(1)

Decyzją wykonawczą Rady (UE) 2015/1401 (2) upoważniono Włochy, by do dnia 31 grudnia 2017 r. mogły stosować wymóg, zgodnie z którym podatek od wartości dodanej (VAT) należny z tytułu dostaw dla organów publicznych musi być wpłacany przez te organy na odrębny i zablokowany rachunek bankowy administracji podatkowej („szczególny środek”). Szczególny środek stanowił odstępstwo od art. 206 i 226 dyrektywy 2006/112/WE dotyczących płatności VAT i zasad fakturowania.

(2)

Decyzją wykonawczą Rady (UE) 2017/784 (3) upoważniono Włochy do stosowania tego szczególnego środka do dnia 30 czerwca 2020 r. i rozszerzono zakres jego stosowania w celu uwzględnienia dostaw dla niektórych przedsiębiorstw kontrolowanych przez organy publiczne oraz dla spółek giełdowych umieszczonych w indeksie Financial Times Stock Exchange Milano Indice di Borsa (FTSE MIB). Obowiązywanie szczególnego środka zostało ponownie przedłużone do dnia 30 czerwca 2023 r. decyzją wykonawczą Rady (UE) 2020/1105 (4), a następnie do dnia 30 czerwca 2026 r. decyzją wykonawczą Rady (UE) 2023/1552 (5). Na mocy decyzji wykonawczej (UE) 2023/1552 od dnia 1 lipca 2025 r. spółki notowane na giełdzie zostały wyłączone z zakresu szczególnego środka.

(3)

W piśmie, które wpłynęło do Komisji 9 października 2025 r., Włochy wystąpiły z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania szczególnego środka do dnia 31 grudnia 2029 r. (zwanym dalej „wnioskiem”), zgodnie z art. 395 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112/WE.

(4)

Zgodnie z art. 395 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE pismem z dnia 27 kwietnia 2026 r. Komisja przekazała wniosek pozostałym państwom członkowskim. Pismem z dnia 28 kwietnia 2026 r. Komisja powiadomiła Włochy, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

(5)

Szczególny środek należy do pakietu środków wprowadzonych przez Włochy, aby zwalczać oszustwa podatkowe i uchylanie się od opodatkowania. Ten pakiet środków, w tym obowiązkowe fakturowanie elektroniczne dopuszczony decyzją wykonawczą Rady (UE) 2018/593 (6), zastąpił inne środki kontroli i umożliwia włoskim organom podatkowym kontrolę krzyżową różnych transakcji zgłaszanych przez podatników i monitorowanie dokonanych przez nich płatności VAT.

(6)

Włochy uważają, że - w kontekście pakietu wdrożonych środków - obowiązek fakturowania elektronicznego skraca czas potrzebny organom podatkowym do stwierdzenia potencjalnego przypadku oszustwa podatkowego lub uchylania się od opodatkowania. Włochy są jednak również zdania, że w przypadku braku mechanizmu podzielonej płatności wprowadzonego szczególnym środkiem odzyskanie kwot VAT od podatników związanych z oszustwami podatkowymi lub uchylaniem się od opodatkowania może być niemożliwe po przeprowadzeniu kontroli krzyżowej, ponieważ w międzyczasie ci podatnicy mogą stać się niewypłacalni. Mechanizm podzielonej płatności, jako środek ex ante, okazał się zatem wysoce skuteczny i uzupełniający w stosunku do obowiązkowego fakturowania elektronicznego, które jest środkiem ex post.

(7)

Jednym ze skutków szczególnego środka jest to, że dostawcy będący podatnikami nie są w stanie kompensować podatku VAT zapłaconego od kosztów podatkiem VAT otrzymanym z tytułu swoich dostaw. Tacy dostawcy mogą mieć ciągle nadpłacony podatek i mogą być zmuszeni do zwracania się do organów podatkowych o skuteczny zwrot podatku VAT otrzymanego od swoich dostaw. Z informacji przekazanych przez Włochy wynika, że podatnicy, którzy dokonują transakcji objętych szczególnym środkiem, są priorytetowo uprawnieni do otrzymania zwrotu odpowiedniej nadpłaty VAT w ramach limitu nadpłaty wynikającej z takich transakcji. Praktyka ta zakłada, że wnioski o zwrot związane ze szczególnym środkiem są rozpatrywane w pierwszej kolejności, zarówno w trakcie wstępnego badania, jak i na etapie dokonywania należnych płatności.

(8)

W przeszłości Włochy wielokrotnie zobowiązywały się do nieubiegania się o przedłużenie szczególnego środka, gdy tylko pakiet środków, które Włochy zamierzały zastosować, zostanie w pełni wdrożony. Włochy uważają jednak, że ze względu na skuteczność szczególnego środka i jego synergię z innymi stosowanymi środkami, w szczególności z obowiązkiem fakturowania elektronicznego, szczególny środek należy rozszerzyć, aby uniknąć spowolnienia wysiłków podejmowanych w celu zmniejszenia różnicy między oczekiwanymi dochodami z VAT a kwotą faktycznie pobraną we Włoszech. Należy zatem przedłużyć upoważnienie do stosowania szczególnego środka do dnia 30 czerwca 2029 r. W istocie, ponieważ upoważnienia do stosowania szczególnych środków stanowiących odstępstwo od ogólnych przepisów dotyczących VAT są stosowane w ostateczności, Włochy powinny wzmocnić swoje konwencjonalne środki zwalczania oszustw związanych z VAT i zapobiegania im, oraz uchylania się od płacenia podatku VAT, także, w razie potrzeby, wprowadzić nowe środki, tak aby dalsze przedłużenie specjalnego środka nie było już konieczne.

(9)

Aby zapewnić niezbędne działania następcze w ramach szczególnego środka, a w szczególności aby ocenić jego wpływ na zwroty VAT dla podatników objętych tym szczególnym środkiem, Włochy powinny przedłożyć Komisji sprawozdanie do września 2027 r. Sprawozdanie to powinno w szczególności uwzględniać ogólną sytuację, ze szczególnym uwzględnieniem średniego czasu potrzebnego na zwrot VAT podatnikom oraz skuteczności szczególnego środka i wszelkich innych środków wprowadzonych przez Włochy w celu zwalczania oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania w przedmiotowych sektorach. Sprawozdanie to powinno zawierać wykaz tych poszczególnych środków wraz z datą ich wejścia w życie.

(10)

Szczególny środek jest proporcjonalny do zamierzonych celów, ponieważ jest ograniczony w czasie i ograniczony do sektorów, które stwarzają istotne ryzyko w odniesieniu do oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania. Szczególny środek nie stwarza ponadto ryzyka, że oszustwa podatkowe lub uchylanie się od opodatkowania przeniesie się do innych sektorów we Włoszech lub do innych państw członkowskich.

(11)

Szczególny środek nie wpłynie negatywnie na ogólną kwotę wpływów z podatków pobieranych na etapie ostatecznej konsumpcji i nie będzie mieć negatywnego wpływu na zasoby własne Unii pochodzące z VAT.

(12)

Aby zapewnić osiągnięcie celów szczególnego środka, w tym zapewnić jego nieprzerwane stosowanie oraz pewność prawa w odniesieniu do okresu rozliczeniowego, należy udzielić upoważnienia do przedłużenia stosowania szczególnego środka ze skutkiem od dnia 1 lipca 2026 r. Ponieważ Włochy wystąpiły z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania szczególnego środka w dniu 9 października 2025 r. i w dalszym ciągu stosowały reżim prawny ustanowiony w ich prawie krajowym na podstawie decyzji wykonawczej (UE) 2017/784 po dniu 1 lipca 2026 r., uzasadnione oczekiwania zainteresowanych osób nie zostały naruszone.

(13)

Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą (UE) 2017/784,