Komentarz do ustawy Prawo Oświatowe - Art. 9

[Procedura przekazania szkoły] Komentowany przepis odpowiada uchylonemu z dniem 1 września 2017 r. przepisowi art. 5 ust. 5g–5r ustawy o systemie oświaty. Stwarza on możliwość przekazania przez jednostkę samorządu terytorialnego szkół osobom prywatnym, tj. osobie fizycznej lub osobie prawnej niebędącej jednostką samorządu terytorialnego na podstawie uchwały organu stanowiącego. Jak wskazano w druku sejmowy nr 1343 (Sejm RP VI kadencji), zaproponowane rozwiązanie miało być odpowiedzią na pogłębiające się zjawisko niżu demograficznego. Z tego względu zostało stworzone narzędzie umożliwiające przekazywanie przez jednostki samorządu terytorialnego szkół publicznych do prowadzenia innym organom, takim jak stowarzyszenia rodziców, które chcą i potrafią zarządzać szkołami efektywniej oraz w sposób lepiej wychodzący naprzeciw oczekiwaniom społeczności lokalnej. Przed wprowadzeniem takiej możliwości tego typu decyzje, choć służące jakości edukacji oraz wychodzące naprzeciw różnym lokalnym, obywatelskim inicjatywom, były bardzo trudne do podjęcia. Łączyły się bowiem z potrzebą przeprowadzenia najpierw procedury likwidacji szkoły czy placówki publicznej prowadzonej dotychczas przez jednostki samorządu terytorialnego. Dlatego w przypadkach, kiedy zamiarem jednostki samorządu terytorialnego nie jest likwidacja tylko przekazanie szkoły lub placówki do prowadzenia innemu podmiotowi gwarantującemu właściwe wykonywanie zadań organu prowadzącego, zaproponowano wprowadzenie możliwości przekazania przez tę jednostkę prowadzenia szkoły lub placówki publicznej innej osobie prawnej lub osobie fizycznej w drodze umowy, której niezbędne elementy wskazano w ustawie, bez potrzeby likwidacji szkoły lub placówki.

Przekazanie szkoły do prowadzenia przez podmiot zewnętrzny stanowi więc w niektórych przypadkach alternatywę dla całkowitej likwidacji szkoły.

Przepis art. 9 ust. 1 Prawa oświatowego wyraźnie wskazuje granice owego przekazania. Przekazana może zostać szkoła licząca nie więcej niż 70 uczniów. Z przepisu tego wynika, że z możliwości przekazywania w sposób jednoznaczny wyłączone zostały placówki. Z uwagi natomiast na przepis art. 4 pkt 1 Prawa oświatowego, przez „szkołę” należy rozumieć również przedszkole. Warto dodać, że na gruncie stanu prawnego obowiązującego do 31 sierpnia 2017 r., kwestia możliwości przekazywania placówek była przedmiotem kontrowersji, z uwagi na użycie słowa „placówka” w przepisie art. 5 ust. 5i ustawy o systemie oświaty. W obecnym stanie prawnym terminologia, którą posłużył się ustawodawca, nie budzi już takich wątpliwości.