KPA. Komentarz do zmian - Art. 138

W art. 138 k.p.a. określony został zakres działań organu odwoławczego przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Przy okazji wariantu uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ustawodawca zastrzegł, że przekazanie to może mieć miejsce, kiedy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tym miejscu trzeba wskazać, że ustawodawca zmienił również art. 136 k.p.a., wprowadzając możliwość złożenia przez strony zgodnego wniosku w przedmiocie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie. Ustawodawca kładzie więc zdecydowanie nacisk na to, żeby przy naruszeniu przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji strony miały prawo oczekiwać korekty popełnionych błędów nie przez ten sam organ, ale właśnie organ odwoławczy.

Nie w każdym jednak przypadku organ odwoławczy może kierować sprawę do ponownego rozpoznania, a tylko w sytuacji gdy - jak to wskazuje orzecznictwo - zakres sprawy, który należy w danym przypadku wyjaśnić, ma znaczący wpływ na jej rozstrzygnięcie. A więc bez wyjaśnienia określonych wątpliwości pełne rozstrzygnięcie danej sprawy nie byłoby możliwe. Potwierdzają to następujące orzeczenia NSA:

- wyrok z 20 października 2016 r. (II OSK 65/15):

NSA

1. Przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalne jest rozszerzające interpretowanie ww. przepisu i wydawanie decyzji kasacyjnych w innych sytuacjach, niż zostały w nim wskazane.