Komentarz do KPA 2018 - Art. 138

1

[Decyzje organu odwoławczego] Komentowany przepis określa sposoby zakończenia postępowania odwoławczego w przypadku stwierdzenia, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione w terminie. Zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego ujęty w art. 138 k.p.a. pozwala po ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy wydać wyłącznie decyzję o:

1) utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.);

2) uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i orzeczeniu w tym zakresie co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.);

3) uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i umorzeniu postępowania I instancji w całości lub w części (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine);

4) umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.);

5) uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (art. 138 § 2 k.p.a.);

6) uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej na blankiecie urzędowym i zobowiązaniu organu I instancji do wydania decyzji o określonej treści (art. 138 § 4 k.p.a.).

2

[Zamknięty katalog decyzji] Organ odwoławczy jest związany wskazanymi powyżej rodzajami rozstrzygnięć. Nie może on wydać decyzji, która zawierałaby inną, niewymienioną w art. 138 sentencję. Decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, wydana zostałaby z rażącym naruszeniem prawa.

Takie stanowisko wyrażone zostało w wyroku WSA w Rzeszowie z 28 marca 2012 r. (II SA/Rz 1022/11):

WSA

(...) rodzaje rozstrzygnięć z art. 138 k.p.a. są dla organu rozpoznającego odwołanie od decyzji pierwszej instancji bezwzględnie wiążące, a zatem decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa.

Bezwzględne związanie organu odwoławczego rodzajami rozstrzygnięć wskazanymi w art. 138 k.p.a. pozwala w pełni zachować wymóg precyzyjności oraz jednoznaczności, stanowiąc w tym ujęciu podstawowe ograniczenie organu odwoławczego w możliwości formułowania sentencji decyzji drugoinstancyjnej.