Komentarz do ustawy Prawo Oświatowe - Art. 88

[Istota aktu kreującego szkołę lub placówkę publiczną] Szkoły i placówki oświatowe są klasycznym przykładem zakładów publicznych. Zasady tworzenia szkół i placówek określa komentowany przepis, a do czasu jego uchylenia określał art. 58 ustawy o systemie oświaty. Celem jednostek skoncentrowanych w polskim systemie oświaty jest zapewnienie osobom korzystającym z ich usług kształcenie, wychowanie i opiekę. Cele te powinny być realizowane przez wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną. Z uwagi na doniosły społecznie cel, jakiemu służą jednostki systemu oświaty, ich zakładanie jest reglamentowane prawnie. Komentowany przepis określa zakładanie szkół i placówek publicznych, a kwestie dotyczące szkół i placówek niepublicznych określa art. 168 Prawa oświatowego. Zakładanie przez jednostkę samorządu terytorialnego przedszkola, szkoły danego typu i rodzaju lub placówki, musi nastąpić z poszanowaniem przepisów o właściwości, a także zapewnienia warunków działania nowo zakładanej szkoły w sposób zgodny z przepisami Prawa oświatowego. Co istotne, jednostka samorządu terytorialnego, podejmując inicjatywę w zakresie kreowania danej jednostki oświatowej, musi uwzględnić także wymagania w zakresie sieci szkół w obszarze swojej właściwości. Ustalenie planu sieci szkół na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego musi nastąpić z zachowaniem zasady powszechnej dostępności. Realizacja tego postulatu wymaga ustalenia planu sieci w sposób umożliwiający spełnianie obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki w granicach administracyjnych danej jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku uczniów szkół podstawowych – przy respektowaniu kryterium odległości szkoły od miejsca zamieszkania ucznia (szerzej na ten temat – zob. komentarz do art. 39 Prawa oświatowego).

Jednostki samorządu terytorialnego mogą – w odróżnieniu od podmiotów prywatnych – zakładać i prowadzić jedynie przedszkola, szkoły i placówki publiczne (art. 8 ust. 3 Prawa oświatowego). Cechą zadań publicznych jest to, że ich wykonywanie jest obowiązkiem, a nie uprawnieniem władzy publicznej. Ustawodawca przypisał jednostkom samorządu terytorialnego poszczególnych szczebli zadania polegające na zakładaniu i prowadzeniu przedszkoli oraz szkół i placówek danego typu i rodzaju. Norma wyrażona na tle zapisu art. 8 Prawa oświatowego jest emanacją zapisów art. 70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów ustrojowych, tj.: