Czy nabywca samochodu może ponownie złożyć deklarację i zapłacić podatek, jeśli sprzedawca złożył deklarację, ale nie zapłacił akcyzy

Jeśli kwota akcyzy została już określona lub zadeklarowana w należnej wysokości przez podmiot, u którego powstał na wcześniejszym etapie obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe w stosunku do samochodu osobowego – z tytułu dokonania importu, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub pierwszej sprzedaży, to organ podatkowy nie ma podstaw do nałożenia podatku na podmiot dokonujący kolejnej czynności. Innymi słowy – nabywca nie może ponownie złożyć deklaracji i zapłacić podatku, nawet jeżeli nieuczciwy sprzedawca złożył deklarację, ale nie odprowadził akcyzy. Tak wynika z interpretacji Dyrektora KIS z 25 kwietnia 2024 r. (sygn. 0111-KDIB3-3.4013.38.2024.3.JSU).

Z wnioskiem o interpretację zwrócił się podatnik kupujący auto od firmy, która sprowadziła je z zagranicy i miała obowiązek opłacenia akcyzy. Firma ta złożyła deklarację, jednak akcyzy nie opłaciła. Poza tym ma zadłużenie w urzędzie skarbowym z różnych tytułów. Podatnik wskazał, że został oszukany i że chciałby ponownie złożyć deklarację oraz uregulować opłatę akcyzy, by otrzymać zaświadczenie, które jest mu potrzebne do rejestracji auta. Samochód jest zarejestrowany czasowo. Niestety, organ podatkowy odmówił mu takiej możliwości, jednocześnie uniemożliwiając podatnikowi dalsze działanie w celu rejestracji samochodu w Polsce, argumentując swoją decyzję w następujący sposób:

MF

(…) w sytuacji gdy kwota akcyzy została już określona lub zadeklarowana w należnej wysokości przez podmiot, u którego powstał na wcześniejszym etapie obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe w stosunku do samochodu osobowego – z tytułu dokonania importu, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub pierwszej sprzedaży, to wówczas organ podatkowy nie ma podstaw do nałożenia podatku na podmiot dokonujący kolejnej czynności.

Postanowienia art. 100 ust. 1, ust. 1a, 2 i 3 ustawy wprowadzają co do zasady konstrukcję subsydiarnego obowiązku podatkowego, a zatem subsydiarnej podmiotowości ujętej w ramach instytucji podatnika podatku akcyzowego, lecz z brzmienia tej ustawy wynika, że przesłanką powstania i realizacji obowiązku podatkowego jest uprzedni brak uiszczenia podatku (niewykazanie tego faktu w toku postępowania) w związku z określonymi czynnościami dotyczącymi samochodów osobowych, ale dopiero w sytuacji, w której nie zostaje spełniona przesłanka z art. 100 ust. 3 – tj. kwota akcyzy nie zostaje określona lub zadeklarowana w należytej wysokości na poprzednim etapie. Tak przyjęta konstrukcja opodatkowania, zdaniem orzecznictwa, jest realizacją zabezpieczenia interesów fiskalnych państwa z uwzględnieniem stanów faktycznych, które mogą być obiektywnie łatwo ustalone przez organy podatkowe w związku z weryfikacją samoobliczenia podatku przez podatnika.

(…) Wyjaśnić więc należy, że powołany przez Pana przepis – art. 100 ust. 1a pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym znajdzie zastosowanie wówczas, gdy nie można ustalić podmiotu, który dokonał wcześniejszej czynności podlegającej opodatkowaniu akcyzą na terytorium kraju, a w wyniku kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej albo postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony. Wówczas uznaje się, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem nabycia lub wejścia w posiadanie tego samochodu.

(…) Zgodnie z przedstawionymi okolicznościami stanu faktycznego, w sprawie znany jest podatnik, który już zadeklarował podatek akcyzowy z tytułu wcześniejszej czynności podlegającej opodatkowaniu, pomimo braku jego zapłaty.

W przedstawionych zatem przez Pana okolicznościach nie znajdzie zastosowania art. 100 ust. 1a pkt 2 ustawy, gdyż nie są spełnione wszystkie przesłanki do jego zastosowania.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w ocenie Organu nie przysługuje Panu możliwość ponownego złożenia deklaracji i zapłaty akcyzy od samochodu osobowego, od którego na poprzednim etapie już został zadeklarowany podatek akcyzowy przez podatnika dokonującego pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu na terytorium kraju, od którego nabył Pan przedmiotowy samochód.

Od redakcji

Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 62b) pozwalają na zapłatę podatku przez inny podmiot niż podatnik, jeśli kwota podatku nie przekracza 1000 zł. Jednak ten inny podmiot płaci podatek za podatnika, a nie – tak jak chciał to zrobić Wnioskodawca tej interpretacji – sam deklaruje drugi raz podatek. Dlatego gdy kwota należnej akcyzy nie przekracza 1000 zł, można zapłacić podatek za sprzedawcę. Nie należy go jednak drugi raz deklarować. W takim przypadku, jeżeli treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do przeznaczenia zapłaty na zobowiązanie podatnika, uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika.

oprac. Magdalena Miklewska