Koszty według rodzajów oraz koszty według typów działalności i ich rozliczenie - zespół 4 i 5 po zmianach

W jednostkach prowadzących działalność gospodarczą ponoszone koszty są ściśle związane z wyceną wytwarzanych produktów i świadczonych usług.

W państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych ponoszone koszty działalności podstawowej ewidencjonowane na kontach zespołu 4 "Koszty według rodzajów i ich rozliczenie" w większości przypadków w ogóle nie mają żadnego związku z osiąganiem przychodów lub związek ten ma charakter luźny. W niektórych jednostkach nie zachodzi współmierność przychodów i kosztów, a to z prostej przyczyny. Jednostka budżetowa po prostu nie osiąga żadnych przychodów, ponieważ świadczone przez nią usługi z zakresu użyteczności publicznej są wykonywane nieodpłatnie. W tego typu jednostkach budżetowych wystarczy stosowanie ewidencji kosztów działalności podstawowej na kontach zespołu 4 bez potrzeby ich rozliczania. Brak współmierności przychodów i kosztów występuje również w tych jednostkach budżetowych, które osiągają przychody niemające związku z podstawową działalnością statutową.