępowaniem przerzuca na nią skutki swoich błędów i uchybień, powodując stan niepewności prawnej zagrażający dalszemu prowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącą oraz pozostałych uczestników przetargu. Ponadto pozbawił skarżącą prawa do skorzystania z sądowej weryfikacji działań podejmowanych przez organ w ramach przetargu. Takie zachowanie skarżąca oceniła jako rażąco naruszające zasadę postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie gdy nie zostaną uzupełnione braki formalne skargi, ewentualnie oddalenie skargi jako bezzasadnej a w przypadku uwzględnienia skargi, wyznaczenie terminu na załatwienie sprawy nie krótszego niż 3 miesiące od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami. Ponadto wniósł o stwierdzenie, że rzekoma przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Prezes UKE wskazał, że sprawy dotyczące kwestionowania prawidłowości przeprowadzenia przez Prezesa UKE postępowań selekcyjnych (aukcja, przetarg, konkurs) należą do najbardziej skomplikowanych merytorycznie oraz najbardziej obszernych pod względem materiału dowodowego spraw prowadzonych przez organ regulacyjnych właściwy w sprawach gospodarki zasobami częstotliwości. Oczywisty skomplikowany charakter takich postępowań związany jest z meritum sprawy, dotyczącej przydziału częstotliwości w oparciu o ustalone przez organ administracji (przy udziale zainteresowanych podmiotów biorących udział w konsultacjach społecznych) obiektywne kryteria, zapisane w dokumentacji konkursowej czy też przetargowej
W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wskazał na konieczność rozpoznania wniosków dotyczących zastrzeżenia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa i wyjaśnił, iż dopiero po doręczeniu postanowień z dnia [...] lipca 2013 r. oraz postanowienia z dnia [...] sierpnia 2013 r. mógł rozpocząć ocenę zarzutów zgłoszonych we wnioskach o unieważnienie. Stwierdził, że analiza zarzutów podnoszonych przez skarżącą i P. nie wymagała podjęcia po stronie organu żadnych dodatkowych czynności o charakterze aktów administracyjnych.
Dnia [...] października 2015 r. Prezes UKE wydał decyzję nr [...] odmawiającą unieważnienia przetargu.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżąca, w związku z wydaniem ww. decyzji, dokonała modyfikacji wniosków złożonych w petitum skargi, wnosząc na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezesa UKE.
Strona wniosła na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa UKE miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od Prezesa UKE na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pełnomocnik skarżącej podczas rozprawy dnia 20 kwietnia 2016 r. dodatkowo zarzucił Prezesowi UKE naruszenie:
- art. 35 § 3 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy o 29 miesięcy i 20 dni, przy założeniu skomplikowanego charakteru sprawy;
- art. 36 k.p.a. poprzez podanie w zawiadomieniu o wyznaczeniu nowego terminu sprawy z [...] czerwca 2013 r. (w aktach administracyjnych sprawy) jako przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, konieczności rozpatrzenia wniosków wszystkich stron postępowania dotyczących zastrzeżenia wglądu do złożonych w przetargu ofert, podczas gdy postępowania w sprawie zastrzeżenia wglądu do złożonych w przetargu ofert są postępowaniami odrębnymi od postępowania w sprawie unieważnienia przetargu i fakt ich wszczęcia nie może stanowić okoliczności przemawiającej za niezałatwieniem sprawy o unieważnienie przetargu w ustawowym terminie postpowania;
- niepodanie przez Prezesa UKE rzeczywistej przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy pomimo wysłania do strony 14 zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie, a także poprzez wyznaczenie 14 kolejnych fikcyjnych terminów jej załatwienia, których Prezes UKE i tak nie zamierzał dotrzymać, co skutkowało zwodzeniem strony co do załatwienia sprawy i odebraniem jej prawa do otrzymania decyzji administracyjnej w ustawowym terminie;
- art. 7 k.p.a. poprzez włączenie do akt administracyjnych sprawy dokumentów z prac komisji przetargowej dopiero [...] października 2013 r., a więc po upływie 7 miesięcy od wszczęcia postępowania, co wskazuje na to, że Prezes UKE od dnia złożenia wniosku skarżącej o unieważnienie przetargu z dnia [...] marca 2013 r. do dnia [...] października 2013 r. pozostawał bezczynny;
- art. 8 k.p.a. poprzez:
• rażące przekroczenie terminu załatwienia sprawy, tj. o 29 miesięcy i 20 dni,
• wyznaczenie 14 terminów załatwienia sprawy bez podania rzeczywistej przyczyny zwłoki,
• niedotrzymania przez Prezesa UKE tych 14 terminów,
• sporządzenie projektu decyzji w sprawie odmowy unieważnienia przetargu w dniu [...] sierpnia 2014 r. i 14-miesięcznej zwłoki w doręczeniu decyzji,
• niepodjęcie żadnej czynności w sprawie od daty dopuszczenia do postępowania P.,
• podanie fikcyjnej przyczyny zwłoki w 13 zawiadomieniach o niezałatwieniu sprawy w terminie, tj. poprzez powołanie się na rzekomy skomplikowany charakter,
co skutkowało prowadzeniem postępowania z rażącym naruszeniem zaufania strony do organu administracji publicznej - Prezesa UKE;
- art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminu załatwienia sprawy o 29 miesięcy i 20 dni.
Pełnomocnik organu wskazał natomiast, że postępowanie prowadzone było w sposób prawidłowy biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy i wielość stron postępowania.
Pełnomocnik organu podkreślił, że w niniejszej sprawie nie może być mowy o przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r .poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Zgodnie natomiast z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Podkreślić należy, że usunięcie stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nadal zobligowany jest także do rozważenia ewentualnej zasadności wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że w sprawie niniejszej skarżąca domagała się stwierdzenia przez Sąd przewlekłości postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o unieważnienie przetargu na pięć rezerwacji częstotliwości z zakresu [...] MHz - [...] MHz oraz art. [...] MHz - [...] MHz na obszarze całego kraju.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenie postępowania.
Postępowanie wszczęte zostało wnioskiem strony z marca 2013 r. zaś organ administracji zakończył je dopiero dnia [...] października 2015 r. wydając w sprawie stosowną decyzję administracyjną.
Pomimo, jednak że na dzień wydawania niniejszego wyroku Prezes UKE nie pozostawał już w bezczynności i postępowanie zostało zakończone, Sąd zobowiązany był do oceny, czy postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły i czy przewlekłości tej można przypisać cechy rażącego naruszenia prawa.
Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności chodzi tu o przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie mają uzasadnienia ani w stopniu skomplikowania sprawy, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony. Należy podkreślić, że przewlekłość postępowania ma miejsce, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie podejmuje czynności niezbędnych do załatwienia sprawy lub dokonuje czynności zbędnych (niepotrzebnych) do jej załatwienia, a więc wtedy gdy tylko pozoruje swoją aktywność. W świetle zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, nie ulega wątpliwości, że zostały spełnione wszystkie przesłanki, pozwalające uznać, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że po stronie Prezesa UKE doszło do rażącego naruszenia prawa w związku z prowadzeniem przedmiotowego postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej w sposób przewlekły i z łatwością dostrzec można rażące naruszenie reguł określonych w art. 35 i art. 36, jak również art. 8 i art. 12 k.p.a.
W toku prowadzonego postępowania, Prezes UKE podejmował czynności opieszale, informując stronę kilkunastokrotnie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, nie podając przy tym żadnych przyczyn zwłoki. Terminy te nie były dotrzymywane.
W judykaturze przyjmuje się, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak należytej aktywności organu. Wobec tego wskazane fakty i postawa objętego skargą organu spowodowały, że przyjąć należy, iż organ pomimo wydawania zawiadomień w trybie art. art. 35 k.p.a. pozostawał przez długi okres w bezczynności.
Podejmowane czynności prowadzone były przewlekle.
Uwzględniając nawet skomplikowany charakter sprawy i konieczność merytorycznego rozpoznania zasadności unieważnienia przetargu przez Prezesa UKE, w ocenie Sądu nie sposób zrozumieć i zaakceptować sytuacji, w której postępowanie zakończone wydaniem decyzji toczyło się dwa i pół roku. Należy zauważyć, że samo postępowanie przetargowe toczyło się od sierpnia 2012 r. do lutego 2013 r. a zatem ok. pół roku.
Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 1164/14: "Organ, który z wydaniem decyzji zwleka 10 miesięcy od wszczęcia postępowania administracyjnego, dopuszcza się rażącej bezczynności, jeśli nie potrafi przedstawić poważnych przyczyn tak długiego czasu trwania postępowania."
Choć niniejsza sprawa dotyczy przewlekłości a nie bezczynności to stwierdzenie powyższe można do niej odnieść. Organ nie wskazał na żadne konkretne przyczyny, które mogłyby usprawiedliwić tak długi okres prowadzenia postępowania.
Ponadto w wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny I OSK 2440/15 podkreślił, że organ prowadzący postępowanie nie może skutecznie się bronić przed zarzutem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania stopniem skomplikowania przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Jako organowi właściwemu w sprawie służy mu domniemanie fachowości, bo to do jego obowiązków należy ustalenie, jaki przepis ma zastosowanie w sprawie, dokonanie wykładni tego przepisu i podciągnięcie pod ustalony w sprawie stan faktyczny. Jeżeli organ nie ma wystarczającej wiedzy w tym zakresie, to popadnięcie w stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania jest przez niego zawinione. Innymi słowy mówiąc, organ nie może się tłumaczyć, że nie umie dokonać interpretacji przepisu mającego zastosowanie w sprawie, w której prowadzi postępowanie.
Sąd nie uwzględnił zgłoszonego na rozprawie przed WSA wniosku pełnomocnika organu, dotyczącego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostałych uczestników postępowania głównego, uznając że nie mają oni interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.
Skarżąca spółka w toku postępowania administracyjnego złożyła wniosek o unieważnienie przetargu na pięć rezerwacji częstotliwości i w tym zakresie tj. nierozpoznania jej wniosku zarzucała organowi przewlekłość.
Kwestia ta nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną pozostałych podmiotów uczestniczących w postępowaniu przetargowym.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności i rozważania prawne, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/
