Wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 października 2016 r., sygn. II SA/Lu 488/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy oddala skargę.

Uzasadnienie

Uchwałą z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] Rada Gminy uchwaliła regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy S..

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą uchwałę wniósł P. Z.. Zarzucił jej, że wydana została z rażącym naruszeniem art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez wprowadzenie w jej § 3, § 12 ust. 3, 4 i 5 oraz § 14 ust. 1 i 2 , rozwiązań stanowiących przekroczenie delegacji ustawowej. W ocenie Prokuratora art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie daje Radzie Gminy uprawnienia do regulowania materii innej, niż ta, która wynika z brzmienia tego przepisu. Zgodnie z regulacją konstytucyjną organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązującego na obszarze działania tych organów. Zaskarżona uchwała wykracza natomiast poza prawotwórcze kompetencje Rady wynikające z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy w ten sposób, że nakłada dodatkowe obowiązki na właścicieli nieruchomości oraz reguluje materię w sposób odmienny, niż wynika to z przysługującego jej uprawienia. Zaskarżona uchwała nakłada na mieszkańców gminy obowiązek usuwania błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń polegający na usunięciu ich w miejsca niepowodujące zakłóceń w ruchu pieszych i pojazdów, umożliwiający zabranie ich przez gminę. Artykuł 4 ust. 2 pkt 1b stanowi jedynie o uprzątaniu błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. W przedmiotowym regulaminie obowiązkiem tym objęto natomiast całą nieruchomość, również w tej części, w której nie służy ona do użytku publicznego. Odnosząc się zaś do nałożonych na właścicieli psów obowiązków, Prokurator zaznaczył, że ustawa stanowi jedynie o tych regulacjach, które mają na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Wprowadzone przez Radę Gminy obowiązki ( oznakowania tabliczką ostrzegawczą posesji, na której utrzymywane jest zwierzę mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, obowiązek wyprowadzania psów tylko na smyczy oraz zakaz wpuszczania psów i kotów na określone tereny) nadmiernie ograniczają swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu, a w żadnej mierze nie dotyczą kwestii związanych z zagrożeniem czy uciążliwością dla ludzi. Delegację ustawową przekracza też unormowanie § 14 ust. 1 i 2. Zdaniem skarżącego Rada niesłusznie nałożyła na właścicieli nieruchomości obowiązek deratyzacji na terenie gminy w terminie od 1 lutego do 30 kwietnia oraz w każdym przypadku wystąpienia gryzoni. W tym przypadku Rada powinna zgodnie z delegacją ustawową wskazać szczegółowo obszary na terenie gminy, które ze względu na szczególne usytuowanie, otoczenie czy realizowane tam funkcje wymagają poddania ich obowiązkowej deratyzacji. Jak wynika bowiem z treści art. 4, zamiarem ustawodawcy nie było objęcie deratyzacją całej gminy, ale jej konkretnych obszarów. Obciążenie obowiązkiem deratyzacji właścicieli nieruchomości na terenie całej gminy , a co za tym idzie również kosztami jest zatem naruszeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 1- 8. Prokurator stwierdził, że zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 594) uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie ma charakter nieistotny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa to takiego rodzaju naruszenie prawa jak podjęcie przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenie procedury podjęcia uchwały.