Komentarz do KPA 2019 - Art. 105

1

[Zakończenie postępowania bez wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty] Postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w celu załatwienia sprawy poprzez jej rozstrzygnięcie co do istoty w drodze decyzji administracyjnej. Realizacji tego celu ma służyć działalność orzecznicza administracji publicznej przejawiająca się w uszczegółowianiu praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa o charakterze powszechnie obowiązującym, a dotyczących konkretnych podmiotów. Komentowany przepis dotyczy natomiast możliwości zakończenia postępowania bez wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty z powodu wystąpienia różnego rodzaju przyczyn. W postępowaniu administracyjnym może wystąpić przesłanka uniemożliwiająca rozstrzygnięcie sprawy, która będzie miała charakter trwały i ostateczny, co prowadzić będzie do konieczności umorzenia postępowania przez organ administracji publicznej. Umorzenie postępowania administracyjnego w całości zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.

2

[Skutek umorzenia] Zastosowanie instytucji umorzenia postępowania niweczy możliwość uszczegółowienia praw i obowiązków i skutkuje zakończeniem biegu postępowania prowadzonego przed organem administracji publicznej w danej instancji. Umorzenie postępowania jest załatwieniem sprawy w drodze wydania decyzji rozstrzygającej sprawę w inny sposób określony w art. 104 § 2 k.p.a. Decyzja o umorzeniu postępowania jest decyzją poddawaną kontroli instancyjnej oraz sądowoadministracyjnej, bowiem przesłanki prowadzące do umorzenia postępowania dotyczą konkretnej sprawy administracyjnej, prowadzonej celem konkretyzacji praw i obowiązków indywidualnie oznaczonej osoby i muszą być rozpatrywane w odniesieniu do tej sprawy. Odmowa umorzenia postępowania zostanie uzewnętrzniona w decyzji kończącej merytorycznie sprawę w danej instancji.

3

Treść komentowanego przepisu w zakresie dopuszczalności umorzenia całości lub części postępowania odzwierciedla normatywne ujęcie wyniku wykładni art. 104 § 2 k.p.a., który dopuszcza możliwość innego sposobu zakończenia postępowania niż rozstrzygnięcie sprawy co do istoty zarówno co do całości, jak i co do części sprawy. W związku z powyższym przed skorzystaniem przez organ administracji publicznej z możliwości częściowego umorzenia postępowania należy zweryfikować podzielność przedmiotu sprawy administracyjnej analogicznie, jak miałoby to miejsce w przypadku ustalania dopuszczalności wydania decyzji częściowej na podstawie art. 104 § 2 k.p.a. W przypadku gdy rezultatem powyższej weryfikacji będzie stwierdzenie przesłanek umożliwiających umorzenie części postępowania administracyjnego w drodze decyzji, pozostała część postępowania powinna być dalej prowadzona celem wydania decyzji merytorycznej, konkretyzującej prawa i obowiązki strony w pozostałym zakresie. Decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty w tej pozostałej części nie będzie miała charakteru decyzji częściowej, bowiem dojdzie do rozpatrzenia ostatecznie całej sprawy w ramach dwóch decyzji - o umorzeniu postępowania w części i rozstrzygającej sprawę co do istoty. Obie decyzje powinny być traktowane jako odrębne akty administracji, na które przysługiwały będą odrębne środki zaskarżenia.