ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2026/1825
z dnia 29 lipca 2026 r.
zmieniające rozporządzenie (UE) 2023/915 w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów 3-monochloropropanodiolu (3-MCPD), estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych oraz estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych w niektórych środkach spożywczych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 315/93 z dnia 8 lutego 1993 r. ustanawiające procedury Wspólnoty w odniesieniu do substancji skażających w żywności (1), w szczególności jego art. 2 ust. 3,
a także mając na uwadze, co następuje:
| (1) | W rozporządzeniu Komisji (UE) 2023/915 (2) określono najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych. |
| (2) | Dnia 3 marca 2016 r. panel ds. zanieczyszczeń w łańcuchu żywnościowym („panel CONTAM”) Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności wydał opinię naukową dotyczącą ryzyka dla zdrowia ludzi związanego z obecnością 3- i 2-monochloropropanodiolu (MCPD) oraz ich estrów kwasów tłuszczowych i estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych w żywności (3). Dnia 21 listopada 2017 r. panel CONTAM przyjął opinię naukową w sprawie aktualizacji oceny ryzyka dla zdrowia ludzi związanego z obecnością 3-monochloropropanodiolu („3-MCPD”) i jego estrów kwasów tłuszczowych w żywności (4). Panel CONTAM stwierdził, że obecność estrów glicydylowych w żywności stanowi zagrożenie dla zdrowia, a obecność 3-MCPD i jego estrów kwasów tłuszczowych stanowi zagrożenie dla zdrowia w niektórych scenariuszach narażenia i grupach ludności. |
| (3) | W rozporządzeniu (UE) 2023/915 ustanowiono najwyższe dopuszczalne poziomy estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych wyrażonych jako glicydol oraz sumy 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych, wyrażonej jako 3-MCPD, w olejach i tłuszczach roślinnych, olejach z ryb oraz olejach z innych organizmów morskich. Ze względu na zagrożenie dla zdrowia niemowląt i małych dzieci w rozporządzeniu tym ustanowiono również szczególne najwyższe dopuszczalne poziomy w odniesieniu do preparatów do początkowego żywienia niemowląt, preparatów do dalszego żywienia niemowląt, żywności specjalnego przeznaczenia medycznego przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz preparatów do żywienia małych dzieci. |
| (4) | Szczególny niższy poziom ustanowiono także w odniesieniu do olejów i tłuszczów roślinnych, olejów z ryb i olejów z innych organizmów morskich, przeznaczonych do produkcji żywności dla dzieci i przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci. W momencie przyjmowania rozporządzenia (UE) 2023/915 nie ustanowiono najwyższych dopuszczalnych poziomów estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych ani sumy 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych w odniesieniu do żywności dla dzieci i przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci ze względu na brak danych dotyczących występowania. |
| (5) | W międzyczasie dane dotyczące występowania estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych, 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych w żywności dla dzieci i przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci stały się dostępne. Na podstawie tych danych należy zatem ustanowić najwyższe dopuszczalne poziomy w tej żywności. Ponadto należy obniżyć najwyższe dopuszczalne poziomy w odniesieniu do olejów i tłuszczów roślinnych, olejów z ryb i olejów z innych organizmów morskich, przeznaczonych do produkcji żywności dla dzieci oraz przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci, aby zapewnić spójność z najwyższymi dopuszczalnymi poziomami w żywności dla dzieci i przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci, biorąc pod uwagę typową zawartość oleju roślinnego w tego rodzaju żywności. |
| (6) | W żywności wieloskładnikowej zawierającej oleje roślinne stwierdzono wysokie poziomy estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych oraz sumy 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych i napotkano trudności w ocenie zgodności z art. 3 rozporządzenia (UE) 2023/915. Aby zapewnić skuteczne egzekwowanie przepisów, należy ustanowić dodatkowe przepisy dotyczące stosowania najwyższych dopuszczalnych poziomów estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych oraz sumy 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych w żywności wieloskładnikowej zawierającej oleje roślinne. Istnieją dowody na to, że w wyniku smażenia dochodzi do dodatkowego zanieczyszczenia panierowanych ryb i mięsa 3-MCPD i estrami 3-MCPD kwasów tłuszczowych, aczkolwiek czynniki warunkujące powstawanie tego zanieczyszczenia są na razie nieznane. Ponieważ określenie takich czynników jest niezbędne do stosowania dobrych praktyk w celu ograniczenia tego zanieczyszczenia oraz do ustanowienia odpowiednich najwyższych dopuszczalnych poziomów 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych w tej żywności na najniższym racjonalnie osiągalnym poziomie, nie należy ustanawiać najwyższych dopuszczalnych poziomów w odniesieniu do tej żywności przed określeniem wspomnianych czynników, przy czym nie oczekuje się, że nastąpi ono przed 2027 r. |
| (7) | Pojawiły się pewne niejasności co do tego, który najwyższy dopuszczalny poziom 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych ma zastosowanie do rafinowanej oliwy z oliwek. Należy zatem wyjaśnić w uwagach dotyczących najwyższego dopuszczalnego poziomu dla innych olejów i tłuszczów roślinnych, olejów z ryb i olejów z innych organizmów morskich, że najwyższy dopuszczalny poziom ma również zastosowanie do rafinowanej oliwy z oliwek. |
| (8) | Do celów kontroli obecności estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych urzędowe laboratoria kontrolne rutynowo stosują pośrednie metody analizy. Ostatnie badania wykazały, że przy zastosowaniu tych pośrednich metod razem z estrami glicydylowymi oznaczane są estry 3-monobromopropanodiolu (3-MBPD) kwasów tłuszczowych i estry 3-monojodopropanodiolu (3-MIPD) kwasów tłuszczowych ze względu na konwersję analityczną, w szczególności w przypadku olejów z organizmów morskich. Należy zatem wyraźnie określić, że najwyższe dopuszczalne poziomy estrów glicydylowych obejmują również związki 3-MBPD i 3-MIPD. |
| (9) | Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2023/915. |
| (10) | Aby umożliwić podmiotom gospodarczym przygotowanie się do nowych najwyższych dopuszczalnych poziomów w odniesieniu do żywności dla dzieci i przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci oraz do obniżonego najwyższego dopuszczalnego poziomu w odniesieniu do olejów i tłuszczów roślinnych, olejów z ryb i olejów z innych organizmów morskich, przeznaczonych do produkcji żywności dla dzieci i przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci, należy przewidzieć rozsądny czas do rozpoczęcia stosowania nowych najwyższych dopuszczalnych poziomów. |
| (11) | Biorąc pod uwagę, że żywność dla dzieci i przetworzona żywność na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci ma długi okres przydatności do spożycia, należy zezwolić na pozostanie w obrocie żywności, która została zgodnie z prawem wprowadzona do obrotu przed datą rozpoczęcia stosowania najwyższego dopuszczalnego poziomu dla tej żywności. |
| (12) | Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, |
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (UE) 2023/915 wprowadza się następujące zmiany:
| 1) | w art. 10 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:
|
| 2) | w załączniku I wprowadza się zmiany określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. |
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 29 lipca 2026 r.
W imieniu Komisji
Przewodnicząca
Ursula VON DER LEYEN
(1) Dz.U. L 37 z 13.2.1993, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1993/315/oj.
(2) Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/915 z dnia 25 kwietnia 2023 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów niektórych zanieczyszczeń w żywności oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 (Dz.U. L 119 z 5.5.2023, s. 103, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/915/oj).
(3) „Scientific opinion on the risks for human health related to the presence of 3- and 2-monochloropropanediol (MCPD), and their fatty acid esters, and glycidyl fatty acid esters in food” (Opinia naukowa w sprawie ryzyka dla zdrowia ludzi związanego z obecnością 3- i 2-monochloropropanodiolu (MCPD) oraz ich estrów kwasów tłuszczowych i estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych w żywności). Dziennik EFSA 2016; 14(5): 4426, 159 s. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2016.4426.
(4) „Scientific opinion on the update of the risk assessment on 3-monochloropropanediol and its fatty acid esters” (Opinia naukowa w sprawie aktualizacji oceny ryzyka dotyczącej 3-monochloropropanodiolu i jego estrów kwasów tłuszczowych). Dziennik EFSA 2018; 16(1):5083, 48 s. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5083.
ZAŁĄCZNIK
W załączniku I do rozporządzenia (UE) 2023/915 sekcja 5 pkt 5.3 „Suma 3-monochloropropanodiolu (3-MCPD) i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych, wyrażona jako 3-MCPD” i 5.4 „Estry glicydylowe kwasów tłuszczowych wyrażone jako glicydol” otrzymują brzmienie:
| „5.3 | Suma 3-monochloropropanodiolu (3-MCPD) i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych, wyrażona jako 3-MCPD | Najwyższy dopuszczalny poziom (μg/kg) | Uwagi | ||||
|
|
|
| W przypadku sumy 3-monochloropropanodiolu (3-MCPD) i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych najwyższe dopuszczalne poziomy odnoszą się do dolnych granic stężeń, które oblicza się przy założeniu, że wszystkie wartości poniżej granicy oznaczalności wynoszą zero. | ||||
| 5.3.1 | Oleje i tłuszcze roślinne, oleje z ryb i oleje z innych organizmów morskich, z wyjątkiem produktów wymienionych w pkt 5.3.2, wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego lub do stosowania jako składnik żywności w ramach następujących kategorii: |
| Z wyjątkiem oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia (7). | ||||
| 5.3.1.1 | oleje i tłuszcze z orzechów kokosowych, kukurydzy, rzepaku, słonecznika, soi, nasion palmowych i oliwy z oliwek (składającej się z rafinowanej oliwy z oliwek oraz oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia) (7) oraz mieszaniny olejów i tłuszczów z olejami i tłuszczami wyłącznie z tej kategorii | 1 250 | Z wyjątkiem oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia (7). | ||||
| 5.3.1.2 | inne oleje i tłuszcze roślinne, oleje z ryb i oleje z innych organizmów morskich oraz mieszaniny olejów i tłuszczów z olejami i tłuszczami wyłącznie z tej kategorii | 2 500 | W tym rafinowana oliwa z oliwek (7) i oliwa z wytłoczyn z oliwek (7). | ||||
| 5.3.1.3 | mieszaniny olejów i tłuszczów z produktów wymienionych w pkt 5.3.1.1 i 5.3.1.2 | - | Oleje i tłuszcze wykorzystywane jako składniki mieszaniny muszą być zgodne z najwyższym dopuszczalnym poziomem ustalonym dla oleju i tłuszczu. W związku z tym poziom sumy 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych, wyrażonej jako 3-MCPD w mieszaninie, nie może przekraczać poziomu obliczonego zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. c). Jeżeli skład ilościowy nie jest znany właściwemu organowi ani podmiotowi prowadzącemu przedsiębiorstwo spożywcze, który nie wytwarza tej mieszaniny, poziom sumy 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych, wyrażonej jako 3-MCPD w mieszaninie, w żadnym przypadku nie może przekraczać 2 500 μg/kg. | ||||
| 5.3.2 | Oleje i tłuszcze roślinne, oleje z ryb i oleje z innych organizmów morskich, przeznaczone do produkcji żywności dla dzieci i przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci (3) | 750 500 począwszy od 1 stycznia 2027 r. | Jeżeli produkt jest mieszaniną różnych olejów lub tłuszczów o tym samym pochodzeniu botanicznym lub pochodzących z różnych źródeł botanicznych, najwyższy dopuszczalny poziom ma zastosowanie do mieszaniny. Oleje i tłuszcze wykorzystywane jako składniki mieszaniny muszą być zgodne z najwyższym dopuszczalnym poziomem ustalonym dla oleju i tłuszczu w pkt 5.3.1. | ||||
| 5.3.3 | Preparaty do początkowego żywienia niemowląt, preparaty do dalszego żywienia niemowląt oraz żywność specjalnego przeznaczenia medycznego przeznaczona dla niemowląt i małych dzieci (3) i preparaty do żywienia małych dzieci (4) |
| Najwyższy dopuszczalny poziom ma zastosowanie do produktu wprowadzanego do obrotu. | ||||
| 5.3.3.1 | wprowadzane do obrotu jako proszek | 80 |
| ||||
| 5.3.3.2 | wprowadzane do obrotu w postaci płynnej | 12 |
| ||||
| 5.3.4. | Żywność dla dzieci (3) Przetworzona żywność na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci (3) | 50 począwszy od 1 stycznia 2027 r. | Najwyższy dopuszczalny poziom ma zastosowanie do produktu wprowadzanego do obrotu. | ||||
| 5.3.5 | Żywność wieloskładnikowa zawierająca ponad 5?% tłuszczu i zawierająca dodatek olejów i tłuszczów roślinnych lub olejów z ryb lub olejów z innych organizmów morskich, z wyjątkiem:
|
| Najwyższe dopuszczalne poziomy odnoszą się do zawartości tłuszczu. Zawartość tłuszczu jest zgodna z podaną na etykiecie lub - w przypadku gdy etykieta z podaną zawartością tłuszczu nie jest dostępna - z zawartością tłuszczu ekstrahowaną do analizy. | ||||
| 5.3.5.1. | zawierająca wyłącznie oleje i tłuszcze wymienione w pkt 5.3.1.1 | 1 250 μg/kg tłuszczu |
| ||||
| 5.3.5.2. | zawierająca wyłącznie oleje i tłuszcze wymienione w pkt 5.3.1.2 | 2 500 μg/kg tłuszczu |
| ||||
| 5.3.5.3. | zawierająca mieszaniny olejów i tłuszczów wymienione w pkt 5.3.1.3 |
| Oleje i tłuszcze wykorzystywane jako składniki mieszaniny muszą być zgodne z najwyższym dopuszczalnym poziomem ustalonym dla tych olejów i tłuszczów. W związku z tym poziom sumy 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych, wyrażonej jako 3-MCPD w mieszaninie, nie może przekraczać poziomu obliczonego zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. c). Jeżeli skład ilościowy nie jest znany właściwemu organowi ani podmiotowi prowadzącemu przedsiębiorstwo spożywcze, który nie wytwarza tej mieszaniny, poziom sumy 3-MCPD i estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych, wyrażonej jako 3-MCPD w mieszaninie, w żadnym przypadku nie może przekraczać 2 500 μg/kg. |
| 5.4 | Estry glicydylowe kwasów tłuszczowych wyrażone jako glicydol | Najwyższy dopuszczalny poziom (μg/kg) | Uwagi |
|
|
| Najwyższy dopuszczalny poziom odnosi się do sumy estrów glicydylowych, estrów 3-MBPD kwasów tłuszczowych i estrów 3-MIPD kwasów tłuszczowych. | W przypadku oznaczania estrów glicydylowych metodą bezpośrednią, w odniesieniu do sumy estrów glicydylowych, estrów 3-MBPD kwasów tłuszczowych i estrów 3-MIPD kwasów tłuszczowych najwyższe dopuszczalne poziomy odnoszą się do dolnych granic stężeń, które oblicza się przy założeniu, że wszystkie wartości poniżej granicy oznaczalności wynoszą zero. |
| 5.4.1 | Oleje i tłuszcze roślinne, oleje z ryb i oleje z innych organizmów morskich wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego lub do stosowania jako składnik w żywności, z wyjątkiem produktów wymienionych w pkt 5.4.2 | 1 000 | Z wyjątkiem oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia (7). |
| 5.4.2 | Oleje i tłuszcze roślinne, oleje z ryb i oleje z innych organizmów morskich, przeznaczone do produkcji żywności dla dzieci i przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci (3) | 500 250 począwszy od 1 stycznia 2027 r. | Jeżeli produkt jest mieszaniną różnych olejów lub tłuszczów o tym samym pochodzeniu botanicznym lub pochodzących z różnych źródeł botanicznych, najwyższy dopuszczalny poziom ma zastosowanie do mieszaniny. Oleje i tłuszcze wykorzystywane jako składnik mieszaniny muszą być zgodne z najwyższym dopuszczalnym poziomem ustalonym dla olejów i tłuszczów w pkt 5.4.1. |
| 5.4.3 | Preparaty do początkowego żywienia niemowląt, preparaty do dalszego żywienia niemowląt oraz żywność specjalnego przeznaczenia medycznego przeznaczona dla niemowląt i małych dzieci (3) i preparaty do żywienia małych dzieci (4) |
| Najwyższy dopuszczalny poziom ma zastosowanie do produktu wprowadzanego do obrotu. |
| 5.4.3.1 | wprowadzane do obrotu jako proszek | 50 |
|
| 5.4.3.2 | wprowadzane do obrotu w postaci płynnej | 6,0 |
|
| 5.4.4 | Żywność dla dzieci (3) Przetworzona żywność na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci (3) | 25 począwszy od 1 stycznia 2027 r. | Najwyższy dopuszczalny poziom ma zastosowanie do produktu wprowadzanego do obrotu. |
| 5.4.5 | Żywność wieloskładnikowa zawierająca ponad 5?% tłuszczu i zawierająca dodatek olejów i tłuszczów roślinnych lub olejów z ryb lub olejów z innych organizmów morskich, z wyjątkiem produktów wymienionych w pkt 5.4.3 i 5.4.4 | 1 000 μg/kg tłuszczu | Najwyższy dopuszczalny poziom odnosi się do zawartości tłuszczu. Zawartość tłuszczu jest zgodna z podaną na etykiecie lub - w przypadku gdy etykieta z podaną zawartością tłuszczu nie jest dostępna - z zawartością tłuszczu ekstrahowaną do analizy.” |
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
