ZALECENIE KOMISJI (UE) 2026/1243
z dnia 11 czerwca 2026 r.
w sprawie monitorowania obecności alkaloidów sporyszu w paszy
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,
a także mając na uwadze, co następuje:
| (1) | W dyrektywie 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (1) określono maksymalne dopuszczalne poziomy niektórych niepożądanych substancji, w tym sporyszu żyta (Claviceps purpurea) w paszy. |
| (2) | W zaleceniu Komisji 2012/154/UE (2) zalecono monitorowanie obecności alkaloidów sporyszu w zbożach i produktach zbożowych przeznaczonych do żywienia zwierząt, w paszy zielonej i trawach pastewnych przeznaczonych do żywienia zwierząt oraz w mieszankach paszowych. |
| (3) | W dniu 28 czerwca 2012 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności („Urząd”) przyjął opinię dotyczącą alkaloidów sporyszu w żywności i paszy (3). Urząd oparł swoją ocenę ryzyka na głównych alkaloidach sporyszu Claviceps purpurea, mianowicie ergometrynie, ergotaminie, ergozynie, ergokrystynie, ergokryptynie, ergokorninie oraz ich epimerach. Ponieważ Claviceps africana i Claviceps fusiformis mogą mieć znaczenie dla paszy przywożonej do Unii, należy monitorować obecność ich dominujących alkaloidów sporyszu, w szczególności, odpowiednio dihydroergozyny i agroklawiny. Ergowalina jest jednym z alkaloidów sporyszu znajdowanych zwykle u gatunków traw zakażonych endofitami, takich jak kostrzewa trzcinowa lub życica trwała. |
| (4) | W dniu 6 lipca 2017 r. Urząd opublikował sprawozdanie naukowe dotyczące narażenia z dietą na alkaloidy sporyszu u ludzi i zwierząt (4). W sprawozdaniu zaleca się dalsze zbieranie danych analitycznych dotyczących alkaloidów sporyszu w odpowiednich towarach paszowych. Ponadto należy kontynuować jednoczesne gromadzenie danych na temat obecności skleroty sporyszu i zawartości alkaloidów sporyszu w różnych towarach paszowych, aby lepiej zrozumieć związek między tymi dwiema zmiennymi. Do monitorowania należy zastosować dostępne dostatecznie wrażliwe metody analityczne. |
| (5) | W dniu 30 listopada 2023 r. Urząd przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z obecnością alkaloidów sporyszu w paszy (5). Urząd uznał, że obecność alkaloidów sporyszu w paszy stwarza zagrożenie dla zdrowia bydła i świń (prosięta, tuczniki i lochy). Urząd podkreślił, że istnieje potrzeba zebrania większej ilości danych dotyczących występowania alkaloidów sporyszu, w szczególności w zielonce i sorgo oraz w ergowaliny/ergowalininy w zielonce. Dane dotyczące ich występowania przedłożone Urzędowi powinny zawierać odpowiednie informacje o analizowanych próbkach paszy, w tym o zawartości wilgoci, zwierzętach docelowych i rodzaju mieszanek paszowych (pełnoporcjowych/uzupełniających), a do analizy zaleca się stosowanie wrażliwych metod analitycznych. |
| (6) | Należy zatem zalecić monitorowanie obecności alkaloidów sporyszu w paszy w całej Unii, |
PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:
Sporządzono w Brukseli dnia 11 czerwca 2026 r.
W imieniu Komisji
Olivér VÁRHELYI
Członek Komisji
(1) Dyrektywa 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie niepożądanych substancji w paszach zwierzęcych (Dz.U. L 140 z 30.5.2002, s. 10, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2002/32/oj).
(2) Zalecenie Komisji 2012/154/UE z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie monitorowania występowania alkaloidów sporyszu w paszy i żywności (Dz.U. L 77 z 16.3.2012, s. 20, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2012/154/oj).
(3) Opinia naukowa dotycząca występowania alkaloidów sporyszu w żywności i paszach. Dziennik EFSA 2012; 10(7):2798. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2012.2798.
(4) Arcella, D., Gomez Ruiz, J-A., Innocenti, ML i Roldán, R., 2017. Sprawozdanie naukowe dotyczące narażenia z dietą na alkaloidy sporyszu u ludzi i zwierząt. Dziennik EFSA 2017; 15(7):4902, 53 s. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2017.4902.
(5) Opinia naukowa dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z występowaniem alkaloidów sporyszu w paszy. Dziennik EFSA, 2024 (22):e8496. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2024.8496.
(6) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiające metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz.U. L 54 z 26.2.2009, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/152/oj).
(7) https://www.efsa.europa.eu/pl/call/call-continuous-collection-chemical-contaminants-occurrence-data-0.
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
