Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. I SA/Po 1591/16

Podatek dochodowy od osób prawnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi "A" S.A. [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od stycznia do grudnia 2010 r. oddala skargę.

Uzasadnienie

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] r., nr [...], określił X. S.A. z siedzibą [...] (dalej także jako: "spółka", "strona" lub "skarżąca") zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. w kwocie [...]zł.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że spółka w złożonej w dniu 6 sierpnia 2012 r. korekcie zeznania podatkowego CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2010 r. wykazała przychód w kwocie [...]zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie [...]zł, dochód w kwocie [...]zł, podstawę opodatkowania w kwocie [...]zł i podatek należny po odliczeniach w kwocie [...]zł.

Przeprowadzona kontrola podatkowa, a następnie postępowanie podatkowe wykazało, że spółka wadliwie uznała za koszt uzyskania przychodu w 2010 r. kwotę [...]zł (równowartość [...] USD), która stanowiła świadczenie pieniężne, przekazane w 2002 r. przez Y. S.A. (od 2008 r. X. S.A.) Przedsiębiorstwu P. z siedzibą w USA, w związku z realizacją Umowy Prefinansowania "Nieruchomość" z dnia 7 października 2002 r., nr [...] (dalej w skrócie także jako: "Umowa"), tytułem zabezpieczenia należytej realizacji tej Umowy oraz zaliczek na raty leasingowe. W ocenie organu, powyższy wydatek nie miał charakteru definitywnego (bezzwrotnego), a zatem nie może on stanowić kosztu uzyskania przychodu. W toku postępowania ustalono bowiem, że Umowa nie doszła do realizacji, a całość wydatków poniesionych tytułem zabezpieczenia jej wykonania i zaliczek na raty leasingowe podlegała zwrotowi na rzecz spółki na podstawie punktu 7 Umowy. Stwierdzono przy tym, że zwrotny charakter tych wydatków został potwierdzony ostatecznym wyrokiem Sądu Stanowego, [...], z dnia 11 marca 2010 r., nr sprawy [...], zasądzającym na rzecz X. S.A. należność główną w wysokości [...] USD wraz z należnymi odsetkami. Zdaniem organu, kwota zabezpieczenia wykonania umowy, jako gwarancja dotrzymania zobowiązania i stanowiąca odszkodowanie w razie jego niedopełnienia, nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, gdyż ma charakter zwrotny. Taki sam charakter ma zaliczka, która niekoniecznie musi zostać zaliczona na poczet świadczenia wynikającego z umowy zawartej pomiędzy stronami. Dopiero faktyczna realizacja umowy (spełnienie świadczenia) pozwala na to, aby zaliczka została uznana za podatkowy koszt uzyskania przychodów. Podkreślono, że w przypadku strat (kosztów) poniesionych w wyniku utraty wpłaconych zaliczek wskutek niewykonania umowy ustawodawca wprost wskazał w art. 16 ust. 1 pkt 56 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm. - w skrócie: "ustawa o PDOP"), że nie stanowią one kosztów uzyskania przychodów. Zaznaczono, że w sprawie nie ma znaczenia fakt, iż zaliczka podlegająca zwrotowi nie zostanie zwrócona przez kontrahenta spółki, z winy którego Umowa nie została wykonana, z powodu jego niewypłacalności, albowiem strat powstałych z tego tytułu nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów. Ponadto zwrócono uwagę, że kwota [...]USD została przez spółkę zaksięgowana - po przeliczeniu na walutę polską - na kontach roku 2010, jako odpis aktualizujący należności od P., przy czym uprzednio kwota ta nie była zaliczona do przychodów należnych. Zatem, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o PDOP, odpis ten nie stanowi kosztu uzyskania przychodów.