Umowa o dzieło uznana za zlecenie a obowiązek oskładkowania

Stwierdzenie, że umowy nazwane „umowami o dzieło” miały w istocie charakter umów zlecenia, nakazuje wydanie decyzji o objęciu ubezpieczeniami społecznymi przychodów uzyskanych w ramach tak zawartych umów, gdyż wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia - a nie nazwa umowy - stwarza obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowego.

Stan faktyczny

Wyrokiem z 31 stycznia 2019 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację zakładu pracy od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o podleganie ubezpieczeniom społecznym. Oceniając zakwestionowane przez organ rentowy umowy o dzieło, sąd pierwszej instancji uznał, że umowy zawarte z ubezpieczonymi mają cechy charakterystyczne dla umów starannego działania. Jak wskazano, wykonanie oznaczonego dzieła to proces twórczy o możliwym do określenia momencie początkowym i końcowym, a ponadto o przewidywalnym z góry i możliwym do zrealizowania konkretnym rezultacie. Takiego kryterium z pewnością nie spełniały umowy zawarte z ubezpieczonymi, których przedmiotem było malowanie, wykonywanie czynności porządkowych oraz pielęgnacja terenów zielonych czy odśnieżanie. Zdaniem sądu pierwszej instancji, nie można uznać, że zakres pracy do wykonania przez ubezpieczonych był ściśle określony w umowach, w których wskazano jedynie ogólnie rodzaj i miejsce czynności. Ponadto w umowach wprost podano, że szczegółowe zasady realizacji dzieła będą uzgadniane na bieżąco, co stanowi cechę charakterystyczną dla umowy starannego działania, a nie umowy o dzieło. Sąd podkreślił przy tym, iż wykonywanie czynności konserwacyjnych i porządkowych stanowi proces i wymaga starannego działania od wykonującego. Osiągnięty w toku wykonywania tych czynności efekt w postaci uporządkowania pomieszczenia, posegregowania kartonów czy przystrzyżenia trawnika, odśnieżania, nie był trwały, ani nie posiadał samoistnego bytu niezależnego od osoby wykonującej i powierzającej prace. Trwalszy efekt miały czynności malowania regałów. Pomalowany regał nie stanowi jednak samoistnego, zindywidualizowanego rezultatu, który ma autonomiczną wartość w obrocie, gdyż malowanie regałów magazynowych stanowi prostą czynność konserwacyjną.