6.3. Zespół 2 - „Rozrachunki i roszczenia”

Andrzej Waryszak

Konta zespołu 2 „Rozrachunki i roszczenia” służą do ewidencji krajowych i zagranicznych rozrachunków oraz roszczeń.

Konta zespołu 2 służą także do ewidencji rozliczeń środków budżetowych, wynagrodzeń, rozliczeń niedoborów, szkód i nadwyżek oraz wszelkich innych rozliczeń związanych z rozrachunkami i roszczeniami spornymi.

Za rozrachunki uważa się należności i zobowiązania bezsporne, natomiast roszczenia to należności kwestionowane przez dłużników.

Ewidencja rozrachunków i roszczeń powinna zapewnić ich ujęcie od dnia powstania do dnia wygaśnięcia na skutek np.: spłacenia, przedawnienia, umorzenia.

Natomiast ewidencja szczegółowa prowadzona do kont zespołu 2 powinna umożliwić:

l wyodrębnienie poszczególnych grup rozrachunków, rozliczeń i roszczeń spornych,

l ustalenie przebiegu ich rozliczeń oraz stanu należności, rozliczeń, roszczeń spornych i zobowiązań z podziałem według kontrahentów oraz, jeśli dotyczą rozliczeń w walutach obcych - według poszczególnych walut.

Należności inwentaryzuje się w drodze otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic.

Zgodnie z zasadą istotności, kierownik jednostki może podjąć decyzję o odstąpieniu od pisemnego potwierdzenia sald należności w znikomej kwocie, które nie spowodują zniekształcenia wartości majątku lub wyniku finansowego. Te należności oraz należności sporne i wątpliwe, należności i zobowiązania wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych, z tytułów publicznoprawnych, inwentaryzuje się w drodze porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji realnej wartości tych składników.

Termin i częstotliwość inwentaryzacji należności uważa się za dotrzymane, jeżeli inwentaryzację rozpoczęto nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończono do 15 dnia następnego roku, zaś ustalenie stanu nastąpiło przez dopisanie lub odpisanie od stanu stwierdzonego w drodze potwierdzenia salda - przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły między datą potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym. Inwentaryzację przeprowadza się również na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji lub upadłości. W przypadku połączenia lub podziału jednostek strony mogą w drodze umowy pisemnej odstąpić od inwentaryzacji.