Jak dokonywać potrąceń z wynagrodzenia nauczyciela, który jednocześnie jest radnym

PYTANIE

Potrącając wynagrodzenie nauczycielowi za czas zwolnienia od pracy w celu udziału w sesji Rady Gminy (nauczyciel bierze zwolnienie nie na cały dzień tylko na kilka godzin) bierzemy pod uwagę wszystkie składniki, które nauczyciel otrzymał w danym miesiącu tj: wynagrodzenie zasadnicze, dodatek stażowy, dodatek motywacyjny, i dodatek za wychowawstwo. Czyli razem 5405,20 zł dzielimy przez godziny, które nauczyciel powinien zrealizować w danym miesiącu, czyli w tym przypadku 75, a następnie mnożymy przez godziny nieobecności, w tym przypadku 4 godziny. Wyliczenie powinno wyglądać następująco 5405,20 / 75 * 4 = 288,27 i wyliczone potrącenie w kwocie 288,27 odejmujemy od wynagrodzenia przysługującego nauczycielowi w następnym miesiącu. Czy nasze postępowanie jest prawidłowe? 

ODPOWIEDŹ

Za czas zwolnienia od pracy wynikającego z wykonywania mandatu radnego pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia, otrzymuje dietę, a ona stanowi ekwiwalent pieniężny za utracone wynagrodzenie - czyli traktujemy tę nieobecność jako usprawiedliwioną bez prawa do wynagrodzenia.

Powyższe wyliczenie jest poprawne, a kwotę odliczenia można bez zgody pracownika (nauczyciela) odliczyć z następnej wypłaty.

UZASADNIENIE

Jeżeli nauczyciel będący radnym jest nieobecny w pracy tylko przez część dnia, to za przepracowane godziny przysługuje mu wynagrodzenie. Odlicza się jedynie wynagrodzenie za godziny nieprzepracowane w danym dniu.

Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym pracodawca zobowiązany jest zwolnić radnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia mu brania udziału w pracach organów gminy.

Zwolnienie wynikające z ww. przepisu jest obligatoryjne, jednak nieodpłatne (uchwała SN z dnia 10 maja 1994 r., I PZP 22/94, OSNCP 1994, nr 4, poz. 60), co oznacza, że za cały ten czas pracodawca nie ma obowiązku zapłaty wynagrodzenia. Na mocy art. 25 ust. 4 u.s.g. radnemu przysługuje dieta za udział w pracach rady odpowiednio gminy, która ma być ekwiwalentem za utracony, w związku z wykonywaniem mandatu, czas i zarobek.

Art. 39 ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela stanowi, iż nauczycielom wynagrodzenie wypłacane jest miesięcznie z góry w pierwszym roboczym dniu miesiąca. Jeżeli więc nauczyciel jest radnym, stałe miesięczne elementy wynagrodzenia za pracę otrzymuje z góry. Jeżeli następnie w danym miesiącu, za który już otrzymał wynagrodzenie, korzysta ze zwolnienia od pracy w celu wzięcia udziału w pracach organów gminy, należy wynagrodzenie za ten czas odliczyć z następnego wynagrodzenia.

Stanowi o tym art. 87 § 7 ustawy - Kodeks pracy.

Na podstawie tego przepisu z wynagrodzenia za pracę odlicza się w pełnej wysokości kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Oznacza to, że „nadpłacone” wynagrodzenie można bez zgody pracownika (nauczyciela) odliczyć tylko z następnej wypłaty.

Nauczyciel będący radnym nie musi za każdym razem korzystać z całego dnia zwolnienia od pracy, aby zrealizować zadania związane z piastowaną funkcją. Może być zwolniony z części dnia pracy, a wtedy odlicza się wynagrodzenie za niezrealizowane godziny z następnej wypłaty.

Wysokość stawki wynagrodzenia zasadniczego za jedną godzinę przeliczeniową dla nauczycieli oblicza się, dzieląc minimalną stawkę wynagrodzenia zasadniczego przez miesięczną liczbę godzin będącą wynikiem pomnożenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin przez 4,16 – z zaokrągleniem do pełnych godzin, w ten sposób, że czas zajęć do 0,5 godziny pomija się, a co najmniej 0,5 godziny liczy się za pełną godzinę.

Podstawa prawna:

• art. 25 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm.)

• art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1762)

• art. 87 § 7 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.)

 Tadeusz Konarski