REZOLUCJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO (UE) 2026/64
z dnia 22 października 2025 r.
zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej za rok budżetowy 2023
PARLAMENT EUROPEJSKI,
| - | uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu za rok budżetowy 2023, |
| - | uwzględniając art. 102 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu, |
| - | uwzględniając, że funkcjonowanie wspólnego europejskiego systemu azylowego, poszanowanie, właściwe wdrażanie i egzekwowanie przepisów oraz trwałe i odpowiednie wsparcie finansowe ze strony Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia systemu wspólnej odpowiedzialności i solidarności między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, |
| - | uwzględniając sprawozdanie końcowe OLAF-u (OC-2022-0717) w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu sfinalizowane w październiku 2024 r. i udostępnione w marcu 2025 r. członkom Komisji Kontroli Budżetowej, |
| - | uwzględniając pisma wysłane przez przewodniczącą Zarządu Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu w marcu 2025 r. i dyrektor wykonawczą Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu w lipcu 2025 r., |
| - | uwzględniając wymianę poglądów z przedstawicielami OLAF-u, Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu i DG do Spraw Wewnętrznych 15 lipca 2025 r., |
| - | uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A10-0169/2025), |
| A. | mając na uwadze, że wszystkie zdecentralizowane agencje Unii muszą być przejrzyste i w pełni odpowiadać przed obywatelami Unii za fundusze powierzone im jako organom Unii; |
| B. | mając na uwadze, że Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu, jako organ Unii, któremu powierzono ważne obowiązki i znaczne zasoby, ma obowiązek działania z zachowaniem najwyższych standardów przejrzystości i rozliczalności oraz dawać przykład swoim postępowaniem, dbając tym samym o zaufanie ze strony obywateli i instytucji Unii; |
| C. | mając na uwadze, że rola Parlamentu w odniesieniu do absolutorium z wykonania budżetu jest określona w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w rozporządzeniu finansowym i w ramowym rozporządzeniu finansowym; |
| D. | mając na uwadze, że OLAF jako unijny organ ds. zwalczania nadużyć finansowych ma obowiązek zapewnić Parlamentowi Europejskiemu terminowy i odpowiedni dostęp do swoich ustaleń, aby umożliwić skuteczną kontrolę absolutoryjną; |
| 1. | przypomina rolę Parlamentu w procedurze udzielania absolutorium zgodnie z postanowieniami TFUE, rozporządzenia finansowego i Regulaminu Parlamentu; |
| 2. | przypomina, że 7 maja 2025 r. Parlament postanowił odroczyć decyzję w sprawie udzielenia absolutorium Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu (zwanej dalej „Agencją”) za rok 2023; |
| 3. | podkreśla ogromne znaczenie odpowiedzialnego i przejrzystego wykonania budżetu Unii; podkreśla, że nieprzestrzeganie tych zasad poważnie podważa zaufanie publiczne; |
Wyniki dochodzenia Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)
| 4. | zauważa, że OLAF udostępnił zanonimizowaną wersję sprawozdania końcowego z dochodzenia członkom Komisji Kontroli Budżetowej w marcu 2025 r. oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w lipcu 2025 r.; wyraża ubolewanie z powodu opóźnienia w uzyskaniu dostępu do dochodzenia, który został przyznany dopiero w marcu, pomimo wniosku złożonego przez sprawozdawcę w grudniu 2024 r., a w odpowiedzi OLAF powołał się na zastrzeżenia zarządu Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu; podkreśla, że członkowie komisji CONT powinni byli uzyskać dostęp do sprawozdania wcześniej, aby mogli należycie wykonywać swoje obowiązki; |
| 5. | jest świadomy, że dochodzenia OLAF-u powinny być prowadzone w sposób ciągły przez okres, który musi być proporcjonalny do okoliczności i złożoności sprawy; jest zaniepokojony długością dochodzeń prowadzonych przez OLAF, ponieważ podważa to zdolność organu udzielającego absolutorium do skutecznego uwzględnienia ich ustaleń; podkreśla kluczową rolę terminowego prowadzenia dochodzeń dla utrzymania skutecznej kontroli parlamentarnej; wzywa OLAF do dokonania przeglądu i przyspieszenia procedury zakończenia dochodzeń i przekazywania ich wyników organowi udzielającemu absolutorium; podkreśla, że takie opóźnienia osłabiają zdolność członków komisji CONT do skutecznego wykonywania ich mandatu w zakresie nadzoru, i wzywa do podjęcia środków w celu zapewnienia w przyszłości szybkiego dostępu do sprawozdań z dochodzeń; |
| 6. | podkreśla, że ochrona budżetu Unii musi pozostać podstawową wartością należytego zarządzania finansami, do której przestrzegania zobowiązane są wszystkie instytucje Unii, w tym agencje i organy zdecentralizowane, które muszą dawać jasny przykład odpowiedzialności i przejrzystości w odniesieniu do wykorzystywania europejskich funduszy publicznych; ponownie podkreśla potrzebę ściślejszej koordynacji i współpracy w ramach instytucjonalnych struktur zwalczania nadużyć finansowych, w szczególności w celu przyspieszenia i zwiększenia skuteczności dochodzeń OLAF-u, a tym samym dostosowania tych działań do szerszego celu, jakim jest ochrona finansów Unii; |
| 7. | wzywa Agencję i OLAF do podania do wiadomości publicznej zanonimizowanego streszczenia sprawozdania OLAF-u, w zakresie, w jakim jest to możliwe z prawnego punktu widzenia, w interesie przejrzystości i zaufania publicznego; |
| 8. | zauważa, że w następstwie dochodzenia OLAF wydał zalecenia dyscyplinarne i administracyjne; |
| 9. | zauważa, że w odniesieniu do zaleceń dyscyplinarnych zarząd postanowił, w ramach działań następczych, nie wszczynać postępowania dyscyplinarnego, a zamiast tego wydał pisemne zalecenia z ostrzeżeniem i zwrócił się do dyrektor wykonawczej o przedstawienie konkretnych propozycji działań naprawczych oraz harmonogramu ich jak najszybszego wdrożenia; przyjmuje do wiadomości, że zgodnie z tym wnioskiem dyrektor wykonawcza przedłożyła zarządowi następujące dokumenty, w tym:
|
| 10. | ubolewa, że po intensywnych obradach zarząd podjął decyzję o niewdrażaniu zaleceń dyscyplinarnych OLAF-u, które obejmowały między innymi wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec dyrektor wykonawczej Agencji lub innych pracowników Agencji, ponieważ ustalenia te wydają się mieć charakter systematyczny i podważają zaufanie do kierownictwa Agencji; podkreśla, że decyzja ta budzi wątpliwości co do zaangażowania Rady na rzecz rozliczalności i odpowiedzialności, zgodnie z oczekiwaniami instytucjonalnymi, oraz przyjmuje do wiadomości świadomą decyzję Rady o niewdrożeniu zaleceń po przeanalizowaniu poruszonych kwestii; podkreśla, że Parlament będzie nadal zwracał szczególną uwagę na podejmowane działania naprawcze; oczekuje, że Agencja wykaże się wzorowym podejściem do działań następczych, wysokimi standardami, wyraźną odpowiedzialnością za wdrażanie środków naprawczych i pełną rozliczalnością; wzywa Agencję do zapewnienia przejrzystości sprawozdawczości wobec Parlamentu, m.in. przez udostępnianie Parlamentowi protokołów obrad zarządu w celu wzmocnienia nadzoru parlamentarnego; |
| 11. | zauważa, że dyrektor wykonawcza przygotowała „Oświadczenie dotyczące wizji przywództwa wdrażającego zmiany w Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu” wraz z działaniami naprawczymi, które zostały już wdrożone, oraz działaniami naprawczymi, które mają zostać wdrożone; zwraca się do Agencji o poinformowanie organu udzielającego absolutorium o wdrożonych i planowanych działaniach naprawczych, wraz z terminami ich realizacji; |
| 12. | wyraża zaniepokojenie, że zalecenia administracyjne dotyczyły praktyki oceniania pracowników przez kierowników sektorów, a nie kierowników działów, a także niedociągnięć w zarządzaniu konfliktami interesów w Agencji; |
| 13. | z zadowoleniem przyjmuje, że począwszy od 2025 r., kierownicy działów będą przeprowadzać oceny pracowników, jak przewidziano w obowiązujących przepisach; |
| 14. | wyraża głębokie ubolewanie z powodu niedociągnięć w zarządzaniu konfliktami interesów w Agencji, w szczególności z powodu obarczonego błędami rozpatrywania przez zarząd skarg na decyzje podejmowane przez dyrektor wykonawczą; podkreśla, że takie praktyki podważają rzetelność i wiarygodność Agencji; wzywa Agencję do niezwłocznego poinformowania organu udzielającego absolutorium o wprowadzonych działaniach naprawczych i zmianach organizacyjnych; podkreśla, że zaakceptowane zostaną jedynie solidne i wzorcowe ramy zarządzania konfliktami interesów; |
| 15. | odnotowuje, że zarówno zarząd, jak i dyrektor wykonawcza uznają powagę zarzutów i poruszonych kwestii; przyznaje jednak, że dyrektor wykonawcza wyraziła sceptycyzm, powołując się na nadzwyczajne obciążenie pracą w sytuacjach kryzysowych, co nie może stanowić uzasadnienia dla odrzucenia ustaleń; podkreśla, że oprócz zrozumienia problemu konieczne są zdecydowane działania naprawcze, ich szybkie wdrożenie oraz pełna odpowiedzialność przed organem udzielającym absolutorium; |
| 16. | z zaniepokojeniem odnotowuje powtarzające się niepowodzenia w zarządzaniu, w tym niezdolność zarządu do sprawowania terminowego i skutecznego nadzoru; ubolewa, że kilku nieprawidłowościom można było zapobiec dzięki lepszej kontroli wewnętrznej i proaktywnemu zaangażowaniu zarządu; podkreśla, że należy zająć się tym niepowodzeniem instytucjonalnym w sposób strukturalny, a nie tylko proceduralny; |
| 17. | wyraża ubolewanie z powodu problemów związanych ze złym zarządzaniem, zwłaszcza w obszarze zasobów ludzkich, gdzie występują poważne nieprawidłowości, w szczególności w procedurach mianowania i naboru, naruszające regulamin pracowniczy urzędników i warunki zatrudnienia innych pracowników; jest świadomy, że w latach 2019-2022 Agencja stanęła w obliczu trudnych okoliczności, takich jak pandemia COVID-19, uruchomienie dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony lub wejście w życie rozporządzenia w sprawie Agencji (1) z nowym mandatem, kompetencjami i obowiązkami; odrzuca jednak wszelkie próby wykorzystania takich okoliczności jako uzasadnienia nieprzestrzegania wiążących przepisów; wzywa Agencję do pełnego dostosowania procedur rekrutacji do obowiązujących przepisów i domaga się przyjęcia rygorystycznych i przejrzystych procedur opartych na osiągnięciach, będących pod ścisłym nadzorem organu udzielającego absolutorium, a także do przyjęcia wytycznych, które będą możliwe do egzekwowania; |
| 18. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że od stycznia 2023 r. zaprzestano praktyki powoływania tymczasowych kierowników; |
| 19. | przypomina, że jednym z podstawowych zadań zarządu jest udzielanie ogólnych wskazówek dotyczących działalności Agencji i dopilnowanie, by Agencja sprawnie wykonywała swój mandat; uważa, że aby zapewnić ogólne wytyczne, zarząd musi mieć pojęcie i być należycie poinformowany o przepisach mających zastosowanie do Agencji, a także o kluczowych zmianach w zarządzaniu Agencją; ubolewa nad powtarzającymi się niedociągnięciami w tym zakresie i wzywa Agencję do ustanowienia skutecznych i przejrzystych procedur systematycznej komunikacji z zarządem; |
| 20. | wzywa Komisję Europejską, która ma dwa miejsca w zarządzie, do aktywnego wspierania innych członków zarządu i pomagania im w zrozumieniu przepisów mających zastosowanie do Agencji oraz do identyfikowania i rozpowszechniania wniosków wyciągniętych z tej konkretnej sprawy w ramach szerszych działań zapobiegawczych; wzywa Agencję, aby poinformowała organ udzielający absolutorium o środkach przyjętych w celu poprawy komunikacji z zarządem; |
| 21. | z zadowoleniem przyjmuje sugestię Komisji przedstawioną podczas wymiany poglądów na temat możliwości dzielenia się służbami wspólnymi w niektórych obszarach horyzontalnych w agencjach zdecentralizowanych, ponieważ pomogłoby to w lepszym zarządzaniu procesami i bardziej efektywnym wykorzystaniu zasobów; zachęca Komisję do zbadania tej możliwości i zaproponowania konkretnych działań w tym zakresie; |
| 22. | wzywa Agencję do ustanowienia niezależnej wewnętrznej funkcji ds. etyki i podkreśla znaczenie posiadania solidnych przepisów dotyczących ochrony sygnalistów zgodnie z dyrektywą (UE) 2019/1937; podkreśla, że wewnętrzne kanały zgłaszania nieprawidłowości muszą być poufne, wiarygodne i cieszyć się zaufaniem ze strony pracowników wszystkich szczebli; |
| 23. | podkreśla, że chociaż niektóre z tych wydarzeń miały miejsce w 2021 i 2022 r., a nawet wcześniej, dochodzenie OLAF-u zostało zakończone dopiero w 2024 r.; podkreśla, że nie można jeszcze stwierdzić, że kwestie te zostały w pełni rozwiązane; podkreśla, że organ udzielający absolutorium zachowuje pełne prawo do wykonywania swoich obowiązków nadzorczych do czasu całkowitego zaradzenia sytuacji i jej wyjaśnienia; wzywa dyrektor wykonawczą i zarząd do rozpoznania i wyeliminowania wszelkich niedociągnięć strukturalnych zarówno w zarządzaniu zasobami ludzkimi w Agencji, jak i w funkcjach nadzorczych zarządu, a także do podjęcia skutecznych środków zapobiegających powtórzeniu się podobnych problemów, i zastrzega sobie prawo do wstrzymania lub uzależnienia przyszłych decyzji o udzieleniu absolutorium, jeśli Agencja nie przeprowadzi pełnej reformy strukturalnej; |
| 24. | ze szczególnym zaniepokojeniem odnotowuje niezwykle wysoki wskaźnik rotacji personelu, o czym mowa w sprawozdaniu OLAF-u, przy czym kierownictwo nie jest w stanie przedstawić zadowalającego wyjaśnienia; wzywa dyrektor wykonawczą i zarząd, a w szczególności zasiadających w nim przedstawicieli Komisji, do systematycznego przeprowadzania rozmów ze wszystkimi odchodzącymi pracownikami, do kompleksowego dokumentowania ustaleń oraz do poinformowania organu udzielającego absolutorium o wynikach i postępach osiągniętych w tym zakresie w ramach procedury udzielania absolutorium za rok 2024; |
| 25. | wyraża uznanie dla pracowników Agencji za ich poświęcenie i zaangażowanie w realizację zadań pomimo trudnych okoliczności; uważa, że zasadnicze znaczenie ma wspieranie pozytywnego środowiska pracy poprzez promowanie dobrych praktyk w zakresie zasobów ludzkich i wynagradzanie wyników opartych na osiągnięciach; wzywa zarząd i dyrektor wykonawczą do zadbania o to, by Agencja była bezpiecznym i wspierającym miejscem pracy, które zachęca do otwartej komunikacji i umożliwia pracownikom wypowiadanie się bez obawy przed represjami; wzywa Agencję do dopilnowania, aby wszystkie zgłoszenia dotyczące uchybień zawodowych były traktowane poważnie i dokładnie badane, a także do podjęcia odpowiednich działań następczych w celu utrzymania uczciwości i zaufania w organizacji; |
| 26. | w odniesieniu do innych uwag odsyła do swojej rezolucji z 7 maja 2025 r. (2) zawierającej uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej. |
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2303 z dnia 15 grudnia 2021 r. ustanawiające Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu i uchylające rozporządzenie (UE) nr 439/2010 (Dz.U. L 468 z 30.12.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2303/oj).
(2) Dz.U. L, 2025/1681, 8.10.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/res/2025/1681/oj.
POTRZEBUJESZ POMOCY?Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
